Kansere karşı yerli umut

Tersane İstanbul’da, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun katılımıyla açılışı gerçekleştirilen 12’inci Türk Tıp Kurultayı’na yerli cihazlar damga vurdu. Sağlık Bakanı Memişoğlu, “Solunum cihazlarımızı 45 ülkeye ulaştırdık ve 8 milyon insana nefes olduk, otomatik şok cihazlarımızı 18 ülkeye ulaştırıyoruz. Yerli hepatit ve suçiçeği aşılarımızı kullanıma sunduk. Sekiz ayrı aşı için proje çalışmalarımıza devam ediyoruz. Uluslararası üç ödüle sahip kalp-akciğer makinemizi ameliyatlarda kullanmaya başladık. Yerli mobil dijital röntgen cihazlarımızı ve ileri özelliklerle donatılan yoğun bakım monitörlerimizi kamu hastanelerimizde hizmete aldık” dedi.

Birçok ülkeden Sağlık Bakanları da konuşma yaparak Türkiye’ye organizasyon için teşekkürlerini sundu. Nobel Ödüllü Prof. Dr. Aziz Sancar da kurultay açılışında yer aldı. Hürriyet’e konuşan Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) Başkanı Prof. Dr. Ümit Kervan da TÜSEB tarafından geliştirilen kitlerin kanser tedavisi ve teşhisinde çok önemli faydalar sağlayacağını ve kısa sürede kullanıma gireceklerini açıkladı.

KANSER BAŞLAMADAN TEDAVİ EDİLEBİLECEK

TÜSEB Kanser Araştırmacısı Doç. Dr. Demet Akdeniz Ödemiş şunları söyledi: “HerediTR kişinin kanser riskini tespit eden ve bunlarla ilgili kişi için koruyucu önlemler almak amacıyla yol gösteren bir kit. Şu anda yerli olarak üretilen ilk kit. Bu kitin üretimi ile birlikte teknik altyapı 34 genden oluşuyor. 15 farklı kanser türü için riskleri tahmin etme potansiyeline sahip. Bunu uluslararası kitler ile eşit standartlarda ürettik. Kişilerin kanser riskini tespit edebileceğimiz bir kit şeklinde Sağlık Bakanlığı’na entegre şekilde kullanıma geçecek. Aynı zamanda yazılım dahil bir paketi de var. Bu da hekimlerimizin önünü açan, genetik klinik rapor oluşturma sürecinde işini kolaylaştıran bir yol haritası. Riski tespit eden ve görünür kılan bir rapor. Burada kişinin kanser riski öncenden görülerek koruyucu önlemler alınabiliyor. Ayrıca bu gen mutasyonu olan kişilerde sonraki nesillere gen mutasyonunun aktarılmasını önlemek amacıyla tüp bebek tedavisi yapılabilir. Böylece gelecek nesillerde kanser riski çok düşecektir. Meme, akciğer, prostat, pankreas, kalınbağırsak gibi 15 farklı kanser türünde kullanılabilecek. Bir diğer kit ise OncoTR. Bu kitte de kişinin tümör dokusu üzerinden taşıdığı genetik mutasyonları saptayabiliyoruz. Bunu da etkili bir şekilde saptayıp kişinin tedavi yaklaşımını nasıl yönlendirmemiz gerektiğini görüyoruz. Bu kitin uluslararası arenada benzerleri var ama yerli olarak ürettiğimiz ilk kit olarak Sağlık Bakanlığı’nın hizmetine sunacağız.”

Doc. Dr. Demet Akdeniz Ödemiş - Prof. Dr. Burak Civelek - Prof. Dr. Ebru Özgür

‘2027’NİN İLK YARISINDA KULLANILABİLECEK’

Türkiye Kanser Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Burak Civelek ise “Biz OncoTR kitinde kanserin genetik yapısını 690 farklı genetik bölgesine bakarak kapsamlı bir haritasını çıkarıyoruz. Bu harita sayesinde kişinin hangi tedavilerden daha fazla fayda görebileceğini saptıyoruz. Buna göre tedaviyi düzenliyoruz. İmmünoterapilerden, akıllı ilaçlardan fayda görüp göremeyeceğini ve kullanması gerektiğini görüyoruz. Böylece doktor hastasına kişiye özel bir tedavi planı çıkarabiliyor. Bu şekilde tümör daha hassas, daha az yan etkiyle daha yüksek başarıyla tedavi edilebiliyor. Bunun yazılımı da Türkiye’de yapıldı ve çok daha hassas ve çok daha ucuz şekilde üretildi. İnsanlığın kullanımına sunacağız. Burada 691 ve 104 gen içeren iki farklı genomik profillememiz var. Bunların yazılımı da dahil olmak üzere 2027 yılının ilk yarısında şehir hastaneleri başta olmak üzere halkımız kullanabiliyor olacak” dedi.

TÜSEB Kanser Araştırmacısı Prof. Dr. Ebru Özgür ise çalışmaları sonucunda biyopsi yerine kan testi ile hasta takip edilebileceğini söyledi. Bu sayede ise PET gibi radyasyon içeren tahlillerin hastaya daha az yapılmasını sağlanacağını ifade etti.