AI thay đổi tiêu chí chọn đại học: Chú trọng năng lực cốt lõi thay vì kiến thức

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi tiêu chí chọn đại học của phụ huynh và học sinh.

Trước đây, lựa chọn đại học thường gắn với danh tiếng, ngành học hay cơ hội việc làm sau tốt nghiệp, thì ngày nay, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đã thay đổi các tiêu chí chọn trường đại học. Khi AI có thể tìm kiếm thông tin, phân tích dữ liệu, viết nội dung, lập trình hay hỗ trợ nhiều công việc chuyên môn, việc lựa chọn một trường đại học giờ đây không còn đơn thuần là chọn nơi truyền đạt kiến thức, mà là chọn môi trường giúp người trẻ xây dựng những năng lực AI khó có thể thay thế.

Chị Thu Hà (Hà Nội) có con trai tốt nghiệp THPT năm nay. Trong bối cảnh tuyển sinh có nhiều thay đổi và cơ hội học tập đa dạng, điều chị Hà quan tâm là con chị sẽ trở thành người như thế nào trong một thị trường lao động đang thay đổi bởi AI sau bốn năm học đại học.

"Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo khiến gia đình quan tâm hơn đến môi trường giáo dục mang đến cơ hội trải nghiệm và khả năng giúp sinh viên thích nghi với một thế giới nghề nghiệp liên tục biến động", vị phụ huynh nói.

Trong bối cảnh AI đảm nhiệm các công việc liên quan đến tìm kiếm và xử lý thông tin, lợi thế cạnh tranh người học không còn nằm ở kiến thức. Thay vào đó, các doanh nghiệp đánh giá cao khả năng đánh giá thông tin, đưa ra phán đoán và giải quyết vấn đề mà công nghệ chưa thể thay thế.

Bà Vân Lê, cựu học viên chương trình MBA của trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV), cho biết mô hình ASK - thái độ (attitude), kỹ năng (skills) và kiến thức (knowledge) đang được nhiều doanh nghiệp áp dụng để đánh giá ứng viên. Nếu trước đây kiến thức chuyên môn là lợi thế nổi bật thì hiện nay thái độ và kỹ năng mới là yếu tố tạo nên sự khác biệt giữa các ứng viên trẻ.

Bà Vân cho biết thêm việc đào tạo kiến thức chuyên môn và hướng dẫn người trẻ sử dụng công cụ AI rất dễ, nhưng đào tạo tư duy học hỏi, tinh thần chủ động hay khả năng thích nghi khó khăn hơn. Theo bà những phẩm chất này quyết định một người trẻ có thể tận dụng công nghệ để phát triển hay bị bỏ lại phía sau. Do đó, điều nhiều phụ huynh quan tâm là trải nghiệm giáo dục mà một trường đại học mang lại bên cạnh chương trình học chính quy.

Trong thời đại AI, giá trị của một trường đại học không nằm ở yếu tố riêng lẻ mà là sự kết hợp giữa nền tảng học thuật chất lượng, khả năng ứng dụng công nghệ, trải nghiệm thực tiễn, kết nối doanh nghiệp và cơ hội quốc tế.

Tại BUV, hệ sinh thái học tập được xây dựng dựa trên mô hình chuẩn chất lượng ba cấp độ (Triple Quality Framework), kết hợp các tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam, hệ thống đảm bảo chất lượng giáo dục đại học Anh Quốc (QAA) và bộ tiêu chuẩn quốc tế của QS.

Nhà trường cũng triển khai Khung đánh giá AIAS (AI Assessment Scale), xác định mức độ sử dụng AI phù hợp trong từng hoạt động học tập và đánh giá. Cách tiếp cận này giúp sinh viên sử dụng AI có trách nhiệm và phát triển khả năng đánh giá thông tin, tư duy phản biện và phán đoán độc lập.

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, sinh viên phát triển năng lực như giao tiếp chuyên nghiệp, lãnh đạo, hợp tác và giải quyết vấn đề qua chương trình Nâng cao Năng lực cá nhân và Kỹ năng xã hội (PSG).

Ngoài lớp học, sinh viên tham gia thực tập, dự án thực tế và hoạt động kết nối nghề nghiệp qua mạng lưới hơn 500 doanh nghiệp đối tác của BUV. Đồng thời, mạng lưới hơn 70 trường đối tác trên năm châu mở ra cơ hội trao đổi quốc tế và trải nghiệm đa văn hóa.

Chị Vân (Hà Nội), mẹ của Trần Ngọc Bảo Minh - người vừa nhận học bổng toàn phần Đại sứ Vương quốc Anh tại BUV cho biết chị định hướng cho con lựa chọn BUV vì thấy môi trường học tập được xây dựng toàn diện.

"Điều quan trọng hơn là môi trường giúp sinh viên phát triển tính tự lập, khả năng giao tiếp, tư duy phản biện và sự tự tin để bước vào thế giới nghề nghiệp đang thay đổi rất nhanh", chị Vân nói.

Theo đại diện nhà trường, trong thời đại AI, lựa chọn đại học không còn đơn thuần là chọn một ngành học hay một tấm bằng. Đó là lựa chọn một môi trường giúp người trẻ xây dựng năng lực học tập suốt đời, biết khai thác công nghệ và sẵn sàng thích nghi với những nghề nghiệp tương lai.

Hiện BUV triển khai học bổng Graduation Star dành cho thí sinh đạt kết quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Chương trình mở ra cơ hội tiếp cận môi trường đào tạo chuẩn Anh Quốc từ những năm đầu đại học.