Bakan Kacır: Türkiye'yi Yapay Zeka Teknolojilerinde Lider Ülkeler Arasına Yerleştirmeyi Hedefliyoruz

Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisinin ev sahipliğinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının stratejik ortaklığında düzenlenen GITEX Ai Türkiye, İstanbul Fuar Merkezi'nde gerçekleştiriliyor.

Bakan Kacır, burada yaptığı konuşmada, inovasyonun ekonomik faaliyetin, sanayi üretiminin ve küresel rekabetin temellerini yeniden şekillendirdiğini, değişimin hızı ivme kazandıkça ileri teknolojileri geliştirme, hayata geçirme ve ölçeklendirme kapasitesinin ekonomik gücün, sınai rekabet gücünün ve stratejik özerkliğin belirleyici kaynağı haline geldiğini söyledi.

Hükümetlerin ve şirketlerin çığır açan teknolojilerde rekabet avantajı sağlamak için benzeri görülmemiş kaynaklar tahsis ettiğini anlatan Kacır, Türkiye'nin son 20 yılda istikrarlı bir şekilde güçlü bir inovasyon ekosistemi inşa ederek bu küresel dönüşüme yanıt verdiğini dile getirdi.

Kacır, söz konusu ekosistemin temelini 1700 AR-GE ve tasarım merkezi ile 115 teknoparkta faaliyet gösteren 13 binden fazla şirketin oluşturduğunu belirterek, şöyle konuştu:

"Bu dönüşümün sonuçları, hızla ilerleyen savunma sanayimizde en açık biçimde görülmekte. Türkiye bugün askeri İHA sistemlerinde dünyaya liderlik etmektedir. Artık kendi eğitim uçaklarımızı, helikopterlerimizi, deniz platformlarımızı, kara sistemlerimizi ve uydularımızı tasarlıyor, geliştiriyor ve üretiyoruz. Teknolojideki her büyük paradigma değişiminin yeni yetkinlikler inşa etmemiz ve küresel yüksek teknoloji ekonomisindeki konumumuzu güçlendirmemiz için bir fırsat penceresi sunduğuna inanıyoruz. Tamamen elektrikli milli otomobilimiz Togg, bu vizyonun somut bir tezahürüdür. Bugüne kadar yaklaşık 120 bin Togg aracı yollara çıkmış durumdadır. Bu tür başarı hikayelerini birçok alanda çoğaltmayı ve Türkiye’yi küresel yüksek teknoloji değer zincirinde çok daha yukarılara taşımayı hedefliyoruz. Girişimler bu hedefin merkezinde yer almaktadır. Teknoloji girişimciliğini, Türkiye’nin yeni nesil başarı hikayelerinin ana itici güçlerinden biri olarak görüyoruz. Türk girişimcilik ekosisteminin gerçek değerini doğru yeteneklerle buluştuğunda ortaya koyacağının bilincindeyiz."

"BUGÜN KÜRESEL ARENADA TÜRKİYE'NİN 8 UNİCORNU VAR"

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, DENEYAP Teknoloji Atölyelerinin, "Sektör Kampüste" girişimlerinin ve Milli Teknoloji Uzmanlık Programlarının gençlerin geleceğin teknolojileriyle erken yaşta ve uygulamalı olarak tanışmasını sağlamak üzere tasarlandığını bildirdi.

Kacır, dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali olan TEKNOFEST'te binlerce yenilikçi fikrin ilk adımlarını attığına işaret ederek, bunların birçoğunun bugün girişimlere dönüştüğünü kaydetti.

Girişimcilerin cesur fikirleri somut projelere, somut projeleri ise küresel başarı hikayelerine dönüştürebilmeleri için finansmana hızlı ve esnek erişimin kritik önemde olduğuna dikkati çeken Kacır, "2007'den bu yana devreye aldığımız fon ve fonların fonu mekanizmaları ile girişimcilik ekosistemine 130 milyon dolarlık kamu kaynağı aktardık. Kamu fonlarının oluşturduğu kaldıraçla toplam 2,8 milyar dolarlık fon hacmini harekete geçirdik. Kısa bir süre önce girişim sermayesi fonlarına 300 milyon dolarlık yeni bir kaynak tahsis ettiğimizi duyurduk. Bu yeni kaynak, girişim sermayesi ekosistemimize 750 milyon doların üzerinde ek kaynak sağlayacaktır." ifadelerini kullandı.

Kacır, 2019'da Türkiye’nin tek bir unicornunun dahi olmadığını, bugün küresel arenada Türkiye'nin 8 unicornu (Turcorn) olduğunu belirterek, Türkiye’den 100 bin teknoloji girişiminin çıktığını görmeyi ve Turcorn'ların toplam değerlemesini 100 milyar dolara ulaştırmayı hedeflediklerini söyledi.

