Breaking
USPatrick Mahomes injury update: MRI reveals no significant damage to Chiefs QB's elbowTRTrump calls Iran attacks 'the best thing we've ever done'CNFocus Stocks》Taikang Biotech: Bright revenue in October, dual engines workingCNFocus Stocks》Delta Electronics: A deep fall is a good thing, call to hit the daily limitKRThe meeting of Gangneung traditional culture and modern art... Dan Dan Dan Festival opens on the 26thCNJensen Huang's extramarital affair: Nvidia investigates ties to suspected Chinese spiesCNFocus Stocks》Wistron: Profitable in Q3, buyers rush inESThe anti-drug chief of Segovia who 'sold' himself to a networkCNA 25-year-old man in Kaohsiung crashed his car and was tested positive for drugged driving. His car was confiscated and his fellow passengers were finedINTLPope Leo urges Argentina's Milei to put people before the economyUSPatrick Mahomes injury update: MRI reveals no significant damage to Chiefs QB's elbowTRTrump calls Iran attacks 'the best thing we've ever done'CNFocus Stocks》Taikang Biotech: Bright revenue in October, dual engines workingCNFocus Stocks》Delta Electronics: A deep fall is a good thing, call to hit the daily limitKRThe meeting of Gangneung traditional culture and modern art... Dan Dan Dan Festival opens on the 26thCNJensen Huang's extramarital affair: Nvidia investigates ties to suspected Chinese spiesCNFocus Stocks》Wistron: Profitable in Q3, buyers rush inESThe anti-drug chief of Segovia who 'sold' himself to a networkCNA 25-year-old man in Kaohsiung crashed his car and was tested positive for drugged driving. His car was confiscated and his fellow passengers were finedINTLPope Leo urges Argentina's Milei to put people before the economy
BackHiç mi anlamadın oğlum? İnsan bilir ne yaşadığını ya!
Hiç mi anlamadın oğlum? İnsan bilir ne yaşadığını ya!
Politics
Cumhuriyet43 minutes agoPolitics5 min readTürkiyeView translation

Hiç mi anlamadın oğlum? İnsan bilir ne yaşadığını ya!

CHP, FETÖ ve ABD belgeleri ışığında Mustafa Sarıgül'ün siyasi kariyerine ilişkin analiz

Quick Look

  • Mustafa Sarıgül'ün CHP içindeki yolsuzluk iddiaları, FETÖ lideri Fethullah Gülen'in 2014 seçimlerinden önce adaylığını bilmesi ve ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Sarıgül hakkında toplaydığı istihbarat belgeleri ele alınmaktadır.
  • Makale, Sarıgül'ün 27 yıl süren siyasi etkisini ve Washington'dan destek alamamasının nedenlerini tartışmaktadır.

AI-generated summary

Why It Matters

Makale, Mustafa Sarıgül'ün CHP içindeki yolsuzluk iddiaları, FETÖ lideri Fethullah Gülen'in 2014 seçimlerinden önce adaylığını bilmesi ve ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Sarıgül hakkında toplaydığı istihbarat belgelerini ele almaktadır.

Font size

Kimse bilmezse duyulmaz sanırız. Oysa asıl duyulmayan herkesin bildiğidir.

Gazetemizin yazarı Barış Pehlivan ile ilk kitabımızı 14 yıl önce cezaevinde yazdık. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan sızan Wikileaks belgelerini konu alıyordu. Sızıntı kitabı böylece ortaya çıktı. Derken... 17-25 Aralık 2013'te yılların ortakları AKP ile FETÖ arasında kavga başladı. Bu konuya odaklanıp 250 bini aşkın belgeden seçerek Mahrem'i kaleme aldık. 11 yıl önce, 2015'te çıktı.

Ancak dikkatimizi çeken bir detay, tam 54 tane Sarıgül belgesi vardı. ABD Dışişleri, İstanbul'un bir ilçesinin belediye başkanından çok, Erdoğan sonrasında iktidar ihtimali olan bir lider olabilir mi diye sorguluyordu. İşte o yıllarda bu 54 belgeyi okuduğumuzda, aslında "herkesin her şeyi bildiği" o tabloyla karşılaştık.

Aslında "herkes biliyordu" diyorum ya...

