
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Gıda İşleme Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hamza Bozkır, mantar zehirlenmesinin ölümcül sonuçlara yol açabileceğini ve kültür mantarının daha güvenli olduğunu belirtti.
AI-generated summary
Makale, Sakarya ormanlarında karşılaşılabilecek zehirli mantar türleri ve mantar zehirlenmesi riskleri hakkında bilgi verir. Amanita phalloides (evcikkıran), Türkiye'de mantar zehirlenmelerine bağlı ölümlerin büyük bir kısmından sorumlu olduğu belirtilir. Amanita muscaria (sinek mantarı) halüsinojenik ve nörotoksik bileşikler içerirken, Omphalotus olearius (yalancı kızılağaç mantarı) ağaç kökleri ve odun kalıntıları etrafında yetişir.
Mantarın zehirli olup olmadığını anlamak için halk arasında kullanılan geleneksel yöntemlerin bilimsel geçerliliği bulunmadığını belirten Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) Pamukova Meslek Yüksekokulu Gıda İşleme Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hamza Bozkır, yanlış teşhislerin ölümcül sonuçlara yol açabileceğine ve doğadan toplamak yerine kültür mantarı tüketmenin daha sağlıklı olabileceğini ifade etti.
"TAT VEYA KOKU TESTİYLE TOKSİN TESPİTİ İMKÂNSIZDIR"
Halk arasındaki yanlış inanışlara değinen Prof. Dr. Hamza Bozkır, "Böceklerin ve salyangozların tükettiği mantarlar da insanlar için ölümcül olabilir. Örneğin insanlar için ölümcül toksinler içeren Amanita phalloides gibi mantarları salyangozlar ve böcekler rahatlıkla tüketebilir. Çünkü bu canlıların fizyolojileri insan metabolizmasından farklıdır.Mantarın gümüş kaşıkla veya soğanla pişirildiğinde kararması da zehirli olduğunu göstermez. Bu durum, mantardaki bazı enzimlerin oksijenle teması sonucu gerçekleşen kimyasal bir reaksiyondur. Tadı güzel veya kokusu hoş olan mantarlar da zehirli olabilir. Tat veya koku testiyle toksin tespiti yapmak imkânsızdır" dedi.
ZEHİRLİ MANTAR TÜRLERİNE DİKKAT ÇEKTİ
Sakarya ormanlarında karşılaşılabilecek zehirli mantar türleri hakkında bilgi veren Bozkır, "Amanita phalloides (evcikkıran), Türkiye'de mantar zehirlenmelerine bağlı ölümlerin çok büyük bir kısmından sorumludur. Genellikle meşe ve kestane ormanlarında yetişir. Şapka rengi zeytin yeşilinden sarıya kadar değişebilir ve yenilebilir bazı mantar türleriyle karıştırılabilir. Amanita muscaria (sinek mantarı), kırmızı şapkası üzerindeki beyaz beneklerle tanınır ve halüsinojenik, nörotoksik bileşikler içerir. Omphalotus olearius (yalancı kızılağaç mantarı) ise ağaç kökleri ve odun kalıntıları çevresinde öbekler hâlinde yetişir. Rengi nedeniyle yenilebilir bazı mantarlarla karıştırılabilen bu tür, tüketildiğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir" ifadelerini kullandı.
GÖRÜNÜŞÜNE ALDANILMAMALI
Mantarların şekilsel benzerliklerinin yanlış teşhislere neden olabildiğini ve geleneksel bilgilere aşırı güvenilmesinin risk oluşturduğunu anlatan Bozkır, "Mantarların doğru şekilde sınıflandırılması mikroskobik incelemeler, spor renkleri, lamel yapıları ve gerektiğinde kimyasal testler gerektiren uzmanlık alanıdır. Vatandaşların 'benim dedem de bunu toplardı' düşüncesiyle hareket etmesi, nesilden nesile aktarılan yanlış bilgilerin devam etmesine neden olabilir. Ayrıca zehirlenme vakalarında tüketilen mantar türünün bilinmemesi veya ellerinde numune bulunmaması, hastanelerde doğru tedavinin uygulanmasını geciktirebilir" diye konuştu.
"HİÇBİR LEZZET İNSAN HAYATINDAN DAHA DEĞERLİ DEĞİLDİR"
AI outlook — possibilities, not facts
Mantar zehirlenmesi hakkında genel halk bilinçlendirme kampanyaları artırılabilir.
Possible · Within weeks

The U.S. Food and Drug Administration (FDA) has mandated the addition of new warnings on their labels, citing that diabetes and weight-loss medications such as Ozempic, Wegovy, and Mounjaro may increase the risk of NAION, which can lead to permanent vision loss.

Nurten Saydan, Chairman of All Pharmacist Employers' Union (TEİS), stated that food supplements in the form of tablets, capsules and syrups pose a health risk, and called for these products to be sold under pharmacy control and included in the Medicines Tracking System.

The number of deaths in the Ebola epidemic, which started on May 5 in the Democratic Republic of Congo, increased to 5 thousand 387 and the number of cases increased to 11 thousand 42.

Sakarya University of Applied Sciences Head of Food Processing Department Prof. Dr. Hamza Bozkır warned that whether the mushroom is poisonous or not cannot be determined by taste or smell tests, that species such as Amanita phalloides are fatal, and that wild mushroom poisoning may result in liver or kidney transplantation or death.

In a multicenter study of 26 people, a single dose of CAR-T cell therapy was applied to Rigid Person Syndrome patients and a significant improvement in the walking test was observed in 16 weeks. The results were published in JAMA Neurology.

Oxford University scientists found that immune proteins such as IL-15 prevent prostate cancer 7 years before diagnosis. This discovery allows the development of preventive vaccines and treatment methods that will stop the disease before it starts.