Góp ý sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội: Nhiều ý kiến về thời hạn ủy quyền nhận lương hưu

Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, Sở Nội vụ Thái Nguyên đề nghị xem xét lại quy định giới hạn thời hạn ủy quyền nhận lương hưu ở mức 12 tháng. Sở Nội vụ Ninh Bình cũng kiến nghị áp dụng theo quy định của Bộ luật Dân sự, cho phép các bên tự thỏa thuận thời hạn ủy quyền. Các địa phương cho rằng quy định hiện nay gây khó khăn cho người hưởng lương hưu, nhất là người cao tuổi, sức khỏe yếu hoặc sinh sống xa điểm chi trả. Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, văn bản ủy quyền nhận lương hưu có hiệu lực tối đa 12 tháng kể từ ngày xác lập và phải được chứng thực theo quy định. Trước đó, thời hạn ủy quyền do các bên tự thỏa thuận; nếu không ghi rõ thì mặc định có hiệu lực một năm. Do luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, nhiều giấy ủy quyền được lập theo quy định mới sẽ hết hạn sau ngày 30/6 năm nay. Người hưởng cần làm thủ tục gia hạn để tránh gián đoạn việc nhận lương hưu và trợ cấp. Một số địa phương cũng đề xuất bổ sung quy định người được ủy quyền phải thông báo cho cơ quan bảo hiểm xã hội khi người ủy quyền qua đời hoặc không còn đủ điều kiện hưởng chế độ. Sở Nội vụ Nghệ An và Bộ Tài chính kiến nghị trường hợp nhận tiền không đúng quy định sau thời điểm người hưởng qua đời hoặc mất quyền thụ hưởng phải hoàn trả theo pháp luật. Tiếp thu các góp ý, Bộ Nội vụ cho biết đang xây dựng hai phương án để xin ý kiến cấp có thẩm quyền. Phương án thứ nhất giữ nguyên quy định hiện hành. Phương án thứ hai bỏ giới hạn hiệu lực tối đa 12 tháng và thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự. Theo Bộ Nội vụ, nếu bỏ thời hạn 12 tháng, việc quản lý người hưởng sẽ được thực hiện thông qua kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan bảo hiểm xã hội với các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành, kết hợp xác minh thông tin khi cần thiết. Hiện cả nước có khoảng 3,4 triệu người hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng. Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết quy định giới hạn thời hạn ủy quyền nhằm phòng ngừa rủi ro trong chi trả, bảo đảm đúng người, đúng chế độ đối với số lượng lớn người thụ hưởng. Tuy vậy, quy định này cũng bộc lộ bất cập trong một số trường hợp người hưởng tuổi cao, sức khỏe yếu hoặc không thể trực tiếp thực hiện thủ tục gia hạn. Mới đây, Thành ủy Hà Nội đã yêu cầu chấn chỉnh thái độ phục vụ người dân sau vụ một công chức phường Ngọc Hà yêu cầu cụ bà 97 tuổi đến trụ sở làm thủ tục ủy quyền nhận lương hưu.