Máy bay tiếp dầu Mỹ không đáp ứng tiêu chuẩn nhiệm vụ

Báo cáo do Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) công bố và được báo Business Insider phân tích hôm 16/6 cho thấy máy bay tiếp dầu KC-135 và cả mẫu KC-46A Pegasus mới hơn đều không đáp ứng được tiêu chuẩn về khả năng thực hiện nhiệm vụ, cũng như tình trạng sẵn sàng hoạt động trong năm tài chính 2019-2025.

GAO cho biết không quân Mỹ đã xác định được những rủi ro trong duy trì hoạt động đối với lực lượng tiếp dầu, nhưng vẫn chưa đánh giá toàn diện hay xây dựng kế hoạch để giảm thiểu vấn đề. Trong những rủi ro này có "thiếu hụt bộ phận sửa chữa quan trọng, nhân sự để bảo dưỡng máy bay và hạn chế về cơ sở hạ tầng".

Số liệu cụ thể về tỷ lệ máy bay có thể làm nhiệm vụ và mức độ sẵn sàng thường niên không được đề cập, do Lầu Năm Góc tin rằng số liệu này quá nhạy cảm để công bố.

Quân đội Mỹ đã sử dụng triệt lực lượng máy bay tiếp dầu trong khoảng một năm qua, từ chiến dịch tập kích các cơ sở hạt nhân Iran vào tháng 6/2025, cuộc đột kích thủ đô Caracas để bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hồi tháng 1, cho đến xung đột Trung Đông bùng phát cuối tháng 2.

Năng lực tiếp dầu trên không có ý nghĩa rất quan trọng đối với các chiến dịch tấn công tầm xa. Phi đội máy bay tiếp đầu Mỹ phải duy trì hiện diện trên không gần như liên tục, để kịp thời cung cấp nhiên liệu cho các lực lượng đang làm nhiệm vụ.

Trong chiến dịch tập kích các cơ sở hạt nhân Iran năm ngoái, 6 phi công F-16 Mỹ cho biết đã phải trở về căn cứ với lượng nhiên liệu "cực kỳ thấp", sau khi gặp sự cố tiếp dầu trong giai đoạn đầu nhiệm vụ.

Các thống kê nguồn mở cho thấy Mỹ đã mất ít nhất 7 máy bay tiếp dầu KC-135 trong 6 tuần xung đột với Iran, trong đó một chiếc bị rơi do va chạm với đồng đội trên bầu trời Iraq, khiến 6 quân nhân thiệt mạng.

Không quân Mỹ theo dõi chỉ số về mức độ sẵn sàng và tỷ lệ máy bay đủ khả năng thực hiện nhiệm vụ, song những chỉ số này không đủ chi tiết để xác định phi cơ có thể đảm nhận được vai trò quan trọng nhất của mình là bảo đảm hậu cần cho đồng đội hay không.

Máy bay tiếp dầu được coi là có khả năng thực hiện nhiệm vụ nếu đủ sức tiến hành ít nhất một công việc được giao, song không nhất thiết là tiếp liệu cho phi cơ khác.

Giới chuyên gia quân sự từng bày tỏ lo ngại về khả năng sẵn sàng của đội máy bay tiếp dầu Mỹ. John Venable, phi công Mỹ về hưu và hiện là chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Hàng không vũ trụ Mitchell, cho rằng không quân Mỹ khó lòng đảm bảo hỗ trợ cho một chiến dịch quy mô lớn với tình trạng của các phi cơ tiếp dầu hiện nay.