İsrail, saldırıları ve yardımlara getirdiği kısıtlamalarla Gazze'de kış şartlarını çevre felaketine dönüştürüyor

İsrail'in Gazze Şeridi'ne saldırılarıyla altyapıya ağır hasar vermesi ve insani yardım malzemelerinin girişini kısıtlaması, kış mevsimiyle birlikte başlayan yağışlarla birlikte bölgedeki sağlık ve çevre felaketi riskini artırıyor.

Gazze kentinin kuzeybatısında yağmur sularını toplamak amacıyla inşa edilen Şeyh Rıdvan Göleti, hasar gören kanalizasyon şebekesinden sızan atık suların birikmesiyle halk sağlığını tehdit eden bir alana dönüştü.

Gazze'yi etkisi altına alan sezonun ilk alçak basınç sistemiyle birlikte gölette su seviyesinin yükselmesi, taşkın endişelerini yeniden gündeme getirdi. Yağmur sularının kanalizasyon atıklarıyla karıştığı göletin taşması halinde çevredeki yerleşim alanlarının kirli sular altında kalmasından ve salgın hastalık riskinin artmasından endişe ediliyor.

Gazze kentindeki dört ana yağmur suyu toplama havuzundan biri olan Şeyh Rıdvan Göleti, yaklaşık 500 bin metreküp su kapasitesine sahip. Gölet, Gazze kentinde yaklaşık 20 kilometrekarelik alanın yanı sıra Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Cibaliya bölgesinin bir kısmına hizmet veriyor.

Gazze Belediyesi, 19 Ekim 2025'te yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun Şeyh Rıdvan bölgesine düzenlediği kara saldırılarında​​​​​​​ gölette ağır hasar meydana geldiğini duyurmuştu.

Belediyeye göre, kentin farklı bölgelerinde kanalizasyon sisteminin tahrip edilmesi, atık suların gölete sızmasına yol açtı. Şeyh Aclin Mahallesi'ndeki arıtma tesisine atık su taşıyan hatların ve pompa istasyonlarının zarar görmesi de sorunu ağırlaştırdı.

Göletteki suyu denize ulaştıran tahliye hattının ve boşaltma pompalarının hasar görmesi nedeniyle su seviyesi yükselirken, jeneratörleri çalıştırmak için gereken yakıt ve motor yağının tükenmesi de pompaların zaman zaman devre dışı kalmasına neden oluyor.

Belediye, gölette biriken kanalizasyon sularının çevrede ağır kokuya ve zararlı haşerelerin yayılmasına yol açtığını, yer altı su kaynaklarının kirlenmesi tehlikesi oluşturduğunu belirtiyor.

Mayıs ayında da göletteki kanalizasyon suyu seviyesinin yaklaşık 3 metreye yükseldiğini duyuran belediye, pompa sistemlerinin çalışamaması nedeniyle atık suların çevredeki cadde ve yerleşim alanlarını tehdit ettiği uyarısında bulunmuştu.

Gazze Su İdaresi ise eylülde yaptığı açıklamada, kıyı belediyeleri, su idaresi ve uluslararası ortaklarla koordinasyon halinde gölette acil müdahale çalışmaları yürüttüğünü bildirdi. Ancak istasyonun pompaları, elektrik donanımı ve suyu gölet dışına taşıyan hattın zarar görmesi nedeniyle tahliye kapasitesinin önceki seviyesinin yaklaşık yüzde 30'una gerilediği kaydedildi.

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) Özel Temsilcisi Jonathan Fitch, gölet yakınlarında yaptığı basın açıklamasında, yağmur sularının kanalizasyon atıklarıyla karışması sonucu buranın "son derece zehirli" bir alana dönüştüğünü belirtti.

Fitch, göletin Gazze kentinde sel sularının toplandığı başlıca noktalardan biri haline geldiğini, burada biriken suyun bir bölümünün denize pompalanabildiğini, ancak tahliye sistemindeki hasar nedeniyle kapasitenin sınırlı kaldığını ifade etti.

UNICEF Özel Temsilcisi Fitch, kurumun geçen yıl Gazze'deki kanalizasyon sisteminin ve göletteki tahliye istasyonunun onarılması için girişimlerde bulunduğunu ancak sonuç alamadığını belirtti.

Fitch, "Gerekli araçlara, ekipmanlara ve mühendislere sahibiz ancak bunların Gazze'ye girişine izin verilmedi." ifadelerini kullandı.

BM kuruluşları da İsrail'in Gazze'ye ekipman, makine, insani yardım ve tıbbi malzeme girişini engellediğini veya kısıtladığını belirterek, bunun yerinden edilen Filistinlilerin zaten ağır olan yaşam koşullarını daha da kötüleştirdiğine dikkati çekiyor.

Fitch, "Yağmur sularının kanalizasyon sularıyla karıştığı göletin taşması halinde halk sağlığı açısından ciddi bir kriz yaşanabilir. Onarım için gerekli ekipman ve mühendisleri Gazze'ye getirmeye hazır olmamıza rağmen bunların bölgeye girişine izin verilmiyor." uyarısında bulundu.

Göletin çevresinde hasarlı evlerde yaşayan Filistinliler, her yağışta su seviyesini endişeyle takip ediyor.

AA muhabirine konuşan 42 yaşındaki Filistinli Meryem el-Hatib, yağmur yağdığında göletteki su seviyesinin yükselmesinden ve atık suların taşmasından korktuklarını söyledi.

Bölge sakinlerinin göletteki su seviyesini sürekli kontrol ettiğini anlatan Hatib, kanalizasyon sularıyla karışan birikintilerin ciddi sağlık riskleri oluşturduğunu belirtti.

Hatib, bölgenin atık suların birikmesi nedeniyle "sağlıksız bir alana" dönüştüğünü ifade etti.

Gazze'deki Hükümetin Medya Ofisi, ağustosta yaptığı açıklamada, 2 milyon 150 binden fazla yerinden edilmiş Filistinlinin ağır koşullarda yaşam mücadelesi verdiğini, bunlardan yaklaşık 867 bininin yıpranmış çadırlarda, 1 milyondan fazlasının ise barınma merkezlerinde kaldığını bildirmişti.

BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisinin (OCHA) Ekim 2026 ortasında yayımladığı raporda, yaklaşık 950 bin Filistinlinin orta veya yüksek düzeyde sel riski taşıyan yerinden edilme alanlarında yaşadığı, bunların 400 binden fazlasının yüksek riskli bölgelerde bulunduğu belirtilmişti.

Rapora göre, yaklaşık 294 bin ailenin kış mevsimi için barınma yardımına ihtiyacı bulunurken mevcut malzemeler yalnızca yaklaşık 52 bin aileye kısmi destek sağlayabiliyor. Bu miktar, ihtiyaç sahibi ailelerin yaklaşık yüzde 18'ine karşılık geliyor.