Düşünün geçmişte Sarıgül'ü eleştiren Baykal, 11 Aralık 2002'de ona yeniden CHP rozeti takarken şöyle söylüyordu: "Çok dinamik, alev topu gibi kabına sığmayan, pırıl pırıl, çok sevilen bir belediye başkanı." İki yıl sonra aynı Baykal, Sarıgül'ü Şişli'ye ve CHP'ye rüşveti bulaştırmakla suçlayarak ihraç etmeye çalıştı, bunun için kurultaya gitti, disiplin kurulu-nu yeniden belirledi ve Sarıgül'ü yolsuzluk ile suçladığı bir kurultayın sonrasında tasfiye etti. Önce DSP sonra TDH derken... Sarıgül, 2013'te verdiği af dilekçesinin ardından, Kılıçdaroğlu döneminde, PM oylamasının oy çokluğu ile aldığı kararla CHP'ye döndü. Geçen hafta o dönem PM'de olan İlhan Cihaner ile konuştuk. O gün PM'de Sarıgül'ün yolsuzluk dosyalarının konuşulduğunu ancak kendisi dahil aleyhte sadece 11 oy çıktığını anlattı. Sadece bir yıl sonra CHP'nin İBB adayı oldu. Seçilemedi ama bu süreçte Beşiktaş başta olmak üzere CHP'nin bazı ilçe yönetimleri onun adamları tarafından yönetildi. Derken... Sarıgül bir kez daha TDP'yi kurarak şansını denedi ama olmadı. 2023'te yine yolu CHP'ye düştü. Kılıçdaroğlu yönetimi tarafından milletvekili yapıldı. Parti bölünürken de Özgür Özel ile yol arkadaşı oldu, YENİ Parti'nin kurucuları arasında yer aldı.

CHP'DEN ÖNCE FETÖ BİLİYOR

Kısacası...

Baykal döneminde de Kılıçdaroğlu döneminde de Özel döneminde de... Sarıgül bizzat kendi partisi tarafından yolsuzlukla suçlandı. Ancak buna rağmen her seferinde partiye davet edilip belediye başkan adayı, milletvekili, kurucu yapıldı. Yani sorun bilip bilmemekte değildi. Siyaset baronlarının muhalefete de yol çizdiği kirli dünyadaydı. Hatırlıyor musunuz? CHP'liler 2014 seçimlerinde acaba İBB adayımız kim olacak diye beklerken Samanyolu Yayın Grubu Başkanı Hidayet Karaca'nın Fethullah Gülen'e çoktan haber verdiği o telefon kaydını dinlemiştik:

"Aydın Ayaydın geldi. O, genel başkan yardımcısı CHP'de. Selam ve hürmetlerini iletti. Geçmiş olsun dileklerini iletti. Ve ayrıca Mustafa Sarıgül'ün adaylığıyla ilgili 'Sarıgül başvurusunu yaptı, genel başkanın cebinde' dedi. 'Ayın 3'ünde de adaylığı parti meclisine gelecek, kabul edilecek. Adaylığı kesin,' dedi."

CHP'lilerin bilmediğini FETÖ lideri önceden biliyordu!

ABD YOLSUZLUĞU NOT ETMİŞ

Gelelim ABD belgelerine.

Tarih: 23 Nisan 2004.

ABD Ankara Büyükelçisi Eric Edelman, Washington'a şu notu yollamış:

"Uzun zamandır temasta olduğumuz finans sektöründen bir kontağımız, Sarıgül'ün geçmişindeki büyük bir yolsuzluğun ayrıntılarını anlattı. Sarıgül, Cevahir mafya grubunu kullanarak bir iş konsorsiyumunu epey bir 'silkelemiş'."

19 Kasım 2004 tarihli kriptoda Başkonsolos Vekili Stuart Smith şunları yazmış:

"(...) 16 Kasım'da CHP genel sekreteri, parti içi soruşturmalarda Şişli Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül hakkında yolsuzluk iddiaları ortaya çıktığını belirtti. Hazırlanan raporun iddiasına göre Sarıgül, yıllar önce, Şişli'deki kaçak inşaatlara izin vermek için 300 bin dolar rüşvet aldı ve sonuç olarak partisinden atılması öneriliyor. (...) Hem İstanbul Konsolosluğu'na hem de Ankara'da büyükelçiliğe Sarıgül'ün yolsuzlukları ve pis kokan iş ilişkileri hakkında istihbarat geldi."

ERDOĞAN'IN LİDERLİĞİNDE BAŞBAKAN ADAYI

28 Ocak 2005 tarihli, ABD Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Robert Deutsch imzalı kripto da aynı meseleye odaklanıyor: "CHP içinden haber veren birçok kaynağımız Baykal'ın otoriter liderliğini beğenmiyor ve bunun partiye zarar verdiği kanında.Fakat yolsuzluklara karışmış, eğitimsiz ve otoriter gördükleri Sarıgül'e de güvenleri yok." Belgelerde Sarıgül sürekli ABD'den izin arayışında bir lider olarak okunuyor. Örneğin, Başkonsolos Jones, 11 Aralık 2006 tarihinde Sarıgül ile görüşmesini şöyle not etmiş:

"Sarıgül, kendisinin başbakan olarak seçimi ile dengelendiği sürece, Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığı ile bir sorunu olmayacağını söyledi."

ABD'DE TACİZ SUÇLAMASI

Sarıgül, Baykal'ın karşısına çıktığı yıllarda ABD vizesi aldı. ABD Dışişleri ile bir dizi görüşme yaptı. Bu, liderliğe hazırlık süreciydi. Ancak... Orada kendisine verilmiş olan resmi tercüman tacize uğradığı gerekçesiyle Sarıgül hakkında şikâyetçi oldu.

