Enerjide yeni formül: Bağımsızlık + rekabet

Sanem Arman - Dünyayı iklim için Türkiye’de buluşturan COP31 enerjide dönüşüm fırsatlarına da kapıları araladı. Koç Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ali Koç, Koç Holding CEO’su Levent Çakıroğlu ile düzenlediği basın buluşmasında bu zemine dikkat çekti: “Türkiye için bence çok büyük fırsatlar yaratıyor bu dönüşüm. Bu fırsatlardan yararlanabiliriz, yararlanamayız, zaman gösterecek. Bu dönüşümün başarılı olması için içinde bulunduğu ekosistem çok önemli.” Önemli bulduğu bir başka nokta da zirvenin Türkiye’nin enerji vizyonunu vitrine koyması:”Artık daha yeni hedeflere ihtiyaç yok. Ne yapılması gerektiği belli. Sorunların aksiyona dönüşeceği ‘Artık yeter konuşmayın eylem yapın’ dönemine gelinmesi bizim için büyük bir fırsat ve bu fırsatı iyi kullanacağımızı düşünüyorum.”

İklim hedefleriyle ekonomik çıkarların artık aynı noktada buluştuğunu vurgulayan Koç, “Artık mecburiyet, tercih değil, ekonomik açıdan bir mecburiyet. Ekonomiyi etkiliyor, enflasyonu etkiliyor, seçim sonuçlarını etkiliyor” diye konuştu.

Rusya-Ukrayna Savaşı ve Hürmüz krizinin enerji güvenliğini gündemin merkezine taşıdığını anlatan Koç, Türkiye’nin aylık enerji maliyetinin Hürmüz krizinden sonra yüzde 49 arttığını aktardı. Ülkelerin içe döndüğü yeni dönemde “Enerji dönüşümünün formülü enerji bağımsızlığı artı ekonomik rekabetçilik” diyen Ali Koç, Avrupa’nın regülasyon ve karbon fiyatlamasıyla, ABD’nin ise kaya gazından nükleere her türlü kaynakla bu yarışa katıldığını belirtti. Koç, dünyanın en büyük ekonomisinin Ocak 2025’te Paris Anlaşması’ndan çıkmasını da dönüşümün önemli etkenlerinden biri olarak gösterdi.

Türkiye’nin enerjide üçte iki oranında dışarıya bağımlı olduğunu hatırlatan Koç, “Enerji yatakları burnumuzun dibinde ama buna rağmen en çok etkilenen ülkelerden bir tanesi biziz” dedi. Mühendislik kapasitesi ve sanayisiyle Türkiye’nin dönüşümün değer zincirinde pozisyon alma imkânının fazlasıyla olduğunu söyleyen Koç, “Bizde helva yapacak unu şekeri, malzemesi hepsi var. Olay onu bir araya getirebilmek” ifadesini kullandı.

Made in EU’ya tepki

Ali Koç, AB’nin Türkiye’yi Made in EU kapsamı dışında bırakma ihtimalinin otomotiv sektörünü derinden etkileyeceğini söyledi. Otomotivde geçen yıl 28 milyar euro ithalat, 26 milyar euro ihracat yapıldığını, Türkiye’nin Avrupa’nın adet olarak ikinci, değer olarak üçüncü en büyük pazarı olduğunu aktaran Koç, böyle bir kararın 30 yıldır kazan-kazan olan ilişkiyi kaybet-kaybet seviyesine getireceğini belirtti. Koç, “Biz aramızda Made in Europe’u konuşurken akıl tutulması diyoruz” dedi. Ticaretin yüzde 45’e yakınının Avrupa ile yapıldığına dikkat çeken Koç, dışlanmanın telafisinin güç olacağını vurguladı.

Tüpraş’a 8.5 milyar dolar

Levent Çakıroğlu, Koç Topluluğu’nun son 5 yılda 17.5 milyar dolar seviyesinde yatırım yaptığını, Tüpraş’a ise bugüne kadar 8.5 milyar dolar yatırım yapıldığını açıkladı. Topluluğun öz tüketim kapsamındaki lisansları 540 megavat civarında ve bunun 200 megavattan fazlası tamamlandı. Arçelik’in Türkiye operasyonları, Ford Otosan, TürkTraktör, Entek, Yapı Kredi ve Otokoç’un da aralarında bulunduğu yedi şirket, kullandığı enerjinin tamamını yenilenebilir kaynaklardan sağlıyor. Entek’in 478 megavatlık yenilenebilir kapasitesi gelecek yılın sonunda 827 megavata çıkacak. Hedef, kapasiteyi 2030’da 1.6 gigavata, 2035’te 2.5 gigavata yükseltmek.

Çin'le işbirliği fırsatı

Ali Koç, Çin’in küresel güneş paneli üretiminin yüzde 92’sini, batarya depolama kapasitesinin yüzde 84’ünü, rüzgâr türbini kapasitesinin yüzde 74’ünü, ısı pompası kapasitesinin yüzde 35’ini elinde tuttuğunu söyledi. Türkiye’de rüzgâr enerjisinde kullanılan ekipmanın yüzde 90’ının Çin’den geldiğini aktaran Koç, “Bana göre ihtiyaç zaten yaratıcılığı ve inovasyonu körükleyen bir konu” dedi. Koç, “Ülkemizde finansman şu anda çok pahalı. İş birliği yapılabilir diye düşünüyorum” diye konuştu.