Các dấu hiệu trên khuôn mặt cảnh báo bệnh tuyến giáp

Tuyến giáp là tuyến nội tiết nằm ở vùng cổ trước, có vai trò sản xuất hormone điều hòa quá trình trao đổi chất của cơ thể. Khi tuyến giáp hoạt động quá mức (cường giáp) hoặc suy giảm chức năng (suy giáp), người bệnh thường mệt mỏi, thay đổi cân nặng bất thường, rụng tóc hoặc hồi hộp đánh trống ngực. Rối loạn hormone tuyến giáp còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan, trong đó có da, tóc, mắt và các mô trên khuôn mặt.

Thạc sĩ, bác sĩ Phan Thị An, Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết một số thay đổi trên khuôn mặt có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh tuyến giáp nhưng thường bị bỏ qua.

Da khô ráp, bong tróc dễ đỏ bất thường

Hai hormone tuyến giáp là triiodothyronine (T3) và thyroxine (T4) tham gia điều hòa quá trình trao đổi chất, thân nhiệt, tuần hoàn máu và độ ẩm của da. Khi tuyến giáp hoạt động bất thường, tình trạng rối loạn hormone tuyến giáp gây ra các thay đổi khác nhau trên da.

Ở người suy giáp, quá trình chuyển hóa diễn ra chậm hơn, lưu lượng máu đến da giảm, khiến da khô, thô ráp, nhợt nhạt và lạnh hơn bình thường.

Ngược lại, cường giáp làm tăng chuyển hóa và kích thích tiết mồ hôi, khiến da mềm, ẩm hơn bình thường nhưng cũng nhạy cảm, dễ đỏ bừng, ngứa hoặc nổi mề đay.

Sưng phù mặt, mí mắt hoặc môi

Phù mặt là tình trạng khuôn mặt bị sưng nề do tích tụ dịch trong các mô dưới da hoặc do phản ứng viêm, thường biểu hiện rõ hơn vào buổi sáng, nhất là ở mí mắt.

Khi chức năng tuyến giáp suy giảm, tuần hoàn máu giảm khiến cơ thể tăng tích tụ glycosaminoglycan (GAG) - một loại acid amin có khả năng giữ nước, dẫn đến các triệu chứng sưng phù, dày da hoặc tổn thương mô đặc biệt ở vùng quanh mắt, má và môi.

Lồi mắt

Lồi mắt là tình trạng nhãn cầu bị đẩy ra phía trước do tăng thể tích các tổ chức bên trong hốc mắt. Đây là một trong những dấu hiệu điển hình của bệnh Basedow - nguyên nhân phổ biến nhất gây cường giáp.

Ở người bệnh Basedow, hệ miễn dịch không chỉ tấn công tuyến giáp mà còn tác động đến các mô phía sau nhãn cầu. Quá trình viêm khiến các cơ, mô mỡ trong hốc mắt sưng lên, đẩy nhãn cầu ra phía trước. Người bệnh có thể thấy mắt mở to bất thường, cảm giác cộm mắt, chảy nước mắt, nhạy cảm với ánh sáng hoặc mí mắt sưng. Trường hợp nặng, bệnh có thể làm tổn thương giác mạc, nhìn đôi hoặc ảnh hưởng thị lực.

Rụng lông mày, rụng tóc

Rụng tóc và rụng lông mày là biểu hiện thường gặp ở cả suy giáp và cường giáp. Khi nồng độ hormone tuyến giáp mất cân bằng, chu kỳ phát triển của nang lông bị rối loạn khiến tóc, lông dễ gãy rụng.

Theo bác sĩ An, một dấu hiệu tương đối đặc trưng của suy giáp là mất lông ở một phần ba ngoài của lông mày, tức vùng đuôi lông mày gần thái dương. Nguyên nhân là do nang lông bước vào giai đoạn nghỉ sớm, không được kích thích phát triển bình thường.

Nếu nhận thấy lông mày thưa dần, đặc biệt ở phần đuôi, kèm theo các triệu chứng như mệt mỏi, tăng cân, da khô, táo bón hoặc thường xuyên cảm thấy lạnh, người bệnh nên đi khám chuyên khoa nội tiết để được đánh giá chức năng tuyến giáp.

Thùy Dương