Ceuta'da Göçmen Akını İspanya ve AB'de Siyasi Gerilimi Artırıyor

Ceuta, Afrika anakarasında resmi olarak Avrupa'nın parçası olan iki şehirden biri.

Fas'ın kuzey kıyısında yaklaşık 10 kilometre uzunluğunda bir yarımada olan Ceuta, çift katlı tel çitler ile İspanyol polisi ve paramiliter güçlerin varlığıyla tahkim edildi.

Şehir, aynı kıyıda daha doğuda yer alan bir diğer özerk İspanyol şehri Melilla ile birlikte Avrupa Birliği'nin Afrika ile olan tek kara sınırını oluşturuyor.

Daha iyi ekonomik imkanlar arayan ve çoğunluğu Fas'tan gelen binlerce göçmen, yıllardır süregelen toplu geçiş olaylarında Ceuta'ya girmek için 6 metre yüksekliğindeki sınır çitlerine tırmanıyor veya deniz yoluyla bölgeye ulaşıyor.

Göçmenlerin bir kısmı çitlerin etrafından yüzerken, bazıları Fas'tan Ceuta'ya yasadışı tekne yolculukları yapıyor.

Çoğunlukla çitleri tırmanarak geçen veya demir kesicilerle çitleri kesen göçmenler, bu süreçte gözlem kulelerindeki muhafızlar ve hareket dedektörleri tarafından tespit ediliyor.

Benzer toplu geçişlerde, örneğin 2021 yılında iki gün içinde 10 binin üzerinde kişi sınır harici yollarla Ceuta'ya girmişti.

2022 yılında ise Melilla'da gerçekleşen toplu geçiş denemesinde çıkan izdihamda en az 23 göçmen hayatını kaybetmiş, çok sayıda kişi de denizde yaşamını yitirmişti.

Afrika anakarasındaki bu sınır, Sánchez'in sol koalisyon hükümeti için ülke içinde önemli bir siyasi gerilim kaynağı ve İspanya ile Fas arasında diplomatik bir hassasiyet noktası olmaya devam ediyor.

Sánchez iç politikada İspanya'yı Batı'nın yeni bir "eritme potası" olarak yansıtmaya çalışmış; özellikle İspanyolca konuşan Latin Amerikalılar başta olmak üzere göçmenleri destekleyen bir tutum sergilemişti.

Hükümet son olarak ülkede bulunan belgesiz göçmenlerin yasal statü başvurusunda bulunarak ülkede kalmalarına imkan tanıyan bir program başlatmış ve bu kapsamda 1 milyondan fazla başvuru yapılmıştı.

Ancak Sánchez, Ceuta konusunda hem sınır kontrolünde gevşek davranmakla suçlayan muhafazakar ve göç karşıtı rakiplerinin hem de hükümeti sert göç uygulama taktikleri nedeniyle eleştiren göçmen hakları savunucularının tepkisini çekiyor.

Sağcı muhalefet dünkü gelişmelerin ardından Sánchez hükümetini hedef aldı.

Aşırı sağcı Vox partisinin lideri Santiago Abascal, olayları "bir işgal" olarak niteleyerek Sánchez hükümetini göçmenleri kasten davet etmekle suçladı.

Abascal, herhangi bir kanıt sunmadan bu kişilerin suçlu, tecavüzcü ve potansiyel sol seçmen olduğunu ileri sürdü.

Merkez sağdaki Halk Partisi'nin (PP) lideri Alberto Núñez Feijóo da Başbakan Sánchez'i kınayan isimler arasında yer aldı.

İspanya hükümeti ise yasadışı geçişlerdeki bu yüksek hacmin kendi vizelerinin bir parçası olmadığını net bir şekilde ifade etti.

Gelişmeler, Almanya için Alternatif (AfD) partisi eş lideri Alice Weidel ve Avrupa Parlamentosu'nun en büyük grubu olan Avrupa Halk Partisi (EPP) Başkanı Manfred Weber dahil olmak üzere Avrupa genelindeki göç karşıtı figürlerin de tepkisini çekti.

Weber, "Bu durum bir şeyi kanıtlıyor: Göç Paktı ve geri gönderme düzenlemeleri yarın değil, bugün yürürlüğe konulmalıdır. Ayrıca Frontex güçlendirilmelidir" dedi.

İçişlerinden Sorumlu Avrupa Komiseri ve EPP üyesi Magnus Brunner, Avrupa Komisyonu'nun Ceuta dahil olmak üzere sınırlarının bütünlüğünü koruma konusunda İspanya'yı desteklediğini ve İspanya İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska ile temas halinde olduğunu belirtti.

AB Komisyonu, düzensiz akınlarla mücadele etmek ve Ceuta'ya yasadışı yollardan giren kişilerin yürürlükteki kurallara uygun olarak hızla iadesini sağlamak amacıyla Fas ile İspanya arasında kurulan yakın işbirliğini memnuniyetle karşıladıklarını bildirdi.

Sözcü ayrıca, Fas'ın AB için kilit ve güvenilir bir ortak olduğunu, son yıllarda göç, sınır yönetimi ve insan kaçakçılığıyla mücadele alanlarında işbirliğinin yoğunlaştırıldığını ekledi.

Dış ilişkiler boyutunda İspanya, göçmen varışlarını caydırmadaki işbirliğini sürdürmek amacıyla Fas ile iyi ilişkilerini korumaya önem veriyor.

2021'deki büyük geçiş olayının ardından İspanyol yetkililer, Fas'ın göçmenleri bir tür "para birimi" olarak gördüğünü ve sınırdaki hareketlilik üzerindeki kontrolünü İspanya'dan mali ve siyasi tavizler koparmak için kullandığını belirtmişti.

O dönemde göçmenlerin Ceuta'ya akın etmesinden saatler sonra İspanya, Fas'a sınır polisliği için 30 milyon euro (yaklaşık 37 milyon dolar) tutarında yardımı onaylamıştı.

Dün akşam itibarıyla Ceuta'daki son insan toplanmasını neyin tetiklediği netleşmedi.