Türkiye elektrik ihracatı, Ocak 2025-Ağustos 2026 döneminde yaklaşık 500 milyon dolar gelir getirdi. Satışların büyük bölümü Irak ve Suriye'ye gitti. Yine de ülkenin komşularına elektrik satma kapasitesinin yalnızca yedide biri kullanılıyor.
Türkiye elektrik ihracatında Irak ve Suriye öne çıktı
Enerji düşünce kuruluşu Ember, COP31 kapsamında yayımladığı raporda sınır ötesi elektrik ticaretindeki değişimi anlattı. 2010'lu yıllarda ağırlıklı olarak Bulgaristan ve Yunanistan'la ticaret yapan Türkiye, son yıllarda rotasını güney komşularına çevirdi.
2025'te yaklaşık 4 TWh elektrik ihraç edildi ve 360 milyon dolarlık yıllık gelir rekoru geldi. Üstelik 2026'nın ilk sekiz ayı eklenince 20 aylık toplam 500 milyon dolara çıktı.
Irak'a satış Temmuz 2024'te 300 MW'lık bağlantının yeniden açılmasıyla hızlandı. 2025'te işletmedeki kapasite iki katına çıktı ve Irak en büyük pazar oldu. Ancak biriken ödeme borçları yüzünden ihracat Ağustos 2025'te askıya alındı. Mayıs 2026'da yeniden başlayan akış, ağustosta 600 MW'a ulaşabilen kapasitenin neredeyse tamamını kullandı.
Suriye'ye ihracat yıllık yaklaşık 1 TWh seviyesinde seyretti. Üç mevcut hattın toplam kapasitesi 300 MW. Birecik-Halep arasındaki 500 MW'lık bağlantı da Eylül 2026'da yeniden devreye alındı.
Avrupa'da denge değişti
2017-2023 arasında Bulgaristan'dan yılda 1-2 TWh elektrik alan Türkiye, 2024'ten itibaren net ihracatçı oldu. 2026'nın ilk yedi ayında Bulgaristan'a 1,2 TWh satıldı, ithalat ise yaklaşık 0,1 TWh kaldı.
Yunanistan'a satış ise düştü. 2022'ye kadar yılda 2-3 TWh olan ihracat 2024'te 0,7 TWh'e, 2025'te 0,5 TWh'e indi. Çünkü Yunanistan yenilenebilir üretimini artırıp net ihracatçı oldu.
İthalat tarafında Gürcistan önemli bir geçiş noktası. 2021'den bu yana bu ülke üzerinden yapılan ithalat 13 TWh'i aştı. Rakama Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya'dan gelen elektrik de dahil. Azerbaycan'dan 2021-2025 arasında yaklaşık 8 TWh alındı.
2022-2023 enerji krizinde Gürcistan üzerinden ortalama 100 dolar/MWh fiyatla elektrik alındı. O dönem Türkiye'de fiyatlar 200 dolar/MWh'e kadar çıkmıştı.
Türkiye elektrik ihracatı için 28 TWh'lik potansiyel
Faaliyetteki hatların kapasitesi 2,6 GW ihracat ve 1,35 GW ithalat. Kullanılmayan bağlantılarla birlikte bu rakamlar ihracatta 3,2 GW'a, ithalatta 2 GW'a çıkıyor.
Hatlar tam kapasiteyle çalışsa yıllık ihracat 28 TWh'i aşabilir. Bununla birlikte bürokratik, teknik, ekonomik ve siyasi engeller yüzünden bunun yaklaşık yedide biri kullanılabiliyor. Bu nedenle Türkiye elektrik ihracatı potansiyelinin çok altında kalıyor.
Türkiye elektriğinin yüzde 43'ünü yenilenebilir kaynaklardan üretiyor ve 2035'e kadar rüzgar ile güneş kapasitesini üç katına çıkarmayı hedefliyor. Güçlü bağlantılar, fazla temiz elektriğin düşük fiyatla satılması ya da üretimin kısılması yerine komşulara ihraç edilmesini sağlayabilir. Üretiminin yüzde 90'ından fazlasını fosil yakıtlardan karşılayan ve arz sorunu yaşayan güney komşuları da bundan yararlanabilir.
Ember'e göre Türkiye, Avrupa ile Kafkaslar arasında planlanan Karadeniz denizaltı kablosuna alternatif bir kara bağlantısı da sunabilir. Bu seçenek projenin maliyetini ve süresini azaltabilir.
Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, Türkiye'nin çift yönlü enerji akışını yöneten bölgesel bir temiz enerji merkezine dönüşebileceğini söyledi. Ayrıca toplam kapasite hedeflerinin, komşu ülkeler bazında somut ve uygulanabilir projelere dönüştürülmesi gerektiğini belirtti. Türkiye elektrik ihracatı için bir sonraki adım bu projelerin hayata geçmesi.
