COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP31 Alanı'ndaki Akdeniz Salonu'nda düzenlenen "Kentsel Dirençlilik, İklim Değişikliğine Uyum ve İklim Eylemi Liderler Etkinliği"nde yaptığı konuşmada, seller, kuraklık ve aşırı sıcaklıkların konutları, üretimi ve sağlığı tehdit ettiğini belirtti.
Bir şehrin gücünün, insanının kendini güvende hissetmesiyle ölçüleceğini dile getiren Kurum, iklime uyumu, kalkınma politikalarının merkezinde gördüğünü söyledi.
Kurum, COP31 Başkanlığı olarak ortak iradeyi sahada karşılığı olan sonuçlara dönüştürmek, taahhütleri projeyle, yatırımları insan hayatındaki iyileşmeyle buluşturmayı hedeflediklerini vurgulayarak, "Bu süreçte merkezi yönetimlerle yerel yönetimler aynı istikamette yürümelidir. Dolayısıyla, dirençli şehirler kurarken doğayı korumalı, altyapıyı güçlendirmeli ve temel hizmetlerin sürekliliğini güvence altına almalıyız. Planlarımız, bugünün ihtiyaçlarını karşılamalı, yarının risklerini de hesaba katmalıdır." diye konuştu.
Türkiye'nin bu sorumluluğun ne anlama geldiğini çok ağır bir sınavla yaşadığını belirten Kurum, 6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerde 11 ilde 14 milyon kişinin yaşadığı yaklaşık 110 bin kilometrekarelik bir coğrafyanın derinden sarsıldığını anımsattı.
Kurum, depremlerden etkilenen bölgenin yüz ölçümü bakımından Bulgaristan ve İzlanda ile benzer büyüklükte, nüfus bakımından ise Litvanya'nın yaklaşık beş katına karşılık gelen, birçok Avrupa ülkesinden daha büyük bir alan olduğunu ifade etti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, devletin bütün imkanlarının millet için seferber edildiğini dile getiren Kurum, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Asrın inşa seferberliği kapsamında 2 yıl gibi kısa bir sürede 455 bin konut, köy evi ve iş yerini tamamlayarak hak sahiplerine teslim ettik. Yalnızca konutlar inşa etmedik. Yolları, altyapıyı, meydanları ve çarşıları da yeniden ayağa kaldırdık. Tarihi dokuyu, mahalle kültürünü ve şehirlerimizin hafızasını korumaya özen gösterdik. Bu büyük seferberlik bize önemli bir tecrübe kazandırdı. Afet riskini, enerji verimliliğini, suyu, ulaşımı ve kamu hizmetlerini birbirinden ayrı düşünmedik. Güvenli konutla güçlü altyapıyı, çevreye duyarlı tasarımla sosyal hayatı birlikte ele aldık. Yaptığımız tüm yuvaları enerji verimli, sıfır atık uyumlu, iklim dostu malzemelerle inşa ettik. Bu hassasiyetimizle de dünyaya örnek olduk."
Bakan Kurum, Hatay'da başlatılan dirençli buluşmaların temelinde bu anlayışın olduğunu anlatarak, mayısta Hatay'da ortaya koyulan ortak iradeyi, afet sonrası toparlanmadan kalıcı dönüşüme uzanan bir yol haritası olarak gördüklerini söyledi.
Ağustosta Ankara'da belediyelerle aynı hedef etrafında buluştuklarını, su kayıplarını ölçmeyi, enerji ve atık yönetimini geliştirmeyi, mahalle ölçeğinde riskleri belirlemeyi ele aldıklarını hatırlatan Kurum, her tespitin uygulanabilir bir projeye dönüşmesi gerektiğini vurguladıklarını ifade etti.
"UYUM FİNANSMANI YETERLİ, ÖNGÖRÜLEBİLİR VE ERİŞİLEBİLİR OLMALIDIR"
COP31 Başkanı Kurum, şehirleri güçlü kılmanın bir diğer şartının, herkesin güvenli ve erişilebilir bir konuta kavuşması olduğunu belirtti.
TOKİ eliyle bugüne kadar yaklaşık 1 milyon 750 bin konut ürettiklerini, Yüzyılın Konut Projesi kapsamında, 81 ilde 500 bin yeni sosyal konut için çalıştıklarını aktaran Kurum, "İstanbul'da kiralık sosyal konut modelini de hayata geçiriyoruz. Gayemiz, dar gelirli ailelerin güvenli ve yaşanabilir konutlara erişimini kolaylaştırmak. Deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmalarımız da sosyal konut hamlemiz de aynı hedefe hizmet ediyor. İnsanımızın bugününü güvenceye almak, yarınını daha sağlam temeller üzerinde yükseltmek." dedi.
Kurum, iyi hazırlanmış planların ve güçlü iradenin, yeterli finansmanla desteklenmesi gerektiğinin altını çizerek, iklim riskleri karşısında en kırılgan toplumların, çoğu zaman en sınırlı kaynaklara sahip olduğunu dile getirdi. Bu nedenle uyumun, aynı zamanda bir dayanışma meselesi olduğuna işaret eden Kurum, şöyle devam etti:
"Uyum finansmanı yeterli, öngörülebilir ve erişilebilir olmalıdır. Hibeler ve uygun koşullu kaynaklar, ülkelerin ihtiyaçlarını ve yerel yönetimlerin imkanlarını gözetmelidir. Özellikle küçük ve orta ölçekli şehirlerin teknik bilgiye, güvenilir risk verisine ve proje hazırlama desteğine erişimi güçlendirilmelidir. Finans kuruluşlarını, uyum yatırımlarını değerlendirirken önlenen kayıpları ve sağlanan toplumsal faydayı daha güçlü biçimde dikkate almaya davet ediyorum. Bu amaçla eylül ayında New York'ta Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Mekanizmasını (SURFF) başlattık. İLBANK, BM-Habitat ve Dünya Bankası işbirliğiyle şehirlerimizin önceliklerini, yatırım yapılabilir projelerle buluşturmayı hedefliyoruz. Bugün Antalya'da bu birikimi, daha geniş ve daha somut ortaklıklara taşımak istiyoruz."
"HİÇ KİMSE, GÜVENLİ VE DİRENÇLİ ŞEHİRLERİ BİR AYRICALIK ZANNETMESİN"
Bakan Kurum, COP31'den ortak bir kararlılıkla ayrılmaları gerektiğini vurgulayarak, risklerin birlikte ve doğru biçimde tespit edilmesi, önceliklerin uygulanabilir projelere dönüştürülmesi ve finansmanın ihtiyaç duyan şehirlere zamanında ulaştırılması çağrısında bulundu.
Uluslararası finans kuruluşlarını, kalkınma ortaklarını ve özel sektörü bu çabaya daha güçlü katkı sunmaya çağıran Kurum, "Türkiye olarak yeniden inşa ve şehircilik tecrübemizi paylaşmaya, ortak çözümler üretmeye hazırız. COP31 Başkanlığı olarak attığımız adımların karşılığını güvenli evlerde, güçlü altyapıda görmek istiyoruz. Antalya'dan dünyaya şu mesajı veriyoruz, hiç kimse, güvenli ve dirençli şehirleri bir ayrıcalık zannetmesin. Bunlar, her toplumun hakkı, hepimizin ortak sorumluluğudur." dedi.
