Küresel Palm Yağı Piyasasında Jeopolitik ve İklim Kaynaklı Yükseliş

Küresel bitkisel yağ piyasasında palm yağı fiyatları yeniden yükselişe geçti. İran savaşında yeni bir tırmanma ihtimali ve buna bağlı olarak artan enerji fiyatları, biyoyakıt talebini destekleyerek piyasaya yukarı yönlü ivme kazandırdı.

Bloomberg'in haberine göre, brent petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni askeri seçenekler konusunda bilgilendirileceğine dair haberlerin ardından savaş döneminin en yüksek seviyelerine çıktı. Bu gelişme, küresel enerji ve gübre akışının kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nda uzun süreli aksama riskini artırdı.

Piyasa uzmanlarına göre enerji fiyatlarındaki yükseliş, palm yağı gibi biyoyakıt üretiminde kullanılan ürünlere olan talebi artırıyor. Kuala Lumpur merkezli The Farm Trade Direktörü Sandeep Singh, savaşın biyoyakıt talebini yukarı çekeceğini belirtirken, gübre maliyetlerindeki artışın çiftçilerin kullanımını azaltabileceğine dikkat çekiyor. Bu durumun, üretim tarafında ilave risk yarattığı ifade ediliyor.

Arz tarafında bir diğer önemli risk unsuru ise iklim. ABD’li tahminciler, Eylül ayına kadar Pasifik Okyanusu’nda bir El Niño oluşabileceğini öngörüyor. Bu durum, küresel sıcaklıkların artmasına ve tarımsal üretimde aksamalara yol açabilir. Geçmiş örneklerde El Niño’nun hem kuraklık hem de aşırı yağışlarla bağlantılı olduğu biliniyor.

Palm yağı fiyatları her ne kadar son dönemde güçlü üretim ve Malezya ihracatındaki sert düşüş nedeniyle baskı altında kalmış olsa da mevcut jeopolitik ve iklim riskleri fiyatların yeniden destek bulmasına neden oluyor.

Fiyatlamalarda bir diğer destek unsuru ise soya yağı piyasasındaki yükseliş. Palm yağının en yakın ikamesi olan soya yağı, Chicago’da Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyelerde işlem görüyor ve üst üste dördüncü aylık artışına hazırlanıyor. Bu durum, palm yağı fiyatlarını da yukarı yönlü destekleyen bir faktör olarak öne çıkıyor.

Genel tabloda, palm yağı piyasası hem enerji fiyatları hem de arz tarafındaki belirsizliklerin etkisiyle yeniden yükseliş eğilimine girmiş durumda. Savaşın uzaması ve El Nino riskinin gerçekleşmesi halinde, piyasalarda oynaklığın artması ve fiyatların yukarı yönlü baskı altında kalması bekleniyor.