Breaking
USU.S. Destroys Iranian Oil Carriers, UK Bans Settlement Imports, and Smithsonian Head ResignsARThe Jordanian army intercepts Iranian ballistic missiles, and security and military developments in the regionARA naval military escalation in the Gulf, British warnings, and Israel closes the British consulate in JerusalemINTLSerbian President Vucic Calls Early Election After Dissolving ParliamentARThe new Jordanian Chief of Staff emphasizes operational readiness to protect the bordersRUPeskov said that record gas prices in Europe are still aheadTRHeavy rains in Japan: 23 injured, hundreds of vehicles floodedBRCemaden points to moderate risk for hydrological and geological events in the Paraíba ValleyGLOBALNottingham attacks not preventable, police tell public inquiryITFound dead in the trunk of a car in the Padua area: it is murderUSU.S. Destroys Iranian Oil Carriers, UK Bans Settlement Imports, and Smithsonian Head ResignsARThe Jordanian army intercepts Iranian ballistic missiles, and security and military developments in the regionARA naval military escalation in the Gulf, British warnings, and Israel closes the British consulate in JerusalemINTLSerbian President Vucic Calls Early Election After Dissolving ParliamentARThe new Jordanian Chief of Staff emphasizes operational readiness to protect the bordersRUPeskov said that record gas prices in Europe are still aheadTRHeavy rains in Japan: 23 injured, hundreds of vehicles floodedBRCemaden points to moderate risk for hydrological and geological events in the Paraíba ValleyGLOBALNottingham attacks not preventable, police tell public inquiryITFound dead in the trunk of a car in the Padua area: it is murder
BackKılıçdaroğlu'ndan Anıtkabir ziyareti ve CHP'nin kuruluş yıl dönümü mesajı
Kılıçdaroğlu'ndan Anıtkabir ziyareti ve CHP'nin kuruluş yıl dönümü mesajı
Developing
NTV Gündem1 hour agoPolitics3 min readTürkiyeView translation

Kılıçdaroğlu'ndan Anıtkabir ziyareti ve CHP'nin kuruluş yıl dönümü mesajı

CHP'nin 103. kuruluş yıl dönümünde Anıtkabir'i ziyaret eden Kemal Kılıçdaroğlu özel defteri imzaladı.

Quick Look

CHP'nin 103. kuruluş yıl dönümünde Anıtkabir'i ziyaret eden Kemal Kılıçdaroğlu Anıtkabir Özel Defteri'ni imzaladı ve partinin tarihçesi ile son yargı süreçleri aktarıldı.

AI-generated summary

Why It Matters

Cumhuriyet Halk Partisi, Mustafa Kemal Atatürk tarafından 9 Eylül 1923'te kuruldu ve Türkiye'nin ilk siyasi partisidir.

Font size

Sonra Misak-ı Milli Kulesi'ne geçen Kılıçdaroğlu, burada Anıtkabir Özel Defteri'ne şunları yazdı:

“Büyük Atatürk, Sayın Genel Başkanım, Cumhuriyet Halk Partimizin 103. kuruluş yıl dönümünde 9 Eylül'ün bağımsızlık ve kuruluş ruhuyla huzurunuzdayız. Yaktığınız bağımsızlık ateşi bugün de yolumuzu aydınlatıyor. Kurduğunuz Cumhuriyet Halk Partisi bizlere bıraktığınız en büyük emanetlerden biri olarak yaşamaya devam ediyor. Emanetinize layık olmak, Cumhuriyet Halk Partisinin dokularına işlenen ahlakı, adaleti ve erdemi korumak her türlü yozlaşmadan arınma iradesini ve temiz siyaset anlayışını kararlılıkla sürdürmek demektir. Bu sorumluluğun gereği olarak Cumhuriyetimizi 2. yüzyılda demokrasi ile taçlandıracağımıza ve millet egemenliğini eksiksiz hakim kılacağımıza söz veriyoruz. 9 Eylül ruhundan aldığımız güçle, ülkemizi, demokrasinin, adaletin ve umudun ülkesi yapma mücadelemizi sürdüreceğiz. Aziz hatıranız önünde saygıyla eğiliyor, silah arkadaşlarınızı ve aziz şehitlerimizi rahmetle, gazilerimizi minnetle, şükranla anıyor, hayatını yitirmiş tüm Cumhuriyet Halk Partilileri saygıyla yad ediyoruz. Ruhunuz şad olsun.”

Kurtuluş Savaşı'nın ardından yeni bir yönetim şekline kavuşan Türkiye'nin ilk siyasi partisi, Milli Mücadele'nin önderi Mustafa Kemal Atatürk tarafından "Halk Fırkası" adıyla kuruldu.

1924'te ise partinin adının başına "Cumhuriyet" sözcüğü getirildi. 1935'teki dördüncü kurultayda ise "Cumhuriyet Halk Partisi" adını aldı.

