AB'deki hazırlık tartışmaları, birden fazla kişinin hayatını kaybettiği büyük bir hibrit saldırı halinde nasıl karşılık verileceği sorusuna odaklanıyor.
Acil müdahale ekiplerinin devreye sokulması, etkilenen ülkeye AB fonlarından destek sağlanması ve kurumların kriz iletişiminin koordine edilmesi, böyle bir senaryoda başvurulabilecek araçlar arasında yer alıyor.
Bu hazırlıklar, AB'nin güvenlik alanındaki rolünün sınırlarına ilişkin tartışmayı da beraberinde getiriyor. Bazı başkentlerin, Birliğin girişimlerinin NATO'nun görevlerini tekrarlaması ihtimaline ilişkin çekinceleri, kriz sırasında hangi kurumun hangi sorumluluğu üstleneceğinin netleştirilmesi ihtiyacını öne çıkarıyor.
Askeri caydırıcılık ve istihbarat paylaşımıyla sivil müdahale, altyapının korunması ve mali desteğin birbirini tamamlaması önem taşıyor. Görevlerin belirsizleşmesi veya mekanizmaların birbirini tekrarlaması, hızlı karar alınması gereken bir saldırı sonrasında müdahaleyi zorlaştırabilecek unsurlar arasında bulunuyor.
AB'nin 2022'de kabul ettiği koordineli yanıt çerçevesi, hibrit kampanyalara karşı diplomatik, siyasi ve ekonomik araçların kullanılmasını öngörüyor. Birlik, 2024'te hibrit hızlı müdahale ekiplerinin oluşturulmasına ilişkin çerçeveyi de onayladı.
GMF Güney ve Geniş Avrupa Programı araştırmacısı Soula, yaptığı açıklamada, hibrit tehditlerin değişen niteliğini, kritik altyapının korunmasındaki güçlükleri ve Türkiye'nin konumunu değerlendirdi.
Soula, "Bugün öncelikle akla gelenlerin, NATO ülkelerinde kritik altyapıya yönelik fiili sabotajlar ve terör eylemlerine benzeyen sabotaj faaliyetleri olduğunu düşünüyorum." dedi.
Almanya'da bulunan Leipzig-Halle Havalimanı'na yönelik 4 Ağustos'taki dron saldırısı girişimini örnek gösteren Soula, şunları kaydetti:
“Bu yaz Leipzig Havalimanı'na yönelik, talimatla planlanan ve Almanya'nın kamuoyuna açık biçimde Rusya'ya atfettiği dron saldırısı bunlardan biri. Dolayısıyla bilgi kampanyaları gibi daha dijital ve biraz daha uzaktan yürütülen faaliyetlerden, Rusya'nın sürekli tırmandırmaya gittiğini ve giderek daha saldırgan hale geldiğini görebiliyorsunuz. Bunu yaparken her zaman NATO'nun 5. madde kapsamında yanıt vermesini tetikleyecek fiili savaş eşiğinin altında kalmaya çalışıyor. Bu, bütün NATO ülkelerinin bir saldırıya karşı koymak için bir araya geldiği durumdur.”
Soula, kritik altyapının önemli bölümünün özel şirketler tarafından işletilmesinin, koruma tedbirlerinin uygulanmasında güçlük oluşturduğunu belirtti.
Şirketlerle güvenlik kurumlarının ortak bir anlayış geliştirmesi gerektiğini vurgulayan Soula, şöyle konuştu:
"Biraz zorlayıcı olan noktalardan birinin, bu kritik altyapının büyük bölümünün özel aktörler tarafından işletilmesi olduğunu düşünüyorum. Yani her zaman bu güvenlik bakış açısına sahip olmayan şirketler tarafından. Onlarca yıldır barış ortamında faaliyet gösteriyorlar. Şimdi hükümetlerin ve ordunun bu özel aktörlere yaklaşıp 'Aslında işlettiğiniz sistem saldırı tehdidi altında.' demesi zor. Bu nedenle hükümette askeri güvenlik bakış açısı daha güçlü olan kişilerle özel sektördeki kişiler arasında diyalog kurulması gerekiyor. Böylece herkes bu sistemlerin nasıl korunacağı ya da en azından korunması gerektiği konusunda aynı anlayışa sahip olabilir."
Soula, hibrit tehditlerin savaştan bağımsız bir olgu olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak, şöyle devam etti:
"İnsanlar hibrit tehditleri farklı bir şey olarak anlamamalı çünkü esasen savaşın bilgi alanı, kritik altyapı, siber uzay gibi hayatın diğer alanlarına yayılması. Hibrit savaş yeni ya da tamamen farklı bir savaş değil; daha ciddi bir şeyin hazırlığı. Polonya Başbakanı bir ya da iki yıl önce mevcut durumu 'Savaş öncesi bir dönemdeyiz.' diye tanımlamıştı. Bunu anlamanın doğru yolunun bu olduğunu düşünüyorum. Avrupa'nın, özellikle de Rusya'yla doğrudan sınırda bulunan Baltık ve Kuzey Avrupa ülkelerinin çok endişeli olmasının bir başka nedeninin de bu olduğunu düşünüyorum. Çünkü bu hibrit kampanyaları, nihai varış noktası konvansiyonel savaş olan, yavaş ve adım adım ilerleyen bir tırmanış olarak görüyorlar."
