Edukacja zdrowotna obowiązkowym przedmiotem od roku szkolnego 2026/2027

Od roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna stanie się obowiązkowym przedmiotem dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Zmiana ta, choć zapowiadana od miesięcy, wchodzi w życie w cieniu politycznych sporów i protestów społecznych.

Nowy przedmiot - stare kontrowersje

Edukacja zdrowotna nie jest zupełną nowością – już w ubiegłym roku szkolnym zastąpiła wychowanie do życia w rodzinie, jednak wtedy była nieobowiązkowa. Teraz, od września, każdy uczeń szkoły podstawowej od klasy IV do VIII będzie miał jedną godzinę tych zajęć tygodniowo (w klasie VIII do końca stycznia). W szkołach ponadpodstawowych edukacja zdrowotna pojawi się w dwóch wybranych przez dyrekcję klasach (I i II albo II i III albo I i III), również w wymiarze jednej godziny tygodniowo.

W każdym roku szkolnym wymiar godzin zajęć edukacji zdrowotnej będzie zmniejszał się o jedną godzinę w każdej z klas IV–VI, a o dwie godziny w każdej z klas VII i VIII.

W szkołach ponadpodstawowych w każdym roku szkolnym wymiar godzin tych zajęć będzie zmniejszać się o trzy godziny w każdej z klas.

Zdrowie seksualne - tylko dla chętnych

Najwięcej emocji wzbudza nieobowiązkowy moduł dotyczący zdrowia seksualnego. Jak wyjaśnia ministerstwo edukacji, godziny „zaoszczędzone” w ramach obowiązkowych zajęć mają być przeznaczone właśnie na ten moduł, ale udział w nim będzie dobrowolny. O udziale zdecydują rodzice (w przypadku niepełnoletnich uczniów) lub sami uczniowie, jeśli są pełnoletni. Zajęcia te nie będą oceniane i nie wpłyną na promocję do następnej klasy.

Przed rozpoczęciem zajęć nauczyciele mają obowiązek przeprowadzić spotkania informacyjne z rodzicami i uczniami, by szczegółowo przedstawić program i materiały dydaktyczne. Za organizację takich spotkań odpowiada dyrektor szkoły.

Czego uczniowie będą się uczyć na edukacji zdrowotnej?

Podstawa programowa edukacji zdrowotnej obejmuje dziewięć działów, m.in.: wartości i postawy, zdrowie fizyczne, aktywność fizyczną, odżywianie, zdrowie psychiczne, społeczne i środowiskowe, dojrzewanie, profilaktykę uzależnień oraz system ochrony zdrowia.

Polityczne i społeczne spory wokół edukacji zdrowotnej

Wprowadzenie edukacji zdrowotnej od początku budziło kontrowersje. Przeciwko nowemu przedmiotowi protestowały m.in. Konferencja Episkopatu Polski oraz Koalicja na Rzecz Ocalenia Polskiej Szkoły. Biskupi podkreślali, że „wychowanie seksualne zgodnie z konstytucją pozostaje w kompetencjach rodziców, a nie państwa”, a „rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami”.

Z kolei Ministerstwo Edukacji Narodowej broni zmian, podkreślając, że edukacja zdrowotna jest odpowiedzią na potrzeby społeczne i ma charakter holistyczny. Do najważniejszych obszarów odpowiedzialności państwa należy dbanie o zdrowie i edukacja zdrowotna - podkreślała minister edukacji Barbara Nowacka. Edukacja zdrowotna to dodatkowa godzina w szkole, ale jest to najlepiej zainwestowana godzina - dodaje.

Kto opracował podstawę programową edukacji zdrowotnej?

Podstawę programową opracowywał zespół ekspertów pod kierunkiem prof. dr. hab. Zbigniewa Izdebskiego. To ma być przedmiot szkolny, który ma wspierać rolę wychowawczą poprzez przekazywanie wiedzy opartej na dowodach naukowych - w tym wypadku dotyczących zdrowia psychicznego, fizycznego, seksualnego, profilaktyki itd. Do tego potrzebne są odpowiednie kompetencje, w które będą wyposażeni nauczyciele - mówił profesor.

Do nauczania edukacji zdrowotnej uprawnieni są nauczyciele z odpowiednimi kwalifikacjami, m.in. biologii, przyrody, wychowania fizycznego, psychologii, a także osoby z wykształceniem medycznym i przygotowaniem pedagogicznym.

Wniosek do Trybunału Konstytucyjnego ws. edukacji zdrowotnej

Wprowadzenie przedmiotu odbywa się w atmosferze niepewności - posłowie PiS złożyli wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niekonstytucyjności przepisów wprowadzających edukację zdrowotną. Wiceprezes PiS Przemysław Czarnek zapowiedział także wniosek o zabezpieczenie, które miałoby wstrzymać wejście w życie nowych przepisów.

Minister Nowacka komentuje te działania krótko: „To jest żenada”. Podkreśla, że „na przedmiot nieobowiązkowy uczniowie nie muszą chodzić, jeśli rodzice tak zdecydują”, a obecnie „nie mamy normalnie funkcjonującego Trybunału Konstytucyjnego”.