İşçinin 2027’de vergisi ne olacak?

İşçi ve memurun kazançları ceplerine girmeden gelir vergisi kesiliyor. Herkesin kazançlarının asgari ücrete kadar kısmı 2022 yılından beri vergiden istisna tutuluyor. Asgari ücreti aşan kazançlar için gelir vergisi yüzde 15 oranından başlayıp yüzde 20, yüzde 27, yüzde 35 ve yüzde 40'a kadar çıkıyor. Hangi kazançlar için hangi vergi oranı uygulanacağı, her yılın başında gelir vergisi tarifesine göre belirleniyor. Vergi tarifesi normalde her yıl yeniden değerleme oranında artırılıyor. Cumhurbaşkanı, yeniden değerleme oranı ile artırılan tutarı yüzde 50'sine kadar artırmaya veya indirmeye yetkili bulunuyor.

2026 yılında ücretle çalışanların elde ettiği kazançların 190 bin TL'ye kadarlık kısmına yüzde 15, 190.000 TL - 400.000 TL arasındaki kısmına yüzde 20, 400.000 TL – 1.500.000 TL arasındaki kısmına yüzde 27, 1.500.000 TL– 5.300.000 TL arasındaki kısmına yüzde 35, 5.300.000 TL'yi aşan kısmına da yüzde 40 oranında vergi uygulanıyor.

Yeniden değerleme oranı bu yıl yüzde 27,83 çıktı. Yeniden değerleme oranıyla artırım sırasında yüzde 5'in altındaki kesirler dikkate alınmıyor. Buna göre, yeniden değerleme oranında artırıldığında 2027 yılında gelir vergisi dilimleri şöyle olacak:

240.000 TL'ye kadar kazançlarda yüzde 15,

240.000 TL – 500.000 TL arası kazançlarda yüzde 20,

500.000 TL – 1.900.000 TL arası kazançlarda yüzde 27,

1.900.000 TL – 6.700.000 TL arası kazançlarda yüzde 35,

6.700.000 TL üzeri kazançlarda yüzde 40.

Cumhurbaşkanı yüzde 50 oranında artırma yetkisini kullanırsa ilk vergi dilimi 360 bin liraya, ikinci vergi dilimi 750 bin liraya, üçüncü vergi dilimi de 2 milyon 850 bin liraya çıkacak.

Vergi diliminin artması bir üst vergi oranına daha geç girilmesi anlamına geliyor. Özellikle ilk vergi diliminin artması çalışanların çok büyük kısmının yüzde 20 vergi dilimine daha geç girmesini ve ellerine geçen net ücretin artmasını sağlıyor.

YÜZDE 5 KESİRLER VERGİ DİLİMİNİ AŞINDIRIYOR

Vergi diliminin yeniden değerleme oranına göre artırımı sırasında yüzde 5'in altındaki kesirlerin dikkate alınmaması, gelir vergisi diliminin olması gerekenden daha düşük çıkmasına sebep oluyor. Örneğin ilk vergi dilimi 2022 yılında yüzde 36,20 yerine yüzde 33,33 oranında, 2023 yılında yüzde 122,93 yerine yüzde 118,75 oranında, 2024'te yüzde 58,46 yerine yüzde 57,14 oranında, 2026'da yüzde 25,49 yerine yüzde 20,25 oranında arttı. Vergi tarifesi, kanun aynen uygulandığı takdirde 2027 yılında da yüzde 27,83 yerine yüzde 26,32 oranında artacak.

Yüzde 5'in altındaki küsuratların sadece son 6 yılda dikkate alınmaması bile ilk vergi dilimini 266.606 liradan 240 bin liraya düşürdü.

Üstelik 2000, 2001 ve 2002 yıllarında vergi tarifeleri belirlenirken yeniden değerleme oranının altında artırıldı. 2000 yılından bugüne kadar vergi tarifesi doğrudan yeniden değerleme oranında artırılsaydı ilk vergi dilimi 2027 yılında 240 bin lira yerine 666 bin 266 liraya ulaşacaktı. Bu durumda 666 bin 266 liralık kazanç için 2027 yılında 133 bin lira yerine 99 bin 940 lira vergi ödenecekti. İşçinin 33.060 TL'si cebinde kalacaktı.

İLK VERGİ DİLİMİNİN ASGARİ ÜCRETE ORANI DÜŞTÜ

İlk vergi dilimi 2000 yılında asgari ücretin 21,9 katı seviyesindeydi. 2001 yılında 19,5 kat, 2002 yılında 16,1 kat olan oran 2008-2012 yıllarında yaklaşık 12 kat olarak uygulandı. İlk vergi diliminin asgari ücrete oranı 2014 yılında on katın altına düştü. 2026 yılındaki ilk vergi dilimi ise asgari ücretin sadece 5,75 katı oldu.

Asgari ücret bazı yıllarda ocak ve temmuz aylarında bazı yıllarda ise sadece ocak ayında belirlendi. Buradaki hesaplamalarda ocak ve temmuz aylarındaki ortalamalar dikkate alındı. TÜRK-İŞ, HAK-İŞ ve DİSK ile işveren sendikası TİSK, gelir vergisi tarifesinin artırılmasını sık sık gündeme getiriyorlar.

TÜRK-İŞ daha önce yaptığı açıklamada ocak ayındaki asgari ücreti dikkate alarak ilk vergi diliminin 2002 yılındaki gibi asgari ücretin 17 katına çıkartılmasını talep etti.

İlk vergi dilimi asgari ücretin 17 katı olsaydı 2026 yılında 190 bin lira yerine 561.510 lira olacaktı. Bu durumda ücretle çalışanlar 561.510 TL kazanç için 2026 yılında 114 bin 108 lira yerine 84 bin 226 lira gelir vergisi ödeyecekti.