Aynı zamanda Türkiye’yi dünyanın ilk 10 girişimcilik ekosisteminden biri haline getirmek ve İstanbul’u girişimcilik ve teknoloji yatırımlarında küresel ölçekte ilk 20 merkez arasında konumlandırmak için çalıştıklarını anlatan Kacır, şöyle devam etti:

"Bu doğrultuda, girişimlerimize ölçeklenmeleri için sağlam bir kalkış pisti sunacak yeni programları devreye alıyoruz. Turcorn olma potansiyeline sahip girişimlere uçtan uca destek sağlamak amacıyla Turcorn 100 Programı’nı başlattık. Türkiye Tech Visa Programı, teknoloji uzmanlarının ve yenilikçi kurucuların Türkiye’de şirket kurmasını ve büyümesini sağlayan kapsamlı bir destek sunmaktadır. Program şu ana kadar 5 binden fazla uluslararası teknoloji uzmanını ekosistemimize kazandırmıştır. Çalışmalarımızdaki bir diğer dönüm noktası ise Terminal İstanbul’dur. İstanbul Atatürk Havalimanı terminalini dünyanın en büyük girişimcilik merkezine dönüştürüyoruz. Terminal İstanbul, girişimciler, teknoloji şirketleri ve yatırımcılar için küresel bir buluşma noktası haline gelecek. İstanbul’un girişimler, inovasyon ve teknoloji yatırımları açısından uluslararası bir merkez olma konumunu güçlendirecektir."

"YAPAY ZEKANIN HIZLA YAYILMASI EMNİYET, GÜVENLİK, GÜVEN VE HESAP VEREBİLİRLİK KONULARINDA DA BÜYÜYEN ZORLUKLAR YARATMAKTA"

Bakan Kacır, yapay zekanın çok çeşitli alanlarda dönüşüme öncülük ettiğine, dünyanın dört bir yanındaki şirketlerin değer zincirlerinin her aşamasına yapay zekayı entegre ettiğine işaret etti.

Dünya genelinde yapay zeka harcamalarının bu yıl 2,7 trilyon dolara yaklaşmasının beklendiğinin bilgisini paylaşan Kacır, yapay zeka ekonomisinin belkemiğini oluşturan veri merkezlerinin geçen yıl duyurulan sıfırdan doğrudan yabancı yatırımlarda 270 milyar doların üzerinde bir pay alarak küresel sıfırdan yatırım projeleri değerinin beşte birinden fazlasını temsil ettiğini kaydetti.

Yapay zekanın yükselişinin yeni nesil zorlukları da beraberinde getirdiğine dikkati çeken Kacır, "Öncü yapay zekanın geliştirilmesi giderek az sayıda teknoloji şirketi ve ekonomide yoğunlaşmaktadır. Yapay zekanın hızla yayılması emniyet, güvenlik, güven ve hesap verebilirlik konularında da büyüyen zorluklar yaratmakta. Yaygın olarak kullanılan birçok yapay zeka modeli, farklı dillerin ve kültürlerin nüanslarını anlamakta yetersiz kalmakta." dedi.

Kacır, teknoloji ve inovasyonu kalkınma vizyonunun merkezine koyan bir ülke olarak Türkiye'nin yapay zekaya hem büyük bir kararlılıkla hem de sorumluluk bilinciyle yaklaştığını vurguladı.

TÜBİTAK bünyesinde Yapay Zeka Enstitüsünü kurduklarını hatırlatan Kacır, "TÜBİTAK’ın Yapay Zeka Ekosistem Çağrıları, ulusal yetkinlikleri ticari açıdan uygulanabilir ürün ve hizmetlere dönüştürmek amacıyla yapay zeka çözümleri arayan şirketleri, teknoloji geliştiricilerini, üniversiteleri ve araştırma merkezlerini bir araya getirmektedir. Rekabet Öncesi İşbirliği Programımız, sektör ortaklarının Türkçe tabanlı yapay zeka çözümlerini ortaklaşa geliştirmelerine ve uygulamalarına olanak tanımakta." ifadelerini kullandı.

"YAPAY ZEKANIN GELİŞTİRİLMESİ VE YAYGINLAŞTIRILMASI İÇİN YOĞUN YATIRIMLAR YAPIYORUZ"

Kacır, işlem gücünün, yapay zekanın geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için kritik bir yetkinlik olduğunu ve bu alana yoğun yatırımlar yaptıklarını dile getirdi.

80 binden fazla işlemci çekirdeği, 504 grafik işlemcisi ve 26 petabayt veri depolama kapasitesiyle donatılmış ulusal hesaplama kümesi TRUBA’yı devreye aldıklarını belirten Kacır, "Avrupa Yüksek Performanslı Hesaplama Ortaklık Girişimine (Euro HPC) katılımımız da Avrupa’nın yüksek başarımlı hesaplama altyapısını Türk araştırmacılarına ve teknoloji şirketlerine açmıştır. Bugün Türkiye’deki yapay zeka girişimleri, Dijital Avrupa Programı kapsamında EuroHPC süper bilgisayarlarına ücretsiz olarak erişebilmektedir. Araştırmacılarımız ve şirketlerimiz, dünyanın en güçlü süper bilgisayarlarından biri olan MareNostrum 5’in işlem kapasitesinden yararlanmaktadır." açıklamasında bulundu.

