Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 'çevre kıyımı' vurgusu dünyada yankılandı: 'COP31'in en güçlü konuşmaları'
Antalya'da düzenlenen iklim zirvesinde Erdoğan, kırılgan ülkelere finansman ve teknoloji erişimi talep ederken İsrail'e yönelik eleştirilerini dile getirdi.
Quick Look
- Cumhurbaşkanı Erdoğan, Antalya'da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi'nde Gazze'deki çevre yıkımına dikkat çekti ve kırılgan ülkelere iklim finansmanı ve teknoloji erişimi talep etti.
- Zirveye katılan dünya liderleri, Erdoğan'ın konuşmalarını dikkatle dinledi.
AI-generated summary
Why It Matters
COP31 iklim zirvesi Antalya'da düzenleniyor. Türkiye ve Avustralya konferans liderliğini paylaşıyor. BM Çevre Programı'nın 2025 tarihli raporuna göre Gazze'deki ağaç ürünlerinin yüzde 97'sinden fazlası zarar görmüş, balıkçılık geçim kaynakları neredeyse tamamen yok edilmiş.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi'nin açılış toplantısında açıklamalarda bulundu. Zirve dolayısıyla konuk devlet ve hükümet başkanlarını Türkiye'de ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Erdoğan, COP31 kapsamında yapılacak istişarelerin ve alınacak kararların tüm ülkeler ve insanlık için hayırlı olmasını diledi. Erdoğan, iklim kriziyle mücadelede kırılgan ülkelerin finansman ve teknolojiye erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini belirterek Gazze'deki çevre yıkımına da dikkat çekti.
Erdoğan, "Gazze'de sadece bir soykırım değil, bir çevre kıyımı yaşanmıştır. Gazze'de asırlık zeytin ağaçları kesildi. Biz bugün zeytin ağacı diktik. Asırlık ağaçlar kesilirken toprak ve su kirletildi. Şehirler enkaz haline geldi. İnsanlar çamurun içindeki çadırlarda mahkum edildi. Bunlar insan değil mi?" diyerek tepki gösterdi.
Dünya basını, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın küresel iklim krizi ve Gazze'de devam eden soykırım hakkında önemli mesajlar verdiğini belirtti. Erdoğan'ın zirvedeki en güçlü konuşmalardan birini yaptığına dikkat çekilen haberlerde, İsrail'in Gazze'de sürdürdüğü yıkım ve baskı politikalarına dikkat çekildi.
CNN BREZİLYA: ERDOĞAN VE LULA'NIN KONUŞMALARI EN GÜÇLÜ KONUŞMALARDI
CNN Brezilya'nın Hora H programında yapılan değerlendirmede, COP31 Liderler Zirvesi'nin ilk gününe ev sahibi Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva'nın konuşmalarının damga vurduğu belirtildi. İki liderin konuşmalarının günün en önemli ve en etkili konuşmaları olduğu kaydedildi.
Analizde, Erdoğan ve Lula'nın konuşmalarında benzer yollar izlediğine dikkat çekildi. İki liderin zengin ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadeleye daha önemli ölçüde katkıda bulunma sorumluluğunu üstlenmelerini talep ettiği ifade edildi. CNN Brezilya, Erdoğan ve Lula'nın Ukrayna ve İran'daki çatışmaların yol açtığı savaşların ve enerji krizinin, küresel ısınmayla mücadele etmek için daha ciddi önlemler alınmamasına bir gerekçe olamayacağını belirttiğini vurguladı.
Erdoğan ve Lula'nın etkinlikten bir gün önce ikili bir görüşme gerçekleştirdiği anımsatılan analizde, liderlerin en çok kirliliğe neden olan ülkelerden hesap sorulmasını talep ettiklerine işaret edildi. Erdoğan ve Lula'nın, iklim kriziyle mücadele etmenin bir yolu olarak çok taraflılığı savunduğu bildirildi.
