
Çin, 2030 yılına kadar planlanan ilk mürettebatlı Ay inişi için insansız test uçuşları ve teknoloji denemeleri yapacak.
Çin, 2030'a kadar gerçekleştirmeyi hedeflediği mürettebatlı Ay görevi öncesinde, Ay iniş modülünü ve Long March 10 roketlerini test etmek için insansız bir prova uçuşu planlıyor.
AI-generated summary
Çin, 2030 yılına kadar Ay'a insanlı iniş gerçekleştirmeyi hedefleyen bir uzay programı yürütmektedir. Bu süreçte Long March 10 roketleri ve Mengzhou mürettebat gemisi kullanılacaktır.
Çin Ay modülü, ilk mürettebatlı görev öncesinde insansız bir prova uçuşuna çıkacak. Çin, bu adımla ilk mürettebatlı Ay görevine hazırlanıyor. Ancak mürettebatlı iniş, 2030'a kadar yapılmak isteniyor. Bu nedenle insansız test, planın ilk aşaması olacak.
Bilgi, CCTV News'te yer alan Çin insanlı uzay programı yetkililerinin açıklamalarına dayanıyor. Testte Ay iniş aracı denenecek. Ayrıca yörüngeye girişten yüzeye iniş, kalkış ve yeniden kenetlenmeye kadar seferin ana aşamaları prova edilecek. Böylece mürettebatlı görev öncesinde sürecin tüm adımları sınanmış olacak.
Çin Ay modülü İki Roketle Yola Çıkacak
Plana göre görevde iki adet Long March 10 (Çanczheng-10) roketi kullanılacak. Öncelikle birinci roket Ay iniş modülünü yola çıkaracak. Ardından ikinci roket Mengzhou mürettebat gemisini taşıyacak. Araçlar ise Ay yörüngesine ulaşınca buluşup kenetlenecek.
Mengzhou, Dünya ile Ay yörüngesi arasında üç astronot taşıyacak şekilde tasarlandı. Ancak iniş modülü yalnızca iki kişiyi yüzeye indirip geri getirebilecek. Bu nedenle Çin Ay modülü, mürettebatlı programda yüzey yolculuğunu üstlenecek araç olacak.
Önce Dünya Yörüngesinde Test
Çin, kritik teknolojileri adım adım denemek istiyor. İlk olarak Long March 10'un Dünya yörüngesi sürümü ile Mengzhou gemisi, alçak yörüngeye bir uçuş yapacak. Böylece roketin temel özellikleri sınanacak. Aynı zamanda geminin atmosfere giriş ve geri dönüş sistemleri de denenecek.
Bu aşamadan sonra sıra Ay sürümü roket ve uzay aracına gelecek. Programın başmühendis yardımcısı Wang Xiang, hazırlıkta iki ilkeye bağlı kalındığını söyledi. Öncelikle alçak Dünya yörüngesinde denenebilecek teknolojiler, yörünge istasyonu programında test edilecek. İnsan taşımayı ilgilendiren işlemler ise mümkünse önce insansız modda denenecek. Dolayısıyla Çin Ay modülü de bu prova mantığıyla sınanacak.
Ay Yüzeyinde Hangi Veriler Toplanacak?
İnsansız uçuşta Çin Ay modülü, Ay'da doğrudan veri toplayacak. Bunlar arasında şunlar yer alıyor:
Yüzey sıcaklığı
Ay tozunun özellikleri
Araç içi sistemlerin çalışma bilgileri
Bunun yanı sıra araç, mürettebat olmadan tüm ana aşamaları tamamlayacak. Yani Ay yörüngesine girecek, Mengzhou ile kenetlenecek ve iniş yapacak. Ardından yüzeyden kalkıp gemiyle yeniden birleşecek.
Ayrıca Çin Pilotlu Uzay Uçuşları Ofisi, 22 Ekim'de bir çağrı duyurdu. Çağrı, insansız görevde iniş modülünün kaynaklarıyla yapılabilecek bilimsel ve teknolojik deneyler için başvuru topluyor. Öte yandan mürettebatlı programda kısa süreli yüzey kalışı, Ay'da hareket, örnek toplama ve bilimsel araştırma planlanıyor. Bu nedenle Çin Ay modülü için deney başvuruları şimdiden toplanıyor. Astronotlar ardından Dünya'ya dönecek, hedef tarih ise 2030.
AI outlook — possibilities, not facts
2030 yılına kadar mürettebatlı Ay inişi gerçekleştirilecek.
Likely · Within years

NASA's experimental supersonic aircraft X-59 made its first long-range flight from California to Florida as part of sonic boom noise reduction tests.

SpaceX's Falcon 9 rocket passed the 700 launch mark with the Starlink 15-16 mission on October 27. By increasing flight frequency thanks to reusable rocket technology, the company has transformed the economics of space transportation.

NASA aims to complete orbital tests with Artemis 3 and make a manned landing on the south pole of the Moon in 2028 with the Artemis 4 mission. While the program has been accelerated by reducing bureaucratic processes, the preparation of the SpaceX Starship rocket poses a critical uncertainty.

SpaceX is preparing to launch Starship Flight 16 from Florida LC-39A. Super Heavy will land in Florida and Ship 43 will land in Texas; Falcon 9 launches were suspended.
The 12U TDT-SAT Cube Satellite, jointly developed by the member countries of the Organization of Turkic States, will be launched from the Baikonur Cosmodrome in Kazakhstan in the second half of 2027. The project aims to strengthen the cooperation of member countries in the field of space technologies.
At the 13th Summit of the Organization of Turkic States, the 12U TDT-SAT Cube Satellite jointly developed by Türkiye, Kazakhstan and Uzbekistan and joint projects in the field of space came to the fore.