11 Aralık 2006 tarihli belgede ABD başkonsolusu, Sarıgül ile görüşmesini şöyle aktarmış: "Dediğine göre, ziyareti esnasında, ABD Dışişleri'nden bir tercüman, Sarıgül aleyhinde şikâyette bulundu ve CHP başkanlığını 100 oyla kaybetti."

Sarıgül'e göre ABD ondan bu olay nedeniyle vazgeçmişti!

ABD kriptoları, Sarıgül'ün ülkenin başına geçmek için ABD'den beklediği desteğin gelmediğinde ne olduğunu bize söylüyor:

"Hevesle istediklerini daha ileriye götürebilmek için devamlı ABD'den olumlu bir işaret bekleyen Sarıgül, yalnızca Türkiye'de dinamik çoğulcu bir siyaseti teşvik ederek siyasi beklentilerine destek olmayı reddettiğimizde kuşkusuz hayal kırıklığına uğradı."

AKP'NİN SAKLADIĞI SARIGÜL DOSYALARI

AKP'de Sarıgül'ü eleştirmenin hoş karşılanmadığını, Erdoğan'ın danışmanlarından birinin anlatımlarıyla ABD kriptolarında görüyoruz. Zira Erdoğan hapisteyken ailesini arayıp destek olan, sonrasında da zaman zaman hal hatır soran isimlerden biri olduğu kriptolarda yazıyor. Sahiden de CHP'de en ağır çatışmalara taraf olan Sarıgül, siyasi iktidarla hiçbir sert kavgaya girişmedi. Hatta rakibi Kadir Topbaş'ı bir cenazede yakalayıp sırtından sarıldığı ve kulak memesini öptüğü görüntüyle siyasette hafızalara kazındı.

Peki neden? Neden Sarıgül, AKP'yi hiç korkutmadı? Ya da ABD için neden anlamlı bir alternatife dönüşmedi?

Bunun yanıtı da kriptolarda bir AKP MKYK üyesinin ağzından 21 Ocak 2010 tarihli kriptoda aktarılmış:

"Yakın geçmişte bir görüşmemizde AKP Merkez Karar Yönetim Kurulu üyesi Nebati, Sarıgül bir tehdit haline gelirse ellerinde yolsuzluk ve zamparalıklarına kanıt olacak 'koca bir' dosya olduğunu fısıldadı."

Sonuç olarak ABD belgelerinde açıksözlülüğü ile bilinen Büyükelçi Eric Edelman, Sarıgül için şu sonucu çıkarmış:

"CHP'nin genel başkanı Baykal bir zavallı. Baykal'ın rakibi Sarıgül de rüşvetçi bir hödük olduğunu gösterdi."

Tezkereden sorumlu saydıkları Baykal'ı devirmek için Sarıgül'ü yetersiz bulan ABD belli ki başka çözümlere odaklandı.

HERKES BİLDİĞİ HALDE...

Hükümetle arası iyi. ABD ile arası iyi. Fethullahçılarla arası iyi. Patrikten hahambaşına kadar cemaat liderleriyle arası iyi. Sermaye ile arası iyi. Ama bunlara rağmen hakkında ayyuka çıkan yolsuzluk ve cinsellik dosyaları nedeniyle 30 yıl boyunca hayal ettiği yerde olmadı. "Çare Sarıgül" diye sokaklara düşse de Washington'dan iktidar istese de aklı başında plan yapanlar onda bir iktidar ışığı göremedi. Sadece seçim dönemlerinde Şişli'de, İstanbul'da, Erzincan'da ya da yeni kurulacak partide; Baykal, Kılıçdaroğlu, Özel için geçici bir oyuncu oldu. Onlar da veda sırası geldiğinde hep hakkındaki yolsuzluk ve cinsellik dosyalarını raftan indirdi. Herkesin bildiği, ABD belgelerinde bile yer bulan, AKP Genel Merkezi'nde zamanı gelsin diye saklanan bu dosyalara rağmen, Sarıgül Türk siyasetinin içinde 27 yıl boyunca etkili bir figür oldu. Sanki hakkında soruşturma açmak için tek eksik buymuş gibi, savcılık Murat Ağırel'i "Sen haber yapsan her şeyi bilecektik" diyerek tutukladı!

Herkesin bildiği halde duymadığı her olayın altında birikmiş bir suç ortaklığı vardır.

What to Watch

AI outlook — possibilities, not facts

  • Sarıgül hakkında yeni yolsuzluk iddiaları ortaya çıkabilir.

    Possible · Within weeks

Open Questions

  • Sarıgül hakkında saklanan dosyaların tam içeriği nedir?
  • ABD'nin Sarıgül'ü desteklemesinin gerçek nedenleri nelerdir?
  • Sarıgül'ün cinsellik dosyalarının detayları nelerdir?

Related Topics

This article was originally published by Cumhuriyet.

Related Stories

More on this topicmustafa sarıgül