İddia: İran'a yönelik saldırı ihtimalini görüştüler
Quick Look
- Axios'un konuya yakın kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, ABD eski Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, geçen hafta bir telefon görüşmesi gerçekleştirerek İran'a yeni bir saldırı düzenleme ihtimalini, İsrail genel seçimleri ve ABD Kongre ara seçimleri öncesi konuştu.
- Görüşmede Netanyahu, İran'ın nükleer programını yeniden kurmak için endişe verici adımlar attığını gösteren istihbaratları dile getirdi, enquanto ABD ve İsrail orduları Trump'ın fikrini değiştirme ihtimaline karşı teyakkuz halinde kaldı.
- Kaynaklar, Trump'ın ara seçimlerden önce saldırmayacağı açıklamasını yapmasından önce görüşmenin gerçekleştiğini, ancak Netanyahu'nın danışmanlarıyla yapılan toplantılarda İran'a yeni saldırı ihtimalinin gündeme getirildiğini ve Trump'ın İsrail'den saldırılara katılmasını istediğini aktardı.
AI-generated summary
Why It Matters
ABD ve İsrail, İran'ın nükleer programı konusunda uzun süredir gerilim içindeydi. Trump döneminde ABD, İran'a karşı maksimal baskı politikası uygularken, İsrail de İran'ın nükleer kapasitesini azaltmak için çeşitli operasyonlar gerçekleştirdi. Güncel haber, bu gerilimin ara seçimler ve İsrail genel seçimleri öncesinde yeniden gündeme geldiğini gösteriyor.
Axios'un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Trump ve Netanyahu, geçen hafta bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.
Görüşmede, İsrail'de 27 Ekim'de gerçekleştirilecek genel seçimler ve ABD'de 3 Kasım'da yapılacak Kongre ara seçimlerinden önce İran'a yeni bir saldırı düzenleme ihtimali ele alındı.
Netanyahu, görüşmede, İran'ın nükleer programını yeniden kurmak için endişe verici adımlar attığını gösteren istihbaratlarına ilişkin endişelerini dile getirdi.
ABD ve İsrail orduları teyakkuz halinde
Görüşme, Trump'ın İran'a ara seçimlerden önce saldırmayacağı açıklamasından önce gerçekleşirken, hem İsrail hem de ABD ordularının Trump'ın fikrini değiştirme ihtimaline karşı teyakkuz halinde olduğu aktarıldı.
İsminin açıklanmasını istemeyen ABD'li bir kaynak, "Bibi (Netanyahu) yeniden harekete geçmek istiyor gibi görünüyor. Bu konuyu Trump ile birkaç kez konuştu ve Trump, 'Sen bilirsin Bibi, hadi hazırlıklarını yap.’ dedi. Ama aslında kesin bir taahhüt yok. 'Hadi hazırlıklarını yap.' demek, belki şimdi, belki sonra, belki de hiç anlamına gelebilir." ifadelerini kullandı.
Trump ve Netanyahu'nun son 2 haftada İran'a saldırıların sürmesine ilişkin birkaç kez görüştüğüne işaret eden kaynaklar, Netanyahu'nun Trump'a İran'ın askeri ve nükleer tesislerini hedef almaktan bahsettiğini aktardı.
İsrailli bir yetkili, Trump'ın en başta saldırıların sürdürülmesi konusunda gönüllü olduğunu ancak daha sonra konuya daha temkinli yaklaştığını kaydederken, ABD'li yetkili de Trump'ın bu konuda git-gelli olduğunu söyledi.
Ayrıca yetkililer, son günlerde Netanyahu'nun danışmanları ile yaptığı toplantılarda İran'a yeni saldırı ihtimalinin Trump tarafından gündeme getirildiğini söylediğini ve bu durumda Trump'ın İsrail'den saldırılara katılmasını istediğini belirtti.
İsrail genelkurmay başkanının "seçim" endişesi
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in İran'a saldırıların sürdürülmesinin en güçlü destekçisi olduğunu belirten kaynaklar, buna karşılık Trump'ın birçok danışmanının şu anda ekonomik baskıların sürdürülmesi taraftarı olduğunu kaydetti.
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in ABD'li mevkidaşı Dan Caine ile yaptığı görüşmede ise İran'a gelecek 3 hafta içinde tam kapsamlı saldırıların başlatılma olasılığını ele aldığını aktaran kaynaklar, Zamir'in İran’ın muhtemelen misilleme yapacağı göz önüne alındığında, o dönemde savaşın yeniden başlamasının İsrail’deki seçimlerin ertelenmesine yol açabileceğini söylediğini bildirdi.
ABD-İran görüşmeleri
ABD ile İran arasındaki görüşmelere de değinen kaynaklar, "Müzakereler tam anlamıyla durmuş değil ama tam anlamıyla devam ediyor da denemez. Biz sadece burada baskı yapmaya devam ediyoruz ve karşı tarafta daha aklı başında kişilerin galip geleceğine dair bir inanç var." dedi.
ABD'li bir kaynak, İranlıların Trump'ın kamuoyundaki baskı ve ara seçimler nedeniyle geri adım atacağını düşündüğünü ancak Trump'ın onlara yanıldıklarını gösterdiğini aktardı.
Beyaz Saray'dan yalanlama
Öte yandan Beyaz Saray'dan bir yetkili, Axios'a yaptığı açıklamada, Trump ve Netanyahu'nun İran'a saldırıları sürdürme konusunu görüşmediğini belirtti.
Yetkili, "Trump, İran'a ara seçimlerden önce saldırmayacağını söyledi." ifadesini kullandı.
Netanyahu'nun ofisi ise konuya ilişkin "Başbakan, Başkan Trump ve üst düzey ABD'li yetkililer ile sürekli iletişimini sürdürüyor ve bu konuda bir yorum yapmıyoruz." açıklamasını yaptı.
*Haberde, arşiv fotoğrafı kullanılmıştır, (Avi Ohayon (GPO) / Handout - AA)
What to Watch
AI outlook — possibilities, not facts
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in belirttiği gibi, İran'a gelecek 3 hafta içinde tam kapsamlı bir saldırı başlatılabilir.
Possible · Within weeks
İsrail'deki genel seçimler, saldırı hazırlıkları veya gerçekleşen bir saldırı nedeniyle ertelenebilir.
Possible · Within weeks
Open Questions
- Trump'ın ara seçimlerden önce saldırmayacağı açıklaması net bir taahhüt müydür?
- Netanyahu'nun saldırı hazırlıkları ne kadar ilerlemiş?
- İran'ın nükleer programındaki son gelişmeler nelerdir?
- ABD-İran görüşmelerinin mevcut durumu nedir?

