ABD Federal Yargıç, Savunma Bakanlığı'nın Anthropic'i Kara Listeye Alma Kararını Engelledi

ABD’de bir federal yargıç, Savunma Bakanlığı’nın yapay zeka şirketi Anthropic’i “ulusal güvenlik tedarik zinciri riski” ilan etmesini geçici olarak engelledi. Karar, Claude modelinin geliştiricisi Anthropic ile Pentagon arasında yapay zekanın savaş alanında kullanımı ve güvenlik kısıtlamaları konusunda süren hukuki mücadelede kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Yargıç, kararın “yasadışı ve temelsiz” olduğunu belirterek, ulusal güvenlik gerekçesinin eleştirilere karşı misilleme aracı olarak kullanılamayacağını vurguladı.

Yapay zeka güvenliği konusunda teknoloji şirketleri ile hükümetler arasındaki gerilim yeni bir boyuta taşındı. Anthropic’in Pentagon’a karşı açtığı davada, şirketin kara listeye alınması ABD yargısı tarafından durduruldu. Karar, hem yapay zekanın askeri kullanımına dair etik tartışmaları hem de devletin özel şirketlere yönelik yetki sınırlarını gündeme getirdi.

Kaliforniya Federal Mahkemesi’nde karar veren ABD Bölge Yargıcı Rita Lin, 59 sayfalık gerekçeli kararında Pentagon’un Anthropic’i kara listeye alma işlemini durdurdu. Eski Başkan Joe Biden tarafından atanan Lin, kararında şu ifadeleri kullandı: “Ulusal güvenlik söyleminin boş bir şekilde dile getirilmesi, hükümet eleştirmenlerini cezalandırmak ve misilleme yapmak için açık çek değildir.”

Yargıç, işlemin yasadışı ve dayanağı olmayan bir adım olduğunu tespit etti.

ANTHROPIC’İN REDDİ VE PENTAGON’UN TEPKİSİ

Anthropic, Claude yapay zeka modellerinin ABD gözetim faaliyetlerinde veya otonom silah sistemlerinde kullanılmasına izin vermeyi reddetmişti. Şirket yetkilileri, bu kısıtlamaların milyarlarca dolarlık iş kaybına ve itibar zedelenmesine yol açabileceğini belirtmişti. Pentagon ise özel şirketlerin askeri operasyonları kısıtlayamayacağını savundu. Savunma Bakanı Pete Hegseth’in aldığı karar, Anthropic’i belirli askeri sözleşmelerden mahrum bırakmıştı. Bu adım, bir ABD şirketinin yabancı sabotaj riskine karşı koruma amaçlı eski bir kamu alım yasası kapsamında ilk kez kamuya açık şekilde “tedarik zinciri riski” ilan edilmesi olarak kayıtlara geçti.

ŞİRKETİN İDDİALARI VE HÜKÜMETİN SAVUNMASI

Anthropic, 9 Mart’ta açtığı davada hükümetin Anayasa’nın Birinci Değişikliği kapsamındaki ifade özgürlüğü hakkını ihlal ettiğini ve misilleme yaptığını ileri sürdü. Ayrıca Beşinci Değişiklik’teki adil yargılanma hakkının da çiğnendiğini, karara itiraz fırsatı tanınmadığını savundu. Şirket, kararın hukuka aykırı, olgularla desteklenmeyen ve ordunun geçmişte Claude’a yönelik övgüleriyle çelişen bir adım olduğunu belirtti. Adalet Bakanlığı ise Anthropic’in sözleşme şartlarını kabul etmemesinin Pentagon’da belirsizlik yaratabileceğini ve operasyonlar sırasında sistemlerin devre dışı kalma riski doğurabileceğini iddia etti. Hükümet, kararın şirketin yapay zeka güvenliği görüşlerinden değil, sözleşme koşullarını reddetmesinden kaynaklandığını savundu.

ANTHROPIC’TEN AÇIKLAMA

Anthropic kararı memnuniyetle karşıladığını duyurdu. Şirketten yapılan açıklamada, “Ulusal güvenliğimiz için yapay zekayı verimli şekilde kullanmak üzere hükümetle yapıcı biçimde çalışmaya odaklanmaya devam ediyoruz. Böylece tüm Amerikalılar bu teknolojiden faydalansın” denildi. Pentagon ise henüz bir açıklama yapmadı. Anthropic’in Washington DC’de, sivil hükümet sözleşmelerinden de dışlanmasına yol açabilecek ayrı bir tedarik zinciri riski kararına karşı ikinci bir davası da sürüyor.