ABD Başkanı Donald Trump, Florida eyaletindeki Mar-a-Lago malikanesinde düzenlenen bir etkinlikte İran ile süren askeri gerilime değindi. Trump, İran'ın asla nükleer silaha sahip olmayacağını ifade ederek, Tahran yönetiminin anlaşma yapmak istediğini öne sürdü.
Muhtemel nükleer altyapı hedeflerinden birinin Kazma Dağı olabileceğini aktaran Trump, New York Times gazetesi muhabirinin "Bu hafta içinde İran'a karşı savaşa geri dönülmesini bekliyor musunuz" sorusuna sinirlenerek, "Böyle aptalca bir soruyu neden soruyorsun? Diyelim ki öyle, bunu sana söyler miydim" karşılığını verdi.
'NÜKLEER TESİSLERİ 10 DAKİKADA HALLEDEBİLİRİZ'
İran'ın donanmasını, hava kuvvetlerini, askeri altyapısını ve üretim kapasitesini yerle bir ettiklerini öne süren Trump, "Nükleer tesislerini de devre dışı bıraktık. Hala icabına bakmamız gereken 1 ya da 2 nükleer tesis var diyebilirim. Ancak bunları 10 dakika içinde halledebiliriz" şeklinde konuştu.
Müzakerelerin nasıl gittiğine ilişkin soruya Trump, "İyi gidiyor, ancak İran pek güvenilir değil. Anlaşma yapıyorlar ve sonra cayıyorlar" yanıtını verdi.
'COĞRAFİ SINIRLAMA YOK'
İran'ın üst düzey askeri ve siyasi yetkilileri olası bir yeni saldırıya karşı uyardı. Devrim Muhafızları Sözcüsü Hüseyin Muhibbi, İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney'in bir gün önce yazılı mesajla yaptığı uyarıyı yineledi.
Muhibbi, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, "ABD ile bir çatışmada coğrafi sınırlama yoktur; düşmana zarar vermek için geniş bir alan tanımlanmıştır" dedi.
'ABD BAŞKANI KOŞULLARI DİKTE EDEMEZ'
İran ordusu sözcüsü Muhammed Ekreminiya da benzer şekilde, olası bir savaşın süresi ve koşulları konusunda ABD'nin belirleyici olamayacağını savundu.
Ekreminiya, "Olası bir gelecek savaş önceki çatışmadan daha uzun sürebilir ve ABD Başkanı bunun zamanını veya koşullarını dikte edecek konumda olmayacaktır" ifadelerini kullandı.
İran, ABD'nin yeni saldırılar başlatması durumunda bölge ülkelerinin kritik sivil altyapılarını hedef alacağını duyurmuştu.
TÜRKİYE'DE MÜZAKERE OLASILIĞI
İran Meclisi Güvenlik Komisyonu üyesi Ahmed Behşayeş Erdestani, İran ile ABD arasındaki müzakere olasılığı hakkında konuştu. Erdestani, İran ile ABD arasında Katar veya Türkiye’de doğrudan müzakerenin ihtimal dahilinde olduğunu dile getirdi.
Mevcut koşullarda müzakerelerin tek yol olduğunu ve bütün savaşların müzakere ile sona ermesi gerektiğini belirten Erdestani, "Ne savaş ne de müzakere durumuna son vermeliyiz." diyerek İran ile ABD arasında Katar veya Türkiye’de doğrudan müzakerenin ihtimal dahilinde olduğunu dile kaydetti.
Erdestani ayrıca, zaman zaman İran kamuoyunda tartışılan Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'ndan (NPT) ayrılma konusuna ilişkin, "Bu mesele uluslararası arenada İran'ın nükleer silah üretmeye yöneldiği izlenimini meydana getiriyor." açıklamasını yaptı.
ARAKÇİ: GÖRÜŞMELER DEVAM EDİYOR
İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Meclis Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu toplantısının ardından yaptığı açıklamada, İran'dan bir heyetin Katar'a gerçekleştirdiği ziyarete ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Ziyaretin Dışişleri Bakan Yardımcısı düzeyinde gerçekleştirildiğini belirten Arakçi, görüşmelerin amacının, son haftalarda Tahran'da temaslarda bulunan Katarlı arabulucularla istişareleri sürdürmek olduğunu kaydetti.
Arakçi, ziyaret kapsamında ABD tarafıyla müzakere yapılmasının planlanmadığını vurgulayarak, iki günlük plana ilişkin görüşmelerin arabulucularla devam ettiğini belirtti. Diplomasiye ilişkin çabaları sürdürdüklerini dile getiren Arakçi, karşı tarafın da rasyonel davranarak diplomasiyi diğer yollara tercih etmesini umduklarını vurguladı.
Arakçi, "Görüşmeler devam ediyor ancak henüz kesin bir sonuca ulaşamadık. Çünkü sonuca ulaşılması, karşı tarafın sorularımıza vereceği yanıtlara bağlı." açıklamasını yaptı.
İran'ın tüm senaryolara hazırlıklı olduğunu belirten Arakçi, ülke lideri Mücteba Hamaney'in üst düzey askeri komutanlara verdiği talimatların İran'ın iradesini açıkça ortaya koyduğunu ifade etti. İran Silahlı Kuvvetlerinin görevlerinin net olduğunu vurgulayan Arakçi, önceki iki savaştan edinilen tecrübeler sayesinde ordunun eskisinden çok daha güçlü olduğunu savundu. Arakçi, İran'ın savunma ve diplomasiye eş zamanlı olarak hazır olduğunu belirterek, ABD'nin hangi yolu seçeceğinin kendi rasyonel yaklaşımına bağlı olduğunu ifade etti.
VANCE'TEN MEKTUP, RIZAI'DEN KOŞULLAR
Uyarılar, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai'nin cumartesi günü ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'den görüşmeleri canlandırmak isteyen bir mektup aldığını açıklamasının ardından geldi. Rızai, ABD tarafının "tonundaki" olumlu değişime dikkat çekerken, ancak henüz yanıt almadıklarını belirtti. Rızai, Tahran'ın daha önce Washington'a barış koşulları yerine getirilmedikçe "ne Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını ne de herhangi bir müzakere yapılacağını" söylediğini aktardı.
AFP'nin haberine göre, bu koşullar arasında İran'ın yurt dışındaki varlıklarının dondurulmasının kaldırılması, ABD'nin İran limanlarına yönelik aylardır süren deniz ablukasının sona ermesi, uzun süredir uygulanan yaptırımların kaldırılması ve tüm cephelerde savaşın sona ermesi yer alıyor.
Savaşın başlamasından bu yana İran, küresel enerji geçiş yolunun can damarı olan Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol iddiasında bulundu ve izni olmadan geçmeye çalışan gemileri defalarca hedef aldı. ABD ise İran limanlarına karşı deniz ablukası uyguluyor.
'DİPLOMATİK ATILIM' UMUDU
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı'nın diplomatik danışmanı Anwar Gargash, pazar günü yaptığı açıklamada BAE'nin görüşmelerden bir atılım çıkmasını umduğunu ancak en kötüsüne de hazırlandığını söyledi.
Manama'da düzenlenen bir konferansta konuşan Gargash, "Diplomatik bir atılım olmasını umuyoruz. Bölgenin çıkarına yeni bir tur yaşanması değil... Ancak sanırım daha önce gösterdiğimiz gibi biz de en kötüsüne hazırlıklıyız" ifadelerini kullandı.
