Ratko Mladic'in Ölümü Sonrası Bosna Hersek'te Sırp Tepkileri ve Uluslararası Tepkiler
Quick Look
- Bosna Hersek'teki Sırplar, Hollanda'da müebbet hapis cezası çekerek öldüğü için savaş suçlusu Ratko Mladic'i yücelen eylemlerle tepki topladı.
- Sırp Cumhuriyeti Başkan Yardımcısı Camil Durakovic ve Boşnak akademisyen Esad Durakovic gibi liderler, bu eylemleri eleştirdi.
- Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujic, Mladic'in üst düzey devlet töreniyle toprağa verileceğini duyurdu.
AI-generated summary
Why It Matters
Ratko Mladic, 1992-1995 Bosna Hersek Savaşı sırasında Sırp Ordusu komutanı olarak Srebrenitsa Soykırımı'nı da dahil olmak üzere birçok savaş suçundan sorumlu tutulmuştur. 2011'de Sırbistan'da yakalandıktan sonra Lahey'e gönderildi ve 2017'de Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından soykırım, savaş suçları ve insana karşı suçlar için müebbet hapis cezası aldı. Hollanda'nın Lahey cezaevinde 84 yaşında öldüğünün ardından, Bosna Hersek'te yaşayan Sırplar tarafından yücelen eylemler tepki yarattı.
Sağlık sorunları yaşayan 84 yaşındaki Mladic'in insanlığa karşı suçlar nedeniyle müebbet hapis cezası çektiği Hollanda'nın Lahey kentindeki cezaevinde dün ölmesinin ardından Bosna Hersek'te yaşayan Sırpların savaş suçlusunu "yücelten" eylemleri tepkiyle karşılandı.
Bosna Hersek'te 1992-1995'te yaşanan savaşta büyük zulümlerin yapıldığı Zvornik'te toplanan yüzlerce kişi, Sırbistan bayrakları ve Mladic'i öyen pankartlar açtı.
Aralarında çocukların da bulunduğu kalabalığın toplanmasına tepki gösteren Bosna Hersek'in iki entitesinden biri olan Sırp Cumhuriyeti'nin (RS) Başkan Yardımcısı Camil Durakovic, Zvornik'te Boşnakların gömüldüğü toplu mezarların bulunduğunu anımsatarak, "Burası Belgrad değil. Burası Mladic'in savaş emirlerinin uygulandığı yer. Bu toplanmalara tepki verecek kimse yok mu?" dedi.
Srebrenitsa yakınlarındaki Bratunac'ta bir duvara ise "Hepimiz Mladic'in askerleriyiz" yazısı yazılırken, Brcko'daki Sırplar Mladic için mum yaktı.
Mladic, Sırbistan'da üst düzey törenle toprağa verilecek
Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujic, savaş suçlusu Mladic'in ailesinin belirlediği yerde üst düzey devlet töreniyle toprağa verileceğini açıkladı.
Boşnak akademisyen Esad Durakovic, Bosna Hersek medyasına yaptığı açıklamada, bir savaş suçlusunun "kahraman" gibi gösterilerek toprağa verilmesinin son derece yanlış olduğunu belirterek, Sırbistan'ın bu adımla "soykırımcı bir devlet" olduğunu kabul edeceği değerlendirmesini yaptı.
"Savaş suçlusu olarak öldü"
Karadağ Cumhurbaşkanı Jakov Milatovic, Mladic'in cezaevinde bir savaş suçlusu olarak öldüğünü dile getirerek, "Mladic, soykırım ve en ağır savaş suçlarından kesin bir hükümle mahkum edilmiştir. Bu, siyasi bir görüş meselesi değil, uluslararası bir mahkemenin kesin kararıyla ortaya konmuş bir gerçektir. Bu nedenle siyasi olarak göreceli hale getirilmemelidir." ifadelerini kullandı.
