Apollo 11’in Ay’a inişinde kritik rol oynayan bilgisayar bilimcisi Margaret Hamilton öldü

NASA astronotlarının Ay'a inişine yardımcı olan çığır açıcı araştırmanın arkasındaki bilgisayar bilimcisi 90 yaşında hayatını kaybetti.

Margaret Hamilton, alanında öncü bir isimdi ve NASA'nın Apollo görevleri için yazılım geliştiren ekibe liderlik ederek "yazılım mühendisliği" terimini ortaya attı.

Hamilton'ın eski işvereni Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT), ölümünü doğrulayarak, 30 Eylül'de vefat ettiğini açıkladı.

MIT, açıklamasında "Hamilton'ın bir öncü olduğunu, zamanının çok ilerisinde olduğunu söylemek, durumu çok hafife almak olurdu" dedi ve yazılım mühendisliği henüz yaygınlaşmadan önce bu alanda çalıştığını belirtti.

Hamilton, 1959'dan 1970'lerin ortalarına kadar MIT'de çalıştı ve Yazılım Mühendisliği Bölümü'nü yönetti.

Bu bölümde, NASA'nın Apollo 11 projesi için ABD'li astronotlar Neil Armstrong ve Buzz Aldrin'in Ay'a güvenli bir şekilde inişini sağlayan tüm uçuş içi yazılımları yazan ve test eden bir mühendis ekibine liderlik etti.

2019'da Guardian gazetesine verdiği röportajda, "Hem fikrin kendisi hem de daha önce hiç yapılmasın olması beni cezbetti. Ekibe katılan ilk programcı ve işe aldıkları ilk kadındım" demişti.

1969'da, Apollo 11'in tarihi Ay'a inişinden birkaç dakika önce, gemideki bir bilgisayar bir hata oluştuğunu bildiren bir alarm verdi.

Tespit edilen hata bilgisayarın aşırı yüklendiğini gösteriyordu ve bir an için karmaşık inişin gerçekleştirilemeyeceği düşünülüyordu.

Ancak MIT'ye göre Hamilton ve ekibi, arka plandaki tüm görevleri durdurup en önemli olana, yani Ay'a inişe öncelik verecek şekilde "öncelik odaklı yazılım" tasarlayarak böyle bir hataya karşı önlem almıştı.

Ekibin ünlü yazılım mühendisliği, Hamilton'ın yanında yükselen basılı kod yığınının yanında durduğu 1969 tarihli bir fotoğrafla ölümsüzleştirildi.

2016 yılında Hamilton, bilime ve uzay yolculuğuna yaptığı katkılardan dolayı Barack Obama tarafından Başkanlık Özgürlük Madalyası ile onurlandırıldı.

O dönemde Obama, Hamilton'ın "insanlığı uzaya göndermeye yardımcı olan, adı olmayan kadınlar kuşağını sembolize ettiğini" söylemişti.

1936'da Indiana'da doğan Hamilton, ilk olarak 1955'te Michigan Üniversitesi'nde matematik eğitimi aldıktan sonra Earlham Koleji'ne geçerek 1958'de matematik alanında lisans derecesi elde etti.

Bir yıl sonra kocasıyla birlikte Boston, Massachusetts'e taşındı ve başlangıçta kocasının hukuk eğitimi süresince ona destek olmak için MIT'de işe başladı.

1970'lerden itibaren Hamilton, uzmanlığını kullanarak kendi yazılım şirketlerini kurdu; bunlardan Hamilton Technologies halen Massachusetts'te faaliyet gösteriyor.

Earlham Koleji sosyal medyada yaptığı açıklamada, "Ölümünden dolayı üzgünüz ancak uzun yaşamı boyunca elde ettiği olağanüstü başarıları kutlama fırsatı bulduğumuz için minnettarız" dedi.