Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) iki hafta sonra gerçekleştireceği kritik toplantı öncesinde, Euro Bölgesi ekonomisinin Ortadoğu'daki savaşa karşı gösterdiği beklenmedik direnç ve enflasyonist riskler, eylül ayında yeni bir faiz artırımı için zemin hazırlıyor.
ECB’nin bir sonraki faiz kararı, 10 Eylül'de düzenlenecek toplantıda alınacak. Analistler, haziran ayında yaklaşık üç yıl aradan sonra ilk kez faiz artıran, temmuz toplantısında ise duraklama kararı alan bankanın, bu kez sıkılaşma adımlarına devam etmesini yüksek ihtimal olarak değerlendiriyor.
Banka yüzde 2 orta vadeli enflasyon hedeflerken Euro Bölgesi’nde enflasyonun yüzde 2,9 seviyesinde seyretmesi ve enerji fiyatlarındaki oynaklık, para politikası yapıcılarını harekete geçmeye zorluyor.
FAİZLERİN YÜKSELTİLMESİ MASADA
ECB Yönetim Konseyinin bazı üyelerinin, Ortadoğu'daki savaşın ekonomik yan etkilerini kontrol altına almak amacıyla mevduat faizinin yüzde 2,25'ten yüzde 2,50'ye yükseltilmesi gerektiğini düşündüğü belirtiliyor.
Banka yetkililerinin, yeni bir faiz artışıyla 2022'deki Rusya-Ukrayna savaşının başlamasının ardından yaşanan keskin enflasyon dalgasının bir benzerinin tekrarlanmasını önleme kararlılığını göstermeyi hedeflediği ifade ediliyor.
Eylül ayında yapılması beklenen bu artışın ardından bankanın yeni bir sıkılaşma sinyali verme eğiliminin düşük olduğu kaydedilirken finansal piyasaların ise yıl sonuna kadar bir veya iki faiz artışı daha fiyatladığı görülüyor.
BÜYÜME RAKAMLARI DAYANIKLILIĞI GÖSTERDİ
Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) ve Federal İstatistik Ofisi (Destatis) tarafından açıklanan son veriler de faiz artırımını savunan üyelerin elini güçlendiriyor.
Euro Bölgesi ekonomisi, yapay zeka yatırımları ve güçlü kamu harcamalarının desteğiyle 2026'nın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,4 büyüyerek son 1,5 yılın en güçlü çeyreklik performansını kaydetti. Bölge ekonomisi yıllık bazda ise yüzde 1 genişleme gösterdi.
Avrupa'nın en büyük ekonomisi olan Almanya ise ikinci çeyrekte ihracattaki belirgin toparlanmanın etkisiyle öncü verilerin üzerinde, yüzde 0,3 büyüme kaydetti. Alman ekonomisinin yıllık bazdaki büyüme oranı da yüzde 1 olarak revize edildi.
Hem bölge genelinde hem de Almanya'da resesyon endişelerini hafifleten bu ekonomik direnç, ECB'nin sıkı para politikası adımları için hareket alanı oluşturuyor.
GAZ FİYATLARINDA YENİ ŞOK ENDİŞESİ
ECB'nin yayımladığı temmuz ayı toplantı tutanaklarında da karar alıcıların tedirginliği ve ekonomik görünüme dair tespitleri dikkati çekti.
Tutanaklarda, büyüme üzerindeki aşağı yönlü risklerin azaldığı ve güven endekslerinin toparlandığı belirtilirken enflasyon risklerinin yukarı yönlü kalmaya devam ettiği vurgulandı.
Özellikle enerji ithalatçısı konumundaki Euro Bölgesi için doğal gaz ve akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin en büyük tehdit olduğu aktarılan tutanaklarda, "Gaz fiyatlarının 2022 yılındaki gibi enflasyonist bir şok oluşturma riski göz önünde bulundurulmalıdır." uyarısı yapıldı.
Tutanaklarda, kararların gelecekteki veri akışına bağlı kalacağı vurgulanırken "Enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanamadığı takdirde, yeni bir faiz artırımı yapılması gerekli görünmektedir." ifadesine yer verildi.
Bazı Konsey üyeleri, haziran ayı toplantısından bu yana gelen verilerin para politikasında sıkılaşmanın devam etmesini desteklediğini ve bu doğrultuda temmuz ayı toplantısında olası bir faiz artırımına karşı çıkmadıklarını belirtti.
Tutanaklara göre, ECB Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, Ortadoğu'da uzayan çatışmaların ve Euro Bölgesi ekonomisinin dirençli yapısının enflasyon üzerinde yukarı yönlü riskler barındırdığını belirterek daha yüksek bir politika faizine ihtiyaç duyulduğunu savundu.
Banka yetkilileri ve ekonomistler, eylül ayındaki kritik toplantı öncesinde önümüzdeki hafta açıklanacak olan ağustos ayı öncü enflasyon verileri ile ECB uzmanlarının güncelleyecekleri makroekonomik projeksiyonların nihai kararda belirleyici rol oynayacağını ifade ediyor.
'SİGORTA AMAÇLI FAİZ ARTIŞI'
ING Küresel Makro Araştırma Başkanı ve Almanya Başekonomisti Carsten Brzeski, konuya ilişkin yayımladığı analizde, Euro Bölgesi'ndeki makroekonomik gelişmeleri değerlendirerek, eylül ayında faiz artışı olasılığının oldukça güçlendiğini belirtti.
ECB'nin temmuz ayı toplantı tutanaklarının perde arkasındaki tartışmalara ışık tuttuğunu kaydeden Brzeski, "Temmuz ayında bazı üyeler faiz artırımını açıkça savundu. Tutanaklar, ECB içinde ihtiyati bir faiz artırımı fikrini destekleyen üyelerin sayısının giderek arttığını gösteriyor. Euro Bölgesi ekonomisi, Ortadoğu'daki savaşa karşı beklenmedik bir direnç gösterdi. Hükümetlerin uzun süredir ilan ettiği mali teşviklerin yanı sıra Asyalı rakiplerin Hürmüz Boğazı'nın kapanmasından daha fazla etkilenmesi ve siparişlerin Avrupalı üreticilere kayması bu direnci destekledi." ifadelerini kullandı.
Brzeski, eylül ayında atılacak olası bir adımın "sigorta amaçlı faiz artışı" niteliğinde olacağını vurgulayarak "Bu hamle, ECB'nin güvenilirliğini korumak ve enerji şoklarının ikincil etkilerini önlemek adına masada. Ancak ECB'nin eylül sonrasında daha da ileri gidip gitmeyeceği tamamen farklı bir hikaye. Bankanın, ders kitaplarındaki arz yönlü bir şokla mücadele etmek uğruna ekonomiyi resesyona sokmayı göze alması zor görünüyor." değerlendirmesinde bulundu.