Kacır, yapay zeka yetkinliklerinin somut ürün ve hizmetlere dönüştürülmesinde girişimlerin vazgeçilmez olduğunu, umut vadeden yapay zeka girişimlerinin sermayeye erişimini genişlettiklerini bildirdi.

Yapay zeka odaklı girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolarlık kamu finansmanı tahsis ederek umut vadeden girişimlerin ölçeklenmek ve küresel düzeyde rekabet etmek için ihtiyaç duydukları finansmana daha güçlü erişim sağlamalarını temin ettiklerini dile getiren Kacır, sözlerini şöyle sürdürdü:

"30 milyar dolarlık kapsamlı destek programımız HIT-30, yapay zeka ve diğer öncü teknolojilerdeki yetkinliklerimizi genişletecek büyük ölçekli, yüksek teknolojili yatırımları Türkiye’ye çekmek üzere tasarlanmıştır. Programın HIT-Veri Merkezi Çağrısı ile Türkiye’de yüksek kapasiteli, güvenli ve enerji verimliliğine sahip veri merkezlerinin kurulmasını hızlandırıyoruz. 1,6 milyar dolarlık HIT-Yapay Zeka Çağrısı, Türkiye’ye büyük bulut ve yapay zeka altyapı yatırımlarını kazandıracak, sanayi, sağlık, finans ve kamu hizmetlerinde dijital dönüşümü hızlandıracaktır. HIT-Kuantum Çağrısı ile de kuantum teknolojilerindeki yetkinliklerimizi bugünden inşa ediyoruz."

"2030'A KADAR YAPAY ZEKA, BULUT TEKNOLOJİLERİ VE DİJİTAL ALTYAPI İÇİN EN AZ 10 MİLYAR DOLARLIK ÖZEL SEKTÖR YATIRIMINI HAREKETE GEÇİRECEĞİZ"

Kacır, yapay zekada öncü ülkelerden biri olmanın, ekosistemdeki tüm aktörleri ortak hedefler etrafında bir araya getiren kapsamlı bir vizyon gerektirdiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2026-2030 dönemine ilişkin ulusal yol haritasını ortaya koyan Türkiye’nin Yapay Zeka Eylem Planı’nı açıkladığını anımsatan Kacır, "Aware", "Benefit", "Construct" ve "Direct" olmak üzere dört temel sütun etrafında kurgulanan Eylem Planı'nın yapay zeka ekosisteminin her katmanını güçlendirmek üzere tasarlanmış 16 öncelikli eylemi belirlediğini belirtti.

Kacır, hedeflerinin Türkiye’yi yapay zeka teknolojilerinde lider ülkeler arasına yerleştirmek olduğunu vurgulayarak, şu ifadeleri kullandı:

"Eylem Planı’nın ilk iki yılı içinde 5 milyon vatandaşımıza yapay zeka okuryazarlığı kazandırmayı, 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka profesyoneli yetiştirmeyi hedefliyoruz. Kamu yatırım programlarımızın en az yüzde 2’sini yapay zeka projelerine ayıracağız. Ayrıca stratejik alanlardaki en az 2 bin kamu veri setini Ulusal Veri Kütüphanemiz aracılığıyla erişime açacağız. 2030'a kadar veri merkezi kapasitemizi 1 gigavata çıkaracak, yapay zeka, bulut teknolojileri ve dijital altyapı için en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımını harekete geçireceğiz. Yapay Zeka Büyüme Bölgeleri, yatırımcılara, KOBİ’lere ve araştırmacılara enerji ve dijital altyapıya hazır erişim sağlayacaktır."

Yapay zeka yarışının bir sonraki aşamasında liderliğin teknolojik yetkinlikleri endüstriyel ölçekte uygulamaya, yeni iş modellerine, küresel ölçekte rekabetçi şirketlere ve küresel pazarlara erişime dönüştürebilenlerin olacağına işaret eden Kacır, Türkiye'nin bu yeni döneme belirgin avantajlarla girdiğini ifade etti.

Kacır, "Genç ve dinamik bir yetenek tabanı, derin sanayi yetkinlikleri, hızla büyüyen bir girişim ekosistemi, genişleyen dijital altyapı ve sorumlu inovasyona yönelik güçlü bir kararlılık. Türkiye’nin yapay zeka çağının önde gelen merkezlerinden biri haline gelmesini istiyoruz. Öyle ki yeni teknolojilerin geliştirildiği, yenilikçi şirketlerin ölçeklendiği ve ileri endüstriyel çözümlerin küresel pazarlara ulaştığı bir merkez hedefliyoruz." diyerek sözlerini tamamladı.