Tình trạng thiếu tên lửa của phi đội tiêm kích F-16 Ukraine nghiêm trọng tới mức không quân nước này đang phải theo dõi từng lô hàng viện trợ.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn với trang tin Newsmax của Mỹ hôm 2/9, một chỉ huy cấp cao của không quân Ukraine tiết lộ lực lượng này đang phải sử dụng dè sẻn số đạn dự trữ ít ỏi do tình trạng cạn kiệt tên lửa đối không. Các phi công F-16 Ukraine chỉ có thể làm nhiệm vụ ban ngày và dùng pháo 20 mm để hạ tên lửa hành trình, máy bay không người lái (UAV) của Nga.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine cũng phải theo dõi sát sao những lô tên lửa viện trợ "theo từng phút" khi chúng đi qua biên giới các quốc gia. Mối lo ngại lớn nhất luôn là những vũ khí này có kịp đến nơi trước khi Nga mở chiến dịch tập kích quy mô lớn hay không.
Phát ngôn viên Bộ tư lệnh không quân Ukraine Yuri Ignat cuối tháng trước thừa nhận nước này đang thiếu nhiều loại vũ khí đánh chặn và tên lửa cho tiêm kích, chứ không chỉ gặp vấn đề với kho đạn Patriot. Tuy nhiên, quan chức Ukraine khi đó không đề cập cụ thể đến phi đội F-16.
Theo chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, thông tin này cho thấy rõ nét hơn về thực tế khó khăn của phi đội F-16 Ukraine. "Không quân nước này có tiêm kích và phi công, song không đủ tên lửa cho các nhiệm vụ", chuyên trang Mỹ nhận xét.
Chỉ huy Không đoàn Độc lập số 107 Ukraine, có hô hiệu là Phantom, xác nhận vấn đề khi được hỏi rằng Ukraine có thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa cho F-16 hay không. "Đúng vậy. Mọi phi cơ đều vô dụng khi không có vũ khí. Mục tiêu ưu tiên hàng đầu là tên lửa hành trình Nga, ngoài ra chúng tôi còn tập trung chống UAV", Phantom nói.
Những hình ảnh được không quân Ukraine công bố hồi cuối năm 2025 cho thấy tiêm kích F-16 chỉ còn lắp tên lửa đối không tầm ngắn AIM-9L/M đời cũ, được sản xuất từ thập niên 1970-1980, không còn mang đạn tầm trung AIM-120B/C hay AIM-9X hiện đại nhất do Mỹ viện trợ như giai đoạn đầu tham chiến.
Các phi công Ukraine cũng phải dùng lại tên lửa "phóng xịt", không hoạt động trong những lần đánh chặn trước, với hy vọng chúng sẽ khai hỏa thành công sau khi được bảo dưỡng.
Trong trường hợp sử dụng pháo nòng xoay M61A1 cỡ 20 mm, những chiếc F-16 Ukraine phải tiếp cận mục tiêu ở khoảng cách gần để bảo đảm khả năng bám bắt và bắn hạ mục tiêu. Giới chuyên gia phương Tây đánh giá giải pháp này là lãng phí máy bay và đe dọa tính mạng phi công, vì tiêm kích có nguy cơ hư hại bởi mảnh văng từ UAV phát nổ và bị phòng không mặt đất bắn nhầm.
Ukraine đã mất nhiều tiêm kích, trong đó có ít nhất 4 chiếc F-16, khi đối phó UAV tầm xa của Nga.
Một loại vũ khí chống UAV khác mà Phantom chưa nhắc đến là Hệ thống Sát thương Chính xác Tiên tiến thế hệ 2 (APKWS II), vốn là rocket Hydra 70 được lắp thêm bộ dẫn đường laser và có giá rẻ hơn so với tên lửa đối không truyền thống. Tiêm kích F-16 Ukraine lần đầu triển khai APKWS II hồi tháng 2, nhưng không rõ tổng số rocket được Mỹ viện trợ và hiện còn bao nhiêu quả trong kho.
Phantom kêu gọi các đối tác phương Tây viện trợ thêm các loại tên lửa. "Chúng tôi cần thêm phương tiện phòng thủ, như tên lửa Patriot, AIM-9 và AIM-120. Chỉ giao thêm máy bay là chưa đủ, chúng tôi cần nguồn cung vũ khí ổn định, bền vững để duy trì hiệu quả chiến đấu của chúng", phi công Ukraine cho hay.
Tình trạng cạn kiệt tên lửa xảy ra khi Ukraine khai hỏa lượng lớn vũ khí đối không để đối phó những cuộc tập kích quy mô lớn của Nga. Nước này cũng phải cạnh tranh với nhu cầu khổng lồ từ Trung Đông và những nơi khác trên thế giới, trong khi sản lượng hiện tại chưa đáp ứng đủ.
"Ít nhất chúng ta cần nỗ lực tăng sản lượng các loại tên lửa, cũng như cho phép Ukraine nội địa hóa quy trình sản xuất để chế tạo trong nước hoặc tại các quốc gia châu Âu khác", Phantom nói.
