ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü Rusya ile Ukrayna arasında bir ‘enerji ateşkesi’ ilan ederek ve her iki tarafın da bunu kabul ettiğini söyledi. Ancak hem taraf ülkelerden gelen açıklamalar ve tutum, hem de Rusya’nın saldırılara devam etmesi, Trump’ın ‘ateşkes sağlandı’ açıklamasını boşa düşürdü.
Ukrayna’ya sormadı
Trump’ın açıklamasının, sözde ateşkesin tarafı olacak olan Ukrayna’ya danışılmadan yapıldığı ortaya çıktı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, “ABD ile Rusya arasındaki diyaloğa dair net ayrıntıları bekliyoruz” ifadelerine yer verdiği açıklamasıyla da aslında Washington-Kremlin hattındaki görüşmelerden dışlandıklarını ima etti. Zelenskiy, Amerikan basınına yaptığı açıklamada, ‘bundan haberi olmadığını’ doğrularken, buna karşın Rus tarafı uyarsa Ukrayna’nın da bir ateşkese uyacağını duyurdu. Zelenskiy, ‘Trump ve Putin’in anlaştılarsa, kendilerinin de bu ateşkese uyacağını’ açıkladı.
Rusya durmuyor
Ancak Trump’ın açıklamasına rağmen Rusya’nın saldırıları durmadı. Zelenskiy, Rusya’nın Trump’ın duyurduğu kısmi ateşkese rağmen saldırılarını sürdürdüğünü, ülkesinin enerji altyapısını hedef aldığını açıkladı. Harkov’daki bir tesisin de hedef alındığını belirten Zelenskiy, saldırıların elektrik kesintilerine yol açtığını söyledi.
Nitekim Rusya’da gelen açıklamalar da, Moskova’nın ateşkese razı olmadığını gösteriyor. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’nin ateşkes çağrılarıyla silahlanmak için zaman kazanmaya çalıştığını öne sürerken, “Onun böyle bir soluklanma fırsatını hak ettiğini düşünmüyorum” dedi. Lavrov, “Bir kez daha verilen güvencelere ve vaatlere kanacağımızı da düşünmüyorum” diye konuştu.
‘Zelenskiy ateşkese razı olmalı’
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya-Ukrayna savaşı için “Zelenskiy, ateşkese razı olmalı. Putin’le bir araya getirmemiz gerek. Bunu olabildiğince hızlı yapmalıyız. Ateşkes için ‘Anlaşın’ diyeceğim, anlaşacaklar. Bu savaş çok korkunç. 32 bin kişi öldü. Çok sayıda genç asker kaybettiler” ifadelerini kullandı. Suudi Arabistan Veliaht Prensi Selman’la konuştuğunu da sözlerine ekleyen Trump, “Husilerin tavrı çok kötü. Çok yaramazlık yapıyorlar” dedi.
Trump neden ‘tutuştu’?
Trump’ın İran’da yürüttüğü savaş, petrol arzında sıkıntılara ve tüm dünyada fiyatlarda sert yükselişe neden oldu. Bu durum, ABD’de önümüzdeki ayın başlarında yapılacak ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Parti için ciddi sorun oluşturdu. Yüksek dizel fiyatlarının partiye desteği azalttığı gözlemleniyor.
Bu nedenle, İran’daki savaşı bitirme konusunda yol alamayan Trump, gözünü Rusya-Ukrayna savaşına çevirdi. Ukrayna’nın Rus rafinelerini vurması, ve bunun da fiyatlar üzerinde etkisi olması Trump’ı rahatsız ederken, dünyadaki dizel fiyatlarından Ukrayna’yı sorumlu tutan açıklamaları dikkat çekti. Trump hatta Ukrayna’nın yeni bir lider seçmesi gerektiğini söyleyecek kadar ileri gitti. Trump’ın ateşkes isteği, sadece Rus dizelinin daha rahat piyasaya sürülmesi için olduğu yönünde eleştiriler alıyor.
Ukrayna: Erdoğan arabulucu olabilir
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin, ABD Başkanı Donald Trump’ın katılımıyla veya Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın arabuluculuğuyla Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya gelmesinin mümkün olabileceğini bildirdi.
ABD tehdit etti!
Avrupalı yetkililer, ABD yönetiminin, Ukrayna’yı Rusya’nın enerji tesislerine saldırılarını durdurmaması halinde istihbarat paylaşımını askıya almakla “tehdit ettiği” iddiasında bulundu. CNN’e açıklama yapan isimleri paylaşılmayan Avrupalı yetkililer, ABD’nin, Ukrayna’nın Rusya’nın enerji tesislerine derin saldırılarını durdurmaması halinde Kiev yönetimi ve Avrupa’daki ortaklarıyla istihbarat paylaşımını ve Avrupa’ya silah satışlarını askıya almakla tehdit ettiği iddiasında bulundu.
Dizel anlaşmasına çok sert tepki
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’dan dizel ithal etme planları nedeniyle giderek artan bir tepkiyle karşı karşıya. Trump Cuma günü, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in “Amerikan ve küresel pazara” derhal 300 bin ton dizel yakıt göndermeyi kabul ettiğini ve bunu birkaç başka sevkiyatın da izleyeceğini duyurmuştu. Bu durum, ABD’nin birkaç hafta önce Rus petrol ve doğalgazını ithal eden ülkelere yeni yaptırımlar ve gümrük vergileri uygulama yetkisi veren yasayı imzalamasına rağmen yaşanıyor. Bu hamle, anlaşmanın ABD yasalarını ihlal ettiğine inanan bazı Cumhuriyetçi ve Demokrat milletvekilleri tarafından eleştirildi. Dört Cumhuriyetçi ve üç Demokrat olmak üzere yedi senatörden oluşan bir grup, Pazar günü anlaşmanın ABD yasalarını ihlal ettiğini belirterek Trump’ı “yön değiştirmeye” çağırdı. Anlaşmanın Moskova’ya Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşı finanse etmek için yeni gelir kapıları açabileceği uyarısı yapıldı.
Anlaşma Avrupa’nın da tepkisini çekti. AB dışişleri bakanları, Moskova’ya yönelik yaptırımların süreceğini belirtirken, Ukrayna’ya desteğin artırılması ve Rusya üzerindeki baskının korunması çağrısı yaptı.