Dünyanın en eski siyasi partilerinden biri olan ve 1923'ten 1950'ye kadar iktidarda kalan CHP, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından kapatıldı. Parti daha sonra 3821 Sayılı Yasa'ya dayanılarak kuruluşunun 69. yıl dönümü olan 9 Eylül 1992 günü tekrar açıldı.

Vekaleten görev alanlar dışında, CHP'de genel başkanlık koltuğuna Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü, Bülent Ecevit, Hikmet Çetin, Altan Öymen, Deniz Baykal, Kemal Kılıçdaroğlu ve Özgür Özel oturdu.

İlk kurultayı Sivas Kongresi olarak kabul edilen CHP'de, 15 Ekim 1927'de yapılan ikinci kurultay ise Atatürk'ün "Büyük Nutuk"u okuduğu kurultay olarak tarihteki yerini aldı.

Kurultay kapsamında, 15-20 Ekim arasında toplam 36 saat 33 dakika konuşma yapan Atatürk, 19 Mayıs 1919'da başlayan Ulusal Kurtuluş Savaşı'nın tüm dönemlerini ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş koşullarını belgelere dayanarak anlattı. "Gençliğe Hitabe" bölümüyle sona eren kurultayda, "Cumhuriyetçilik, Halkçılık, Milliyetçilik ve Laiklik", partinin dört temel ilkesi olarak belirlendi.

CHP'nin ilkelerine, 10 Mayıs 1931'de yapılan üçüncü olağan kurultayda, "Devletçilik ve Devrimcilik" eklendi. Böylelikle, partinin amblemi olacak "altı ok"un felsefesini oluşturan altı ilkenin, parti programına ve tüzüğüne giriş süreci tamamlandı.

CHP'nin 9 Mayıs 1935'teki dördüncü olağan kurultayı, Atatürk'ün katıldığı son kurultay oldu.

Darbenin ardından kapatılan parti, 9 Eylül 1992'de yapılan kurultay sonrası genel başkanlığa seçilen Deniz Baykal ile tekrar siyaset sahnesinde yerini aldı.

18 Şubat 1995'te SHP ile CHP birleşmesinin ardından genel başkanlığa Hikmet Çetin getirildi. 9 Eylül 1995'te yapılan Olağan Kurultay'da Deniz Baykal yeniden genel başkanlığa seçildi.

Baykal, 18 Nisan 1999 tarihinde yapılan Genel Seçimlerde partisinin baraj altı kalmasının ardından 21 Nisan 1999'da istifa etti. Baykal'ın istifası sonrası yapılan kurultayda genel başkanlığa seçilen Altan Öymen, bu görevi 15 ay sürdürdü. 30 Eylül 2000 tarihinde yapılan 11. Olağanüstü Kurultay'da Baykal yeniden bir kez daha genel başkan olarak belirlendi.

CHP, 3 Kasım 2002 yılında yapılan Genel Seçimlerde yüzde 19,4 oy oranıyla ana muhalefet partisi olarak Meclis'e yeniden girdi.

Özgür Özel'in CHP Genel Başkanı seçildiği 38. Olağan Kurultay'ın ardından, eski Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş ve bazı kurultay delegeleri, kurultayın parti içi demokrasi, eşitlik ve serbest irade ilkelerine aykırı yapıldığını öne sürerek, kurultayın iptali talebiyle yargı yoluna başvurdu.

İlk derece mahkemesi, CHP'nin kurultay sürecinden sonra yeni kongreler ve olağanüstü tüzük kurultayı gerçekleştirmiş olmasını gerekçe göstererek, açılan davaların konusuz kaldığına hükmetti ve talebi reddetti.

Bunun üzerine davacılar, yerel mahkemenin bu kararını istinaf mercii olan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 36. Hukuk Dairesi'ne taşıdı.

Yapılan incelemeler sonucunda BAM 36. Hukuk Dairesi tarafından, CHP kurultay davasında, "mutlak butlan" nedeniyle Özgür Özel ile parti yönetiminin tedbiren görevden uzaklaştırılması ve Kemal Kılıçdaroğlu ile yönetiminin görevi devralması kararı alındı.

Mahkemede tarafından görevden uzaklaştırılan Özel, 22 Mayıs'ta mahkemenin tedbir kararına itiraz ederek, bireysel olarak temyiz başvurusunda bulundu.

Kemal Kılıçdaroğlu'nun avukatının başvurusu üzerine CHP Genel Merkezi 24 Mayıs'ta polis tarafından tahliye edildi. Özel, beraberindekilerle partiden ayrılarak TBMM'ye yürüdü.

Open Questions

  • Yargı sürecinin nihai sonucu ne olacak?
  • Parti içindeki hukuki süreçler nasıl ilerleyecek?

Related Topics

This article was originally published by NTV Gündem.

Related Stories

More on this topicchp