Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Hazine garantili dış kredilerde borçlu kuruluşları açıkladı: AKP'li Samsun Büyükşehir ‘zirvede’!

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda 2027 Bütçesi’nin geneli görüşülürken, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a, “Hazine garantili dış borcun ikrazından doğan alacakların kaynakları nelerdir?” diye sormuştu.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’dan soruya yazılı yanıt geldi. Yanıta göre, Hazine geri ödeme garantileri kapsamında sağlanan dış kredilerde borçlu kuruluşlar adına risk hesabından yapılan ödemeler 2024, 2025 yılları ve 2026 eylül ayı itibariyle sırasıyla 21.9 milyon dolar, 19.9 milyon dolar ve 10.7 milyon dolar olarak gerçekleşti. Yanıta göre risk hesabı ödemelerinin hepsi mahalli idareler adına yapıldı.

EN BORÇLU BELEDİYE SAMSUN

Risk hesabından yapılan ödemeler dikkate alındığında, en borçlu belediye ise AKP yönetimindeki Samsun Büyükşehir Belediyesi oldu. Samsun Büyükşehir Belediyesi adına risk hesabından yapılan ödemeler 2024’te 10 milyon 992 bin dolar, 2025 yılında da 10 milyon 953 bin dolar oldu. Bu yıl 30 Eylül itibariyle de risk hesabından yapılan ödeme 7.1 milyon dolar olarak gerçekleşti. Samsun Su ve Kanalizasyon İdaresi adına risk hesabından 2024 itibariyle 2.6 milyon dolar, 2025 itibariyle de 2.7 milyon dolar ödeme yapıldı. Bu yılın eylül ayı itibariyle risk hesabından yapılan ödeme 2.8 milyon dolar oldu.

Belediye Başkanı Mustafa Bozbey’in tutuklanmasının ardından yapılan başkanvekilliği seçimiyle AKP’ye geçen Bursa Büyükşehir Belediyesi için 2024 yılında risk hesabından 6.5 milyon dolar, 2025’te de 4.9 milyon dolar ödeme yapıldı. Bursa Büyükşehir Belediyesi adına bu yıl itibariyle risk hesabından herhangi bir ödeme yapılmadı.

CHP’den YENİ Parti’ye geçen Zonguldak Belediyesi adına risk hesabından 2024’te 1.5 milyon dolar, 2025’te de 1.2 milyon dolar ödeme yapıldı. Bu yıl ağustos itibariyle bu belediye adına risk hesabından yapılan ödeme 879 bin dolara indi.

TOPLAM 52.5 MİLYON DOLAR

Yanıtı değerlendiren CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, belediyelerin borçları için Hazine kaynaklarından yapılan ödemelerin, kamu maliyesi açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken bir tabloyu ortaya koyduğunu vurguladı. 2024, 2025 ve 2026 yılının ilk dokuz ayında belediyelerin dış borçları için Hazine risk hesabından toplam 52.5 milyon dolar ödeme yapıldığına işaret eden Akay, şunları söyledi:

“Yani belediyelerin kullandığı kredilerin geri ödenmesinde yaşanan sorunların maliyeti merkezi bütçeye de yansıyor. Burada özellikle belediyelerin borç ödeme performansları arasındaki farklılığa dikkat çekmek gerekiyor. Muhalefet tarafından yönetilen Zonguldak Belediyesi adına Hazine tarafından yapılan ödemeler 2024’ten 2026’ya gerilerken, iktidar tarafından yönetilen SASKİ adına yapılan ödemeler aynı dönemde artıyor. Samsun Büyükşehir Belediyesi adına yapılan ödemeler ise yüksek seviyelerde seyrediyor.”

‘NEDENLERİ AÇIKLANMALI’

Akay, bu tablonun, belediyelerin mali yönetimlerinin ve borçlanma politikalarının siyasi ayrım gözetilmeksizin sorgulanmasını gerektirdiğine dikkat çekti. “Bir belediyenin borçlarını azaltma yönünde ilerlemesiyle diğerinin borçlarına ilişkin Hazine ödemelerinin artması arasındaki farkın nedenleri açıklanmalıdır” diyen Akay, şunları kaydetti:

“Hazine garantisi, belediyelerin borçlarının karşılıksız biçimde merkezi bütçeye yüklenebileceği anlamına gelmez. Bu krediler hangi projeler için kullanıldı, borçlar neden ödenemedi? Hazine’nin yaptığı ödemeler ilgili belediyelerden tahsil edildi mi? Bunların tamamı açıklığa kavuşturulmalıdır. Sonuçta Hazine’nin kullandığı kaynak milletin vergileridir. Belediyelerin borçlanma kararlarının da bu borçların geri ödenmesinin de hesabı verilmelidir. Kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığını, hangi belediyenin ne kadar borçlandığını, Hazine’nin ne kadar ödeme yaptığını ve ne kadar tahsilat gerçekleştirdiğini bilmek vatandaşın hakkıdır.”