Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde revizyon tartışmaları gündemde

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde revizyona gidilebileceği ve yeni bir hükümet modelinin gündeme getirilebileceği yönündeki iddialar siyaset kulislerinde tartışılıyor.

Cumhurbaşkanının seçilebilmesi için gereken yüzde 50+1 koşulu başta olmak üzere mevcut sistemin bazı unsurlarının değiştirilebileceği öne sürülürken, Sosyolog Semih Turan tartışmaları Cumhuriyet’e değerlendirdi.

Yaklaşık iki yıldır mevcut sistemle bir kez daha seçime gidilmesinin güç olduğunu dile getirdiğini belirten Turan, Altılı Masa’nın güçlendirilmiş parlamenter sistem çalışmasının mimarları arasında bulunan hukukçu Serap Yazıcı Özbudun’un AKP’ye katılmasının ardından bu olasılığın daha da güçlendiğini söyledi.

‘DEĞİŞİKLİK İKTİDAR AÇISINDAN KAÇINILMAZ’

Altılı Masa’nın önerdiği güçlendirilmiş parlamenter sistem modeliyle aynı olmasa da mevcut sistemin revize edilerek yeni bir modele dönüştürülebileceğini belirten Turan, tartışmaların temelinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yeniden seçilme hesabının bulunduğunu savundu. Turan, “Mevcut sistemde parlamentodaki sandalye dağılımından çok daha önemli olan parametre cumhurbaşkanı adaylığıdır. Muhalefetin adayının kim olacağı elbette önemli ancak asıl mesele Erdoğan’ın artık yüzde 50+1 oy alma potansiyelinin görülmemesidir. Cumhur İttifakı’nın yaptırdığı araştırmalarda da bu tabloyu gördüğünü düşünüyorum. Bu nedenle sistemde bir revizyon ya da daha kapsamlı bir değişiklik kaçınılmaz görünüyor” dedi.

‘SEÇMEN PARLAMENTER SİSTEMİ İSTİYOR’

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilmesinin ardından yapılan kamuoyu araştırmalarına işaret eden Turan, seçmenlerin yaklaşık üçte ikisinin sistemin değiştirilmesinden yana olduğunu söyledi. Turan, “Seçmene Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile parlamenter sistem arasında tercih sorulduğunda üçte ikiye karşı üçte birlik bir dağılım ortaya çıkıyor. Yani seçmenin büyük bölümü parlamenter sistemi istiyor. Cumhur İttifakı da sürekli ölçüm yaptırıyor ve bu eğilimi görüyordur” ifadelerini kullandı.

‘SORUNLAR DAHA DA DERİNLEŞTİ’

Seçmenin sistem değişikliği talebinin 2018’den bu yana yaşanan gelişmelerden kaynaklandığını belirten Turan, ekonomik göstergelerin yanı sıra sağlık, eğitim ve hukuk alanlarında da sorunların ağırlaştığına dikkat çekti.

“Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilmesinden bu yana bütün parametreler yurttaşın aleyhine gelişti” diyen Turan, “Dövize ve enflasyona bakın. Sağlık, eğitim ve hukuk başta olmak üzere her alanda yurttaşın şikâyetleri arttı. Mevcut sistem sorunlara çözüm getirmediği gibi bu sorunları daha da derinleştirdi. Bu nedenle seçmen artık bu sistemi istemiyor” diye konuştu.

MUHALEFETİ ANAYASA MASASINA ÇEKME HESABI

İktidarın olası bir sistem değişikliği önerisini muhalefete “parlamenter sisteme dönüş” söylemiyle sunabileceğini belirten Turan, bu yolla anayasa değişikliği için gerekli siyasi desteğin sağlanmasının hedeflenebileceğini kaydetti. Turan, “Parlamenter sisteme geçiş, anayasanın yalnızca bir maddesinin değiştirilmesi anlamına gelmez; kapsamlı bir sistem değişikliği gerektirir. İktidar, ‘Gelin parlamenter sistemi konuşalım’ dediğinde muhalefetin buna hayır demeyeceğini düşünüyor olabilir. Bu yönde bazı adımların atıldığı görülüyor. Sonbahardan sonra sistem revizyonu ve parlamenter sistem tartışmalarının çok daha sık gündeme geleceğini düşünüyorum” dedi.