TAGESSCHAU: ERDOĞAN VE GUTERRES DAHA İDDİALI HEDEFLER İSTİYOR
Alman haber sitesi Tagesschau, Türkiye'nin Antalya kentinde devam eden iklim zirvesinde birçok devlet ve hükümet başkanının daha güçlü iklim koruma önlemleri talep ettiğini bildirdi. Haberde, Erdoğan'ın küresel ısınmayla mücadelede bir dönüm noktası istediği ve yaklaşık 70 devlet ve hükümet başkanının genel kurul oturumunu dinlediği aktarıldı.
Tagesschau, Erdoğan'ın konuşmasının ilerleyen bölümlerinde "Önümüzde iki seçenek var. Ya zorluklara bakıp şikayet edeceğiz ya da umuda sarılıp harekete geçeceğiz. Biz karanlığa yumruk sallamak yerine mum yakmayı tercih ettik." diyerek, bu iklim zirvesinin küresel ısınmayla mücadelede bir dönüm noktası olması gerektiğini sözlerine eklediğini kaydetti.
Haberde, Türkiye ve Avustralya'nın konferans liderliğini paylaşmasının eşi benzeri görülmemiş bir durum olduğu belirtilirken, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese'in "İyi haber şu ki, rüzgar türbinleri, güneş panelleri veya elektrikli otomobiller gibi yeşil teknolojilere yapılan yatırımlarla hızlı ilerleme mümkün" dediği aktarıldı.
DIPLOMATIC INSIGHT: ERDOĞAN BÜYÜK DESTEK ALDI
Diplomatic Insight, Erdoğan'ın Gazze'ye ilişkin açıklamalarının salonda büyük destek aldığını belirtti. Haberde, Türkiye'nin Gazze savaşının ilk gününden beri tutumunu koruduğu vurgulanırken İsrail'in zirveye davet edilmediği ve BM destekli bağımsız uzmanlardan oluşan bir panelin geçen yıl İsrail'in Gazze'deki eylemlerinin soykırıma denk geldiği sonucuna vardığı ifade edildi. Diplomatic Insight, Erdoğan'ın açıklamalarının son günlerde yağan şiddetli yağmurların yerinden edilmiş Filistinlilerin yaşadığı birçok çadırı ve derme çatma barınağı yıkmasının ardından geldiğini kaydetti.
BM Çevre Programı'nın 2025 tarihli raporuna göre uzaktan algılama yöntemleriyle yapılan incelemelerin Mayıs 2025 itibarıyla ağaç ürünlerinin yüzde 97'sinden fazlasının, yıllık ürünlerin yüzde 82'sinin, çalılık alanların yüzde 95'inin ve otlak ile nadas alanlarının yüzde 89'unun zarar gördüğünü gösterdiği kaydedildi. Raporda, Gazze'nin balıkçılık geçim kaynaklarının neredeyse tamamen yok olduğu ve deniz ekosistemlerinin mühimmat, kanalizasyon ve katı atıklarla kirlendiği belirtildi.
THE NEW ARAB: 'ERDOĞAN'DAN ÇEVRE KIYIMI VURGUSU'
The New Arab, Erdoğan'ın BM'nin COP31 zirvesinde İsrail'in Gazze'ye yönelik savaşını "çevre kıyımı" olarak nitelendirdiğini duyurdu. Erdoğan'ın Filistin topraklarına daha fazla insani yardım erişimi sağlaması istediği ifade edildi.
Haberde, Erdoğan'ın dünya liderlerinin desteğini alarak, "Bu insanlara bir çadır dahi layık görülmüyor mu? Konteyner göndermek istiyoruz, müsaade edilmiyor. Son birkaç gündür Gazze'den yine yürek yakan haberler geliyor. Gazze'de yok edilen altyapı, aşırı yağışlar ve sel felaketiyle birleşince on binlerce çadır, barınak sular altında kaldı. Altına sığınabilecekleri hiçbir çatısı olmayan yüz binlerce Gazzeli kardeşimiz, özellikle tir tir titreyen masum çocuklar, suların içinde, bu kış koşullarında, çoğu zaman anne-babasız olarak hayatta kalma mücadelesi veriyor. Şunu burada açık yüreklilikle ifade etmek durumundayım. İnsanlık için utanç verici böyle bir tabloyu gören, bilen, şahit olan hiç kimse sorumluluktan kurtulamaz." dediği aktarıldı.
