Küresel doğal gaz piyasası 2025'te rekor kırdı

AA muhabirinin Uluslararası Gaz Birliği (IGU) ve Snam tarafından hazırlanan "Küresel Gaz Raporu 2026"dan derlediği bilgilere göre, geçen yıl küresel doğal gaz piyasasında talebin yanı sıra arz ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticareti de rekor seviyeye ulaştı.

Küresel doğal gaz arzı 2025'te bir önceki yıla göre 52 milyar metreküp artarak 4 trilyon 147 milyar metreküple tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Arz artışında Kuzey Amerika 54 milyar metreküplük yükselişle başı çekerken Orta Doğu 11 milyar metreküp, Asya 6 milyar metreküp ve Güney Amerika 2 milyar metreküplük katkı sağladı.

Küresel doğal gaz talebi ise 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 1,7 (69 milyar metreküp) artarak 4 trilyon 202 milyar metreküple tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.

Bu artışta ise Asya, Orta Doğu ve Avrupa öne çıktı. Asya'da doğal gaz talebi 25 milyar metreküp, Orta Doğu'da 18 milyar metreküp ve Avrupa'da yaklaşık 10 milyar metreküp arttı. Afrika'da 6 milyar metreküp, Kuzey Amerika'da 5 milyar metreküp, Güney Amerika'da 4 milyar metreküp ve Rusya'da 3 milyar metreküp artış kaydedilirken Okyanusya talebin gerilediği tek bölge oldu.

Sektörler bazında, konut ve ticari tüketimde 32 milyar metreküplük artış kaydedildi. Bu kalem, küresel doğal gaz talebindeki en yüksek mutlak büyümeyi oluştururken, artışta özellikle Kuzey Amerika'daki soğuk kış koşulları etkili oldu.

Asya'da doğal gaz talebi 2025'te bir önceki yıla göre 25 milyar metreküp arttı. Elektrik üretimi ile konut ve ticari tüketimdeki yükseliş, bölgedeki toplam doğal gaz talebindeki artışının yaklaşık yüzde 64'ünü oluşturdu. Artışın önemli bölümü Doğu Asya ve Güneydoğu Asya'da gerçekleşti.

Avrupa'da ise doğal gaz talebi geçen yıl yaklaşık 10 milyar metreküp, yüzde 2,3 arttı. Özellikle yılın başındaki soğuk kış koşulları ve kış aylarında rüzgar enerjisi üretiminin düşük seyretmesi, elektrik üretiminde doğal gaz kullanımını artırdı. Avrupa'da elektrik üretimi kaynaklı doğal gaz talebindeki artış 9 milyar metreküp oldu.

Kuzey Amerika'da doğal gaz talebi 5 milyar metreküp yükseldi. Bölgede konut ve ticari tüketim 21 milyar metreküp, sanayi tüketimi 2 milyar metreküp artarken, elektrik üretiminde doğal gaz talebi 18 milyar metreküp geriledi.

Küresel doğal gaz talebindeki büyümenin öne çıktığı bölgelerden Orta Doğu'da tüketim 2025'te 18 milyar metreküp artarak yıllık bazda yüzde 2,9 yükseldi.

Bölgedeki büyümede özellikle sanayi ve elektrik sektörlerindeki doğal gaz talebi belirleyici oldu. Sanayinin doğal gaz talebi geçen yıl 15 milyar metreküp artarak yüzde 9,5 yükselirken elektrik sektöründeki doğal gaz talebi 11 milyar metreküple yüzde 4,2 arttı.

Öte yandan, Türkiye'nin doğal gaz talebi 2025'te bir önceki yıla göre 4 milyar metreküp artış gösterdi.

Küresel doğal gaz piyasasında 2025'te LNG ticareti de tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.

Küresel LNG ticareti bir önceki yıla göre 43 milyar metreküp artarak 580 milyar metreküpe çıktı. Raporda, LNG'nin küresel enerji sistemindeki artan rolüne işaret edilirken ülkelerin enerji arz güvenliğine yönelik odağının da güçlendiği belirtildi.

Çin'in LNG ithalatı 2024'e göre 10 milyar metreküp azalmasına rağmen dünyanın en büyük LNG ithalatçısı konumunu korudu. Çin'i 91 milyar metreküple Japonya ve 67 milyar metreküple Güney Kore izledi.

Avrupa'nın LNG ithalatı ise 2025'te 32 milyar metreküp arttı. Raporda bu gelişmenin, Avrupa'nın Rusya'dan boru hatlarıyla sağlanan doğal gazdan uzaklaşmasına yönelik yapısal dönüşümünü ve LNG'ye artan yönelimini yansıttığı belirtildi. Avrupa'nın LNG ithalatının yüzde 50'den fazlası ABD'den karşılandı.

Rapora göre, 2025'te tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşan küresel doğal gaz talebinin 2026'da 7 milyar metreküp azalması öngörülüyor.

Söz konusu düşüşte, Hürmüz Boğazı krizinin 2026'nın ilk yarısında özellikle gelişmekte olan Asya ve Afrika gibi fiyat duyarlı pazarlarda doğal gaz talebini azaltmasının etkili olduğu belirtildi.

Raporda, Türkiye'nin doğal gaz altyapısında kullanılan dijital teknolojilerle de yer aldı.

Doğal gaz ve LNG sektöründe dijitalleşmenin son yıllarda önemli ölçüde hız kazandığı aktarılan raporda, yapay zeka destekli sistemlerden dijital ikizlere, tahmine dayalı bakımdan uzaktan operasyon teknolojilerine kadar farklı uygulamaların sektörün çeşitli aşamalarında kullanıldığı kaydedildi.

Dijital ikiz teknolojisinin doğal gaz işleme tesislerinin geliştirilmesinden büyük doğal gaz iletim şebekelerinin yönetimine kadar farklı alanlarda kullanıldığı belirtilirken Türkiye'deki Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) bu teknolojinin güncel uygulamalarından biri olarak gösterildi.

TANAP'ta kullanılan dijital ikiz teknolojisiyle boru hattının farklı işletme senaryolarındaki operasyonları ve bütünlüğü değerlendiriliyor. Raporda, söz konusu uygulamanın zamanında ve veriye dayalı risk yönetimini desteklediği ifade edildi.