Các dấu hiệu cho thấy người bệnh sắp qua đời

Vài phút trước khi trút hơi thở cuối cùng, cơ thể người bệnh sẽ trải qua sự chuyển giao từ sự sống sang cái chết với những biểu hiện chung rõ rệt. Theo Neal K. Shah, một nhà nghiên cứu y tế chuyên sâu kiêm giám đốc điều hành của CareYaya chuyên cung cấp dịch vụ chăm sóc người cao tuổi ở Mỹ, cái chết luôn tuân theo những "quy luật" nhất định.

Ông Shah, người thường xuyên chia sẻ các video giải thích về quá trình cận tử, khẳng định các điều dưỡng, y tá chăm sóc giảm nhẹ chính là những người quan sát giàu kinh nghiệm nhất trong việc chứng kiến khoảnh khắc cuối đời, nhờ đó họ có thể nhận biết các dấu hiệu này một cách nhanh chóng.

Nhà nghiên cứu cho hay nếu phải tìm kiếm một dấu hiệu rõ ràng nhất báo hiệu cái chết đã cận kề thì đó là chuỗi biểu hiện thường xuất hiện trước khi người bệnh trút hơi thở cuối cùng chỉ vài phút. Ông giải thích có một hiện tượng mang tính đồng nhất ở hầu hết bệnh nhân, được gọi là "settling" (thả lỏng, buông lỏng).

Những người vốn đang trong trạng thái gồng cứng, căng thẳng bỗng nhiên trở nên thư giãn, như thể họ cuối cùng đã tìm thấy sự thanh thản và bình yên. Thậm chí, hơi thở của họ cũng chuyển dịch sang nhịp điệu chậm rãi, chủ động hơn khi sự bình lặng bao trùm cơ thể như một làn sóng.

Trong một vài trường hợp, các nhân viên y tế ghi nhận những bệnh nhân vốn rơi vào trạng thái hôn mê, không phản ứng bỗng nhiên tỉnh táo, chủ động tương tác và giao tiếp trở lại. Họ cũng có xu hướng quay mặt về phía một "sự hiện diện" vô hình trong phòng, hoặc nhìn thấy những người thân yêu đã khuất từ lâu.

Ông Shah chia sẻ trong những khoảnh khắc cuối cùng đó, biểu cảm trên gương mặt người bệnh thường mang một nét đặc biệt mà các thuật ngữ y học lâm sàng khó để diễn tả thành lời. Hiện tượng người bệnh đột ngột tỉnh táo sau chuỗi ngày hôn mê sâu được gọi là "surge" (sự bùng phát năng lượng cuối cùng của cơ thể hay hồi quang phản chiếu).

Đây cũng là điều mà Julie McFadden, y tá chuyên về chăm sóc giảm nhẹ và hồi sức tích cực tại Los Angeles, từng nhiều lần chứng kiến. Giải thích thêm về hiện tượng mà giới y khoa còn gọi là "sự hồi sức tạm thời" (the rally), McFadden cho hay việc này thường xảy ra khi người bệnh đã rất yếu và cận kề cái chết trong vòng vài ngày.

Khi đó, họ đột nhiên có dấu hiệu "khá lên" như biết đòi ăn, trò chuyện, thậm chí đi lại và quay về với tính cách vui vẻ, hay đùa giỡn như ngày thường. Tuy nhiên, phần lớn bệnh nhân sẽ qua đời chỉ vài ngày sau đó, thậm chí ngay trong đêm.

Thống kê cho thấy hiện tượng trên xảy ra ở khoảng một phần ba số bệnh nhân chăm sóc giảm nhẹ. Chính vì vậy, các y bác sĩ luôn chủ động giải thích trước với gia đình để họ không bị sốc hay sụp đổ tâm lý khi người thân đột ngột ra đi ngay sau một vài ngày tiến triển tốt.

Bên cạnh hiện tượng trên, ông Shah cũng nhấn mạnh thính giác là một trong những giác quan cuối cùng biến mất trong quá trình cận tử. Do đó, khoảnh khắc người thân đang dần lịm đi chính là cơ hội cuối cùng để gia đình có thể gửi gắm những lời cuối cùng đến họ.