Hırvatistan Dışişleri Bakanı Gordan Grlic Radman da Mladic'in Bosna Hersek ve Hırvatistan'da kanlı izler bıraktığını söyleyerek, savaş suçlularından sadece birisinin daha öldüğünü kaydetti.
Kızılyıldız taraftarlarından Mladic'i öyen pankart
UEFA Avrupa Ligi play-off turunda Çekya temsilcisi Viktoria Plzen'e konuk olan Sırbistan ekibi Kızılyıldız'ın taraftarları, savaş suçlusu Mladic'i öyen pankart açtı.
Kızılyıldız'ın "Delije" adlı taraftar grubu, deplasman tribününde "General, ebedi şan ve şükran" yazılı pankart açarak dakikalarca "Ratko Mladic" şeklinde tezahüratta bulundu.
Kızılyıldız'ın resmi sosyal medya hesabından da yaklaşık 1200 kişilik taraftar grubunun açtığı pankartın fotoğrafları paylaşıldı.
Olayın ardından Srebrenitsa Anıt Merkezi'nden yapılan açıklamada, UEFA'ya resmi şikayette bulunulduğu ve Kızılyıldız'ın Avrupa kupalarından kalıcı olarak menedilmesinin talep edildiği aktarıldı.
Açıklamada, Kızılyıldız'ın Mladic'i yücelten eylemler nedeniyle UEFA tarafından daha önce de disiplin cezası aldığı hatırlatıldı.
16 yıl saklanan savaş suçlusu Mladic kimdir?
Ratko Mladic, 1942 yılında Bosna Hersek'in doğusundaki Kalinovik yakınlarındaki Bozanovici köyünde doğdu. Askeri eğitimini Belgrad'da aldı ve Yugoslav Halk Ordusu'nda (JNA) aktif görev yaptı.
Mayıs 1992'de Bosna Hersek'te yeni kurulan Sırp Cumhuriyeti Ordusu Genelkurmay Başkanlığına getirildi ve 1996'ya kadar bu görevde kaldı.
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından ilk kez 24 Temmuz 1995'te hakkında iddianame hazırlanan Mladic, Bosna Hersek'teki savaşın ardından Sırbistan'a kaçarak yaklaşık 16 yıl saklandı.
Sırbistan makamlarının Mladic'i bulamadıkları yönündeki açıklamalarına karşın, onun yıllarca devlet kurumlarındaki bazı kişiler tarafından korunduğu iddiaları gündeme geldi.
Yerel bir televizyon programındaki görüntülerde, Mladic'in arandığı dönemde kalabalık ortamlarda insanlarla görüştüğü, eğlendiği ve fotoğraf çektirdiği görüldü.
Mladic, 26 Mayıs 2011'de Sırbistan'ın Zrenjanin kenti yakınlarındaki Lazarevo köyünde yakalandı ve 31 Mayıs 2011'de Lahey'e gönderildi.
Yargılaması 16 Mayıs 2012'de başlayan Mladic, hakkındaki suçlamaları kabul etmedi.
Mladic, özellikle Temmuz 1995'te 8 bin 372 Boşnak sivilin katledildiği Srebrenitsa Soykırımı'nın baş sorumlusu ve azmettiricisi olarak kabul ediliyordu.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
UEFA, Kızılyıldız taraftarlarının Mladic'i öyen pankart eylemi için disiplin cezası uygulayacak.
Very likely · Within weeks
Sırbistan'da Mladic'in üst düzey devlet töreniyle toprağa verilmesi, Bosna Hersek ve diğer komşu ülkeler tarafından eleştirilecek.
Likely · Within days
Open Questions
- Sırbistan'da planlanan üst düzey devlet töreninin uluslararası tepkileri nasıl olacak?
- UEFA, Kızılyıldız taraftarlarının eylemlerine yönelik disiplin önlemleri neler olacak?
- Bu olay, Bosna Hersek'teki siyasi ve etnik dengeleri nasıl etkileyecek?
