Viêm tiểu phế quản ở trẻ em: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Viêm tiểu phế quản là tình trạng viêm nhiễm ở các tiểu phế quản (đường thở nhỏ nhất trong phổi).

Bệnh thường gặp ở trẻ dưới 2 tuổi, đặc biệt trẻ 2-6 tháng tuổi. Nguyên nhân chính là virus hợp bào hô hấp (RSV), rhinovirus, adenovirus và một số virus khác. Virus gây viêm, phù nề niêm mạc và tiết nhiều dịch, làm hẹp đường thở dẫn đến khò khè, thở nhanh, ho.

Bệnh thường nặng nhất vào ngày thứ 3-5 của đợt bệnh. Phần lớn trẻ cải thiện rõ sau 7-14 ngày, tuy nhiên ho có thể kéo dài 2-4 tuần ở một số trường hợp. Bệnh kéo dài hơn 10 ngày như con bạn khá phổ biến, nhưng không có nghĩa là trẻ đã bị nhiễm thêm vi khuẩn. Đây vẫn có thể là diễn tiến bình thường của bệnh do virus.

Virus không bị kháng sinh tiêu diệt, nên dùng kháng sinh lúc này không giúp trẻ khỏi bệnh mà có thể gây hại. Bác sĩ chỉ cân nhắc kháng sinh khi có bằng chứng hoặc nghi ngờ nhiễm khuẩn kèm theo như viêm phổi, viêm tai giữa cấp.

Các dấu hiệu gợi ý nhiễm khuẩn gồm sốt cao từ 39 độ C trở lên, kéo dài hơn 3 ngày hoặc sốt tái xuất hiện sau khi đã hết sốt vài ngày, đờm đặc màu vàng hoặc xanh, trẻ mệt lả rõ, bú kém nhiều, khó thở... Trẻ có triệu chứng nhiễm khuẩn nặng trên xét nghiệm máu, chụp X-quang.

Phương pháp điều trị chính viêm tiểu phế quản là hỗ trợ, không phải diệt khuẩn. Cha mẹ nên nhỏ nước muối sinh lý mũi 4-6 lần một ngày và hút mũi nhẹ nhàng cho trẻ để thông thoáng đường thở. Cho trẻ uống đủ nước hoặc bú sữa mẹ nhiều hơn để làm loãng dịch và tránh mất nước, nâng đầu trẻ cao khi ngủ để bé thở dễ hơn. Hạ sốt bằng paracetamol nếu trẻ sốt trên 38,5 độ C. Giữ phòng thoáng, ẩm vừa phải, tránh khói thuốc lá và không khí khô lạnh.

Phụ huynh không tự ý dùng siro ho ức chế, corticoid hay khí dung giãn phế quản cho trẻ khi chưa có chỉ định của bác sĩ, vì có thể gây tác dụng phụ hoặc làm bệnh nặng thêm.

Với trẻ một tuổi bị viêm tiểu phế quản kéo dài, bạn nên đưa bé đi khám tại các cơ sở y tế để bác sĩ nghe phổi, không nên chờ thêm nếu trẻ có dấu hiệu thở nhanh hơn bình thường kèm co kéo lồng ngực, cánh mũi phập phồng hoặc bỏ bú. Điều quan trọng nhất là chăm sóc hỗ trợ đúng cách, theo dõi các dấu hiệu nặng và đưa trẻ tái khám hoặc đi khám ngay khi có bất thường để đảm bảo hồi phục an toàn.

Ths.BS Nguyễn Thị Hương

Khoa Nhi

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội