AB'nin yeni yasası loot box'lara göz dikti

Avrupa Birliği Komisyonu çarşamba günü Dijital Adalet Yasası (DFA) önerisini yayımladı. Taslak, oyun, sosyal medya ve e-ticaret platformlarında yanıltıcı fiyatlardan loot box'lara kadar pek çok uygulamayı hedefliyor. Ancak metin henüz taslak aşamasında ve Avrupa Parlamentosu ile Konsey'den geçerken değişebilir ya da bazı maddeler tamamen çıkarılabilir.

Komisyon, yasanın her yaştan kullanıcıyı koruyacağını söylüyor. Çünkü adil rekabet sayesinde AB'li tüketicilerin yılda 13,7 milyar avroya (15,1 milyar dolar) kadar tasarruf etmesi bekleniyor.

Dijital Adalet Yasası'nda neler var?

Öneri, tüketiciyi daha fazla zaman ve para harcamaya iten uygulamaları sınırlıyor. Başlıca maddeler şöyle:

Ürünün neredeyse tükendiğine dair sahte iddialar gibi manipülatif pazarlama ve "dark pattern" yöntemleri yasaklanacak.

Kullanıcılar sürekli bildirimleri, sonsuz kaydırmayı ve videoların otomatik oynatılmasını kapatabilecek. Bu kısıtlar yapay zeka arkadaşları ve genel sohbet botlarını da kapsıyor.

Reşit olmayanlara yönelik kumar benzeri özellikler, örneğin pay-to-win ve pay-to-progress, yasaklanacak.

Influencer'lar reklam içeriğini açıkça belirtecek ve çocukların güvenini istismar edemeyecek.

Küçükleri hedefleyen ya da hassas verileri kullanan kişiselleştirilmiş reklam ve fiyatlandırma sınırlanacak.

Abonelik, fiyat ve müşteri hizmetleri

Abonelikler ve dijital sözleşmeler kolay iptal edilebilecek. Üstelik otomatik yenileme ve ücretsiz deneme bitişi öncesinde kullanıcıya hatırlatma yapılacak.

Fiyat şeffaflığı da zorunlu hale geliyor. Dinamik fiyatlandırma ve oyun içi sanal para kullanılan alımlarda net fiyat gösterilecek. Kültür ve spor etkinliği biletleri için sanal kuyrukta bekleyenlere güncel fiyat gerçek zamanlı ve mümkün olan en yüksek tutarla gösterilecek.

Tüketiciler ayrıca bir insan müşteri temsilcisiyle iletişim kurma hakkına kavuşacak. Yapay zeka ajanıyla yapılan alışverişlerde de net haklar tanımlanıyor.

Sektörden tepki geldi

Kapsam geniş. Örneğin YouTube, TikTok ve Meta platformlarındaki öneri algoritmalarından yapay zeka sohbet botlarına ve kullanıcıyı sürekli uygulamaya çağıran Duolingo gibi servislere kadar uzanabilir. Bu nedenle bazı oyun kuruluşları sanal para, loot box ve reşit olmayanlara mikro işlem sunma kısıtlarını "uygulanamaz, haksız ve orantısız" diye nitelendirdi.

AB Komisarı Michael McGrath ise "İş yapmayı zorlaştırmıyoruz, haksız yoldan iş yapmayı zorlaştırıyoruz" dedi. McGrath, 21. yüzyıl tüketicisinin o yüzyılın ekonomisine yetişemeyen kurallarla korunamayacağını da söyledi.

Yasa yürürlüğe girerse kuralları ihlal eden şirketler küresel yıllık cirolarının yüzde 6'sına kadar para cezasıyla karşılaşabilir. Teklif şimdi Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi onaylarından geçecek.