Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề nghị Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tiếp tục kiến tạo môi trường tự do sáng tạo, thu hút đội ngũ trí thức trong nước và nước ngoài đóng góp cho đất nước.
Phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc nhiệm kỳ 2026-2031 của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) sáng 28/8, bà Bùi Thị Minh Hoài, Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhấn mạnh vai trò kết nối đội ngũ trí thức của Vusta, đưa khoa học công nghệ vào đời sống.
Bà Hoài yêu cầu Vusta tham mưu, đề xuất hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật nhằm giải phóng năng lực sáng tạo, tôn trọng tính độc lập khách quan và tự do sáng tạo trong nghiên cứu khoa học, vinh danh và đãi ngộ xứng đáng đối với các cống hiến của trí thức.
Vusta cần xây dựng nền tảng Vusta Global, kết nối toàn bộ 126 hội thành viên và các tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc và cơ sở dữ liệu quốc gia về chuyên gia, trí thức khoa học và công nghệ. Vusta Global được kỳ vọng là công cụ để thu hút trí thức đang làm việc trong các viện nghiên cứu, trường đại học, khu vực tư nhân và trí thức Việt Nam ở nước ngoài.
Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề nghị nâng cao chất lượng và tính đột phá của hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của hoạt động hội. Theo bà, những ý kiến phản biện phải dựa trên luận chứng khoa học sẽ giúp các cơ quan hoạch định chính sách ở những lĩnh vực kinh tế mới như kinh tế ban đêm, kinh tế bạc, kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh.
Bà khuyến nghị các tổ chức thành viên của Vusta đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ, thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu phòng thí nghiệm với thực tiễn sản xuất và thị trường.
Theo Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc, Vusta cần chủ động liên kết chặt chẽ với các bộ, ngành và chính quyền địa phương để đấu thầu và đảm nhận các dịch vụ công từ chính phủ, chính quyền các cấp, đặc biệt là trong các lĩnh vực đào tạo nghề, phổ biến kiến thức, kỹ thuật, chuyển giao công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao và bảo vệ môi trường. "Đây chính là con đường để nâng cao năng lực tự chủ tài chính bền vững của các cấp hội", bà nói.
Theo GS.VS Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031, Vusta đặt mục tiêu trở thành cầu nối của "hệ sinh thái tri thức" giữa Nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp, chuyển đổi số và nâng chất lượng tư vấn, phản biện, nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ.
Giai đoạn 2026-2031, hoạt động tư vấn, phản biện các chương trình, dự án, đề án của Đảng và Nhà nước dự kiến tăng 15% và số công trình công bố quốc tế tăng 10% so với giai đoạn trước. Vusta cũng đặt mục tiêu khoảng 400 công trình, giải pháp ứng dụng vào sản xuất, đời sống. Hàng năm, Liên hiệp hội dự kiến chủ trì ít nhất một sự kiện quốc tế về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, có sự tham gia của trí thức Việt Nam ở nước ngoài trong các lĩnh vực như bán dẫn, lượng tử.
Vusta cũng dự kiến thí điểm mô hình liên kết các hội theo cụm để tham gia những nhiệm vụ khoa học quy mô quốc gia, tăng nghiên cứu, dự báo các công nghệ chiến lược như 6G, vệ tinh quỹ đạo thấp, bán dẫn và chip thông minh. Mạng lưới Vusta Global được định hướng kết nối các nhóm trí thức Việt Nam ở nước ngoài tham gia giải quyết các bài toán công nghệ trong nước.
GS.VS Châu Văn Minh nhấn mạnh yêu cầu thu hút trí thức trẻ và trí thức Việt Nam ở nước ngoài, khẳng định: "Tập hợp trí thức không chỉ là tập hợp về mặt tổ chức, mà quan trọng hơn là tập hợp được trí tuệ, tâm huyết và niềm tin của các nhà khoa học".
Đến cuối tháng 7/2026, hệ thống Vusta có 34 Liên hiệp Hội tỉnh, thành phố, 92 hội ngành toàn quốc và 575 tổ chức khoa học và công nghệ. Giai đoạn 2021-2025, các tổ chức khoa học công nghệ trực thuộc huy động tổng kinh phí hơn 5.653 tỷ đồng. Các đơn vị thực hiện 1.470 đề tài nghiên cứu, dự án và 7.645 hợp đồng dịch vụ khoa học công nghệ, tham gia góp ý 458 lượt dự thảo luật, 298 dự thảo nghị định, 335 dự thảo thông tư và đề xuất 2.026 lượt sáng kiến chính sách.
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã bầu Ban Chấp hành gồm 143 thành viên. GS.VS Châu Văn Minh giữ chức Chủ tịch Liên hiệp hội.