ASSOCIATED PRESS: ERDOĞAN GAZZE'DEKİ ÇEVRE KIYIMININ TANINMASININ İSTEDİ
Associated Press, Erdoğan'ın dünyanın Gazze'deki İsrail-Hamas savaşının çevresel etkilerini tanıması çağrısında bulunduğunu bildirdi. Haberde, Erdoğan'ın dünya liderleri ile diğer iklim temsilcilerinin alkışları eşliğinde "Gazze'de yaşananların sadece bir soykırım değil, aynı zamanda bir çevre yıkımı" olduğunu vurguladığı kaydedildi.
Haberde Erdoğan'ın, "Gazze'de sadece bir soykırım değil, bir çevre kıyımı yaşanmıştır. Gazze'de asırlık zeytin ağaçları kesildi. Biz bugün zeytin ağacı diktik. Asırlık ağaçlar kesilirken toprak ve su kirletildi. Şehirler enkaz haline geldi. İnsanlar çamurun içindeki çadırlarda mahkum edildi. Bunlar insan değil mi?" açıklamasına yer verildi.
Yerel sağlık yetkililerine göre İsrail'in misilleme saldırısının 74 binden fazla kişinin ölümüne ve Gazze'nin büyük bir bölümünün yıkılmasına neden olduğu aktarılan haberde, Gazze'nin Hamas yönetimindeki hükümetine bağlı Sağlık Bakanlığı'nın siviller ve savaşçılar arasında ayrım yapmadığı ancak ölenlerin neredeyse yarısının kadın ve çocuklardan oluştuğunu belirttiği ifade edildi. AP, Erdoğan'ın İsrail'in açık sözlü bir eleştirmeni olduğunu vurguladı.
N-TV: ERDOĞAN GAZZE SAVAŞINI GÜNDEME GETİRDİ
Alman haber kanalı N-TV, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın iklim konferansı kapsamında devlet ve hükümet başkanları zirvesinin açılışında yaptığı konuşmada "İklim değişikliğine en az etki eden ülkelerin, çoğu zaman en ağır bedelleri ödediği" açıklamasına dikkat çekti. Erdoğan'ın daha kararlı iklim koruma önlemleri alınması çağrısında bulunduğu aktarılan haberde, Gazze Şeridi'nde "sadece soykırım değil, çevresel yıkım da yaşandığı" sözlerine yer verildi.
N-TV, Türkiye'nin acı çeken insanlara konteyner göndermeyi teklif ettiğini ancak İsrail'in bunu reddettiğini hatırlatarak, Erdoğan'ın son verilmesi gereken bir "zulüm ve baskı" politikasından bahsettiğini söyledi.
Haberde Erdoğan'ın "Bölgeye insani yardımların geçişine derhal izin verilmeli, bu tecrit politikası son bulmalı, bu zulüm, bu gaddarlık artık sona ermeli ve erdirilmelidir." ifadeleri yer aldı.
Erdoğan'ın küresel ısınmanın "insanlık tarihinin en ciddi varoluşsal krizlerinden biri" olduğunu belirterek "İnsanlık olarak evimizin tek bir çatısı vardır. O da gökyüzüdür. İnsanlık olarak evimizin tek bir bahçesi vardır. O da yeryüzüdür. Şunu da açık açık söylemek isterim ki bizim başka bir gökyüzümüz, başka bir yeryüzümüz, denizlerimiz, okyanuslarımız, ormanlarımız yoktur." dediği kaydedildi.
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
COP31'de kırılgan ülkelere yönelik iklim finansmanı ve teknoloji erişimi konusunda yeni kararlar alınabilir.
Likely · Within weeks
Gazze'deki çevre yıkımının tanınması ve insani yardım erişimi konusunda uluslararası tartışmalar devam edebilir.
Possible · Within weeks
Open Questions
- COP31'de hangi spesifik iklim kararları alınacak?
- Kırılgan ülkelere ne kadar iklim finansmanı sağlanacak?
- Gazze'ye konteyner ve insani yardım gönderilip gönderilmeyeceği netleşmedi.






