MİLLİYET.COM.TR / Dubai'den Tel Aviv'e gitmek üzere havalanan Flydubai uçağında Çarşamba günü kokpitte yaşanan saldırı, yüzlerce yolcunun bulunduğu uçuşu bir anda kritik bir güvenlik krizinin içine sürükledi.
Uçağın binlerce feet irtifa kaybetmesi ve acil durum sinyali gönderilmesinin ardından akıllara tek bir soru geldi: Kokpitin kontrolü tamamen ele geçirilip kaçırılsaydı ne olacaktı?
‘KAPTAN PİLOTA SALDIRI’
Uçuşun normal seyri, kokpitte başlayan şiddetli olayla bir anda değişti. İngiliz basınından The Guardian'ın aktardığı bilgilere göre, Dubai'den Tel Aviv'e giden Flydubai uçağında iki pilot arasında arbede yaşandı. Haberde, uçağın Ürdün hava sahası üzerindeyken acil durum sinyalleri gönderdiği ve olayın kısa süreliğine olası bir uçak kaçırma girişimi endişesine yol açtığı belirtildi.
İlk aşamada olay pilotlar arasındaki bir kavga olarak değerlendirilirken, daha sonra İsrailli yetkililer yardımcı pilotun kaptana saldırdığını ve uçağı düşürmeye çalıştığını öne sürdü.
Ancak saldırının nedeni, saldırganın motivasyonu ve olayın tam olarak nasıl başladığı henüz kesinleşmiş değil. The Guardian da olayın farklı ihtimaller üzerinden soruşturulduğunu ve erken aşamada kesin bir sonuca varılmaması gerektiğini aktardı.
KOKPİT ELE GEÇİRİLSEYDİ NE OLACAKTI?
Olayın en kritik boyutunu ise kokpitin kontrolünün kaybedilmesi ihtimali oluşturdu.
İngiliz basınına göre bir yolcu uçağında pilotların kontrolü kaybetmesi, yalnızca uçuşun rotasının değişmesi anlamına gelmiyor. Uçağın hava trafik kontrolüyle iletişiminin kesilmesi, farklı bir rotaya yönlendirilmesi ve acil durum ekiplerinin müdahalesinin zorlaşması gibi çok daha ağır sonuçlar ortaya çıkabiliyor.
Flydubai uçağındaki saldırı kontrol altına alınmasaydı, yüzlerce kişinin bulunduğu uçuşun bir uçak kaçırma vakasına dönüşme ihtimali doğacaktı.
The Guardian'ın aktardığına göre, uçağın hem genel acil durum anlamına gelen 7700 hem de olası kaçırma veya yasa dışı müdahaleyi ifade edebilen 7500 kodlarını gönderdiği aktarıldı. Bu kodların kokpitten manuel olarak girilmesi, olay sırasında uçağın kontrolüne ilişkin endişelerin neden büyüdüğünü ortaya koydu. Bu nedenle kokpitte yaşanan mücadelede dakikalar, hatta saniyeler kritik hale geldi.
17 BİN FEET İRTİFA KAYBETTİ
The Guardian'ın aktardığı uçuş verileri, olayın ciddiyetini gözler önüne serdi. Uçak, olay sırasında kısa süre içerisinde yaklaşık 16-17 bin feet irtifa kaybetti. Habere göre uçak yaklaşık iki dakika içerisinde 16 bin feet alçalırken, acil durum sinyalleri gönderildi ve uçuş rotası değiştirilerek uçak Suudi Arabistan'a yöneldi. Uçak daha sonra Tebük Havalimanı'na güvenli şekilde indirildi.
‘BOĞUŞMA SESLERİ DUYULDU’
Uçaktaki yolcuların anlattıkları ise yaşananların boyutunu ortaya koydu. Tzvika Manes, Kanal 12'ye verdiği röportajda, eşinin kızlarıyla birlikte uçağın ön tarafındaki tuvalete gittiği sırada kokpitten çığlıklar ve boğuşma sesleri duyduğunu söyledi. Manes'in ifadesine göre, bu sırada yardımcı pilot kaptana bıçakla saldırırken pilot kokpit kapısından dışarı düştü.
‘KORKU FİLMİ GİBİYDİ’
Manes, kısa süre sonra uçağın hızla yere doğru spiral çizerek alçalmaya başladığını ve yolcuların adeta "havaya fırladığını" anlattı. Yaşananları "korku filmi" olarak nitelendiren Manes, bir noktada hayatta kalıp kalmayacağını düşündüğünü söyledi.
‘ÖLÜMLE BURUN BURUNA GELDİK’
Yolculardan Almog Itali ise yaşananları "lunapark trenine binmek" gibi bir his olarak tanımlarken ölümle burun buruna geldiklerini anlattı.
KOKPİTE BIÇAK NASIL GİRDİ?
Şimdi soruşturmanın odağında çok daha somut sorular bulunuyor. Saldırganın kullandığı bıçak uçağa nasıl sokuldu? Dubai Havalimanı'ndaki güvenlik kontrolleri nasıl aşıldı? Kokpite erişim nasıl sağlandı? Saldırının uçağın kontrolünü ne ölçüde tehlikeye attığı ne zaman fark edildi?
The Guardian'ın aktardığı son gelişmelerde, soruşturmanın özellikle kokpite erişim prosedürleri ve uçuş ekibinin güvenlik süreçlerine odaklandığı belirtildi. Yanıtları aranacak sorular bunlarla sınırlı değil. Saldırganın tek başına hareket edip etmediği, herhangi bir kişi veya örgütle bağlantısının bulunup bulunmadığı ve olayın önceden planlanıp planlanmadığı da soruşturuluyor.
UÇAK KAÇIRMA SENARYOSU NEDEN KRİTİK?
Bir saldırganın kokpiti ele geçirmesi halinde uçuşun kontrolü, yalnızca uçaktaki pilotların değil, yerdeki hava trafik kontrol birimlerinin de müdahale kapasitesine bağlı hale geliyor.
Uçağın rotasının değiştirilmesi veya iletişimin kesilmesi durumunda kriz çok daha geniş bir güvenlik operasyonuna dönüşebiliyor.
Flydubai uçağında ise olayın bu aşamaya ulaşmadan kontrol altına alınması belirleyici oldu.
ÜÇ İHTİMAL MASADA
The Guardian’ın haberine göre soruşturma açısından en kritik başlıklardan biri saldırının arkasındaki motivasyon.
İlk ihtimal, herhangi bir örgüt veya devlet bağlantısı bulunmayan bireysel bir saldırgan senaryosu. İkinci ihtimal, saldırının organize bir yapı tarafından planlanmış olması. Üçüncü ihtimal ise bir devlet bağlantısının bulunması.
Ancak mevcut durumda saldırının herhangi bir devlet veya örgüt tarafından gerçekleştirildiğini gösteren doğrulanmış bir kanıt bulunmuyor.
Son olarak haberde olayın nedenine ilişkin soruşturmanın sürdüğü ve saldırının niteliği konusunda kesin bir sonuca henüz varılmadığı vurgulandı.
