Güney Kıbrıs polisi soruşturma başlattı: Abramoviç'in şirketleri ve mal varlığı mercek altında

Güney Kıbrıs polisi, Rus milyarder Roman Abramoviç'in milyarlarca dolarlık servetini gizlemek ve vergi ödemekten kaçınmak amacıyla Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) merkezli şirketleri kullandığı iddialarını incelemeye aldı.

Rum basınından Philenews ve Kathimerini Kıbrıs'ın 21 Ekim tarihli haberlerine göre polis, BBC Panorama ile The Bureau of Investigative Journalism'in (TBIJ) 12 Ekim'de yayımladığı ortak araştırmanın ardından resen delil toplamaya başladı. İncelemenin yaklaşık 6 ay sürmesi bekleniyor.

BBC Panorama ve TBIJ'nin sızdırılmış şirket belgelerine dayanan araştırmasında, uluslararası denetim şirketi Deloitte'un GKRY şubesi ile daha sonra ondan ayrılan Meritservus'un, Abramoviç'in en az 10 milyar dolarlık varlığını gizlemesine yardımcı olduğu ileri sürüldü.

Araştırmacı gazeteciler, 1999-2013 yılları arasında hazırlanmış, tarihleri geriye dönük değiştirilmiş 1000'den fazla şirket belgesi tespit ettiklerini bildirdi.

İddialara göre bu belgeler, şirketlerin geçmişte gerçekleştirmediği işlemleri yapılmış gibi göstererek varlıkların gerçek sahipliğini gizlemek ve vergi yükümlülüklerini azaltmak için kullanıldı. Deloitte'un bazı şirket hesaplarını, söz konusu belgelere dayanarak onayladığı öne sürüldü.

Araştırmanın dikkat çeken bölümlerinden biri, Abramoviç'e ait Amiscan Investments şirketinin hesaplarıyla ilgili. BBC'nin bulgularına göre şirketin 2003 yılına ait taslak mali kayıtlarında süper yatlar, özel uçaklar, helikopterler ve lüks gayrimenkuller dahil 672 milyon dolarlık varlık bulunuyordu.

Ancak bu varlıklar, daha sonra yayımlanan hesaplarda görünmüyordu. Araştırmacılar, geçmiş tarihli belgelerle varlıkların sahipliğinin GKRY'den Britanya Virjin Adaları'ndaki başka bir şirkete aktarılmış gibi gösterildiğini ileri sürdü. Kathimerini'nin aktardığına göre söz konusu işlemler, GKRY'de şirket hesaplarının kamuoyuna açıklanmasını gerektiren düzenlemelerin yürürlüğe girdiği döneme rastlıyor.

Konu, GKRY Temsilciler Meclisi'nin ilgili komitesinde görüşüldü. Philenews'in haberine göre Polis Genel Müdürlüğü yetkilisi Andreas Anastasiades, BBC araştırmasının ardından başka bir kurumun talimatını beklemeden bilgi toplamaya başladıklarını açıkladı.

Anastasiades, toplanan bilgilerin değerlendirildiğini belirtti. Philenews, toplantı sırasında henüz resmî ceza soruşturması dosyası açılıp açılmayacağına karar verilmediğinin bildirildiğini yazdı. Kathimerini ise polis incelemesinin yaklaşık altı ay sürebileceğini, suç işlendiğine ilişkin bulgulara ulaşılması halinde gerekli adımların atılacağını aktardı.

Kathimerini'nin görüş istediği Deloitte Cyprus, haberlerdeki özel iddialara ilişkin yorum yapamayacağını belirterek faaliyetlerini yürürlükteki yasalara uygun gerçekleştirdiğini savundu. Abramoviç'in avukatları da müvekkillerinin yasa dışı şekilde geçmiş tarihli belge hazırlanmasından, servet gizleme faaliyetlerinden veya vergi kaçakçılığından haberdar olduğu ve bunlara katıldığı iddialarını reddetti. Şirketlerin profesyonel danışmanların görüşlerine güvendiğini bildirdi.

Dosyanın önündeki önemli engellerden biri, iddiaların yaklaşık 20 yıl öncesine uzanması. GKRY Maliye Bakanlığı yetkilisi Andreas Zachariades, olayların 2003-2006 dönemini kapsamasının incelemeyi zorlaştırdığını belirtti. Zachariades ayrıca, Denetim Mesleği Kamu Gözetim Kurumu'nun 2017'de kurulduğunu ve alınan hukuki görüşe göre kuruluşundan önceki olayları inceleme yetkisinin bulunmadığını açıkladı.

Buna karşılık polis, elde edilen bilgilerin değerlendirilmesine devam ediyor. BBC ve TBIJ'nin araştırması, yalnızca Abramoviç'in servetine değil, GKRY'deki finansal denetim sisteminin geçmişteki işleyişine ilişkin soruları da gündeme taşıdı. İddiaların cezai sorumluluk doğurup doğurmadığı ise yürütülen incelemenin sonucunda netleşecek.