Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan, Türkiye'ye gerçekleştirdiği tarihi ziyaretin İstanbul ayağında oldukça yoğun bir program geçirdi. İstanbul Ticaret Odası'nda iş dünyasının temsilcileriyle buluştu, Ayasofya Camisi'ni ziyaret etti, ardından Sultanahmet Camii'nde cuma namazına katıldı. Sonraki durağı ise Kapalıçarşı'ydı. Kendisine bu 565 yıllık çarşıyı gezdirme fırsatını buldum. Doğrusu Kapalıçarşı'ya gelmeden önce en çok merak ettiği yer belliydi. James Bond'un motosikletiyle üzerinden geçtiği, İstanbul'un tarihi yarımadasına bambaşka bir açıdan bakma imkânı veren o etkileyici çatı! Ama önce çarşının sokaklarında biraz dolaşacaktık. Yaklaşık 4 bin dükkânı, onlarca sokağı ve yüzyıllardır devam eden ticaret kültürüyle Kapalıçarşı, dünyanın en sıra dışı alışveriş merkezlerinden biri. Khan daha ilk dakikalardan itibaren gördüklerinden etkilendi. Bana sorduğu ilk sorulardan biri de oldukça ilginçti: "Peki siz İstanbullular da buraya geliyor musunuz, yoksa burası artık sadece turistlerin ziyaret ettiği bir yer mi?" "Elbette geliyoruz" dedim. "Çok sık olmasa da hâlâ büyük bir zevkle geliyoruz. Çünkü gördüğünüz gibi burası yalnızca turistlere hediyelik eşya satılan bir yer değil. Hâlâ gerçek bir ticaret dönüyor. Üstelik bazı aileler kuşaklardır aynı işi yapıyor.
KÜNEFEYE BAYILIYOR
Sohbet ister istemez İstanbul ile Londra'nın benzerliklerine geldi. Khan, iki şehir arasında çok güçlü ortak noktalar bulunduğunu düşünüyor. Her şeyden önce ikisinin de kalbinden su geçiyor. Birinde Thames Nehri, diğerinde İstanbul Boğazı… Her ikisi de tarih boyunca farklı kültürleri, inançları ve toplulukları bir araya getirmiş iki büyük metropol. Khan da bu kültürel çeşitliliği Londra'nın en önemli özelliklerinden biri olarak görüyor. Londra'daki Türk toplumundan söz ederken de oldukça içtendi. Türklerin şehrin yaşamına çok güzel katkılar sağladığını anlattı. Yanımızdaki yardımcısı Mete'yi örnek gösterdi; Londra'da doğup büyüyen, başarılı işlere imza atan Türklerden biri olduğunu söyledi. Sonra konu yemeğe geldi. "Londra'da harika Türk yemekleri var" dedi ve gülümseyerek ekledi: "Ben künefeye bayılıyorum!"
ÇAY SORMADAN GELİR
Bir süre sonra Kapalıçarşı'nın köklü esnaflarından, geçmişi 1909 yılına uzanan küçücük bir dükkânda, Kahveci Ethem Tezçakar'da soluklandık. Daha biz istemeden önümüze Türk çayları geldi. Khan'a bunun hiç şaşırılacak bir şey olmadığını anlattım. Çünkü bizim kültürümüzde çay yalnızca bir içecek değil, misafirperverliğin ve sohbetin başlangıcı. Hele Kapalıçarşı'da alışveriş yapacaksanız önce çay gelir, ardından sohbet başlar, konu yavaş yavaş pazarlığa döner. Bazen alışveriş yapılmasa bile çay içilir. Çünkü burada ticaret, insan ilişkilerinden bağımsız değil. Çaylarımızı içerken sohbet Londra'daki ramazan kutlamalarına uzandı. Khan'ın belediye başkanlığı döneminde Londra'nın merkezinde ramazan ışıklarının yakılması, şehrin çok kültürlü kimliğini görünür kılan önemli uygulamalardan biri olmuştu. Hatta bu yaklaşımın başka şehirlerde de ilgi uyandırdığını hatırlatarak kendisine bir anlamda yeni bir akımın önünü açtığını düşünüp düşünmediğini sordum. Verdiği cevapta özellikle farklı inançlardan insanların birbirlerine saygı göstererek bir arada yaşamasından duyduğu gururu vurguladı. Londra'nın farklı kültürleri ve dinleri bir araya getiren yapısı, onun için yalnızca bir zenginlik değil, aynı zamanda korunması gereken önemli bir değer.
'İSTANBUL DÜNYANIN EN GÜZEL İKİNCİ ŞEHRİ'
Ve sonunda Kapalıçarşı'nın çatısına çıktık. James Bond'un Skyfall filmindeki unutulmaz sahnesiyle dünya çapında ün kazanan, kırmızı kiremitleriyle İstanbul'un tarihi dokusunun üzerinde uzanan o olağanüstü çatıya... Khan'ın burayı neden bu kadar merak ettiğini anlamak zor değildi. Bir tarafta tarihi yarımadanın kubbeleri, diğer tarafta yüzyılların izlerini taşıyan İstanbul silüeti. Üstelik bütün bu manzara, hâlâ yaşayan bir ticaret merkezinin üzerinden izleniyor. Aslında çatıda geçirmemiz için ayrılan süre oldukça sınırlıydı. Ama manzara öylesine etkileyiciydi ki planlanandan çok daha uzun kaldