İngiltere'de faiz artışı

İngiltere Merkez Bankası (BoE) Para Politikası Komitesi (MPC), politika faizini çeyrek puan (25 baz puan) artırarak yüzde 4 seviyesine çıkarma kararı aldı.

Karar 8-1'lik oy çokluğuyla alınırken, harici üye Catherine Mann faizlerin yarım puan artırılarak yüzde 4,25'e yükseltilmesi yönünde oy kullandı.

BoE Başkanı Andrew Bailey, kararını açıklayan metinde, "Daha fazla faiz artırımı yapılması ve ardından daha koşullu bir yaklaşım benimsenmesi yönündeki argümanı görebiliyorum" ifadelerini kullandı.

Bailey hazırlanan açıklamada, "Bugünkü artış, kaçınılmaz ve uzun bir faiz artış serisinin ilki olarak görülmemeli. Ancak Orta Doğu'daki çatışma çözülmediği sürece son artış gibi de görünmüyor," dedi.

İngiliz hanehalkları, yüksek enerji ve akaryakıt maliyetlerinin etkisiyle yaşam standartlarında halihazırda sert bir sıkışma yaşıyor. Düzenlenen tavan fiyatın sıfırlanacağı ocak ayında enerji faturalarının yüzde 25 artması, nisan ayında ise ek bir artış daha yaşanması bekleniyor.

BoE, tüketici fiyat enflasyonunun (TÜFE) önümüzdeki yılın ikinci çeyreğinde yüzde 4,9 ile Eylül 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaşacağını öngörüyor. Zirve noktası yüzde 4,75 ile yüzde 5 arasında varsayılan bir faiz patikası altında enflasyonun 2029'da yüzde 2'lik hedefin altına inmesi bekleniyor; bu durum sadece bir veya iki faiz artışının daha gerekli olabileceğine işaret ediyor. Temmuz ayındaki önceki tahmin setinde BoE, enflasyonun yalnızca yüzde 3,2'de zirve yapacağını öngörüyordu.

İran savaşı ve ikinci tur etki riskleri

Bankanın İran çatışmasının tekrarlanan tırmanmalarını içeren olumsuz senaryosunda, TÜFE'nin 2027'nin üçüncü çeyreğinde yüzde 6,2'ye ulaşacağı tahmin ediliyor. İkinci tur etkilerin yaşanmadığı hafif senaryoda bile enflasyon, büyük ölçüde hanehalkı enerji tavan fiyatındaki ocak ayı artışı nedeniyle önümüzdeki yılın başlarında yüzde 4,8'e ulaşıyor.

Banka, yüksek maliyetlerin ücret ve fiyat belirleme süreçlerini etkileme riskini önceden engellemek adına erken harekete geçtiğini vurguladı. Şimdiye kadar ikinci tur etkilere dair az sayıda kanıt bulunsa da Komite, işletmelerin "riskten korunma (hedging) ve uzun vadeli sabit fiyatlı sözleşmelerinin" süresi dolduğunda bu etkilerin ortaya çıkmasından korktuğunu belirtti.

En güvercin üyelerden biri olan harici MPC üyesi Alan Taylor, bu adımı "risk yönetimi amaçlı, geçici bir sigorta artışı" olarak nitelendirdi. Piyasalardan sorumlu Başkan Yardımcısı Dave Ramsden ise "daha az elverişli başlangıç koşullarının ikinci tur etki riskini artırdığını" yazdı. Enerji fiyatlarının daha önce öngörülen seviyelerin çok üzerinde olması nedeniyle MPC sözlü yönlendirmesini değiştirerek, "her toplantıda kanıtları, özellikle yüksek enerji fiyatlarının diğer fiyatlara ve daha geniş anlamda ekonomiye yansıma olasılığını değerlendirmeye devam edeceğini" bildirdi. Komite, "temel ücretler, fiyatlandırma davranışı ve atıl kapasite" üzerindeki ikinci tur etkileri izleyeceğini ve politikanın "önceden belirlenmiş bir patikada olmadığını" ekledi.

Büyüme tahminlerinde revizyon

İngiltere ekonomisi beklentilerden daha dirençli bir performans sergiledi. MPC, perşembe günkü faiz artışından önce "politika halen kısıtlayıcı" olsa da, "bunun enflasyonu zamanında hedefe geri getirecek kadar dezenflasyonist bir baskı yaratıp yaratmayacağının daha az net olduğunu" ifade etti. BoE, bu yıla ilişkin GSYH büyüme tahminini yüzde 1,1'den yüzde 1,6'ya, 2027 tahminini ise yüzde 1,1'den yüzde 1,3'e yükseltti. Ancak enerji şokunun etkisinin süreceği varsayımıyla 2028 beklentisini yüzde 1,7'den yüzde 1,2'ye indirdi. "Zayıf talep" senaryosunda enflasyonun yüzde 1,2'ye kadar sert düşeceği ve faiz indirimlerine ihtiyaç duyulacağı öngörüldü.

Ayrıca BoE, Maliye Bakanı John Healey’nin bütçesinin önümüzdeki yılın ikinci çeyreğinde enflasyonu 0,25 yüzdelik puan azaltacağını tahmin etti; bu rakam bütçe gözlemcisinin öngördüğünden daha büyük bir etkiye işaret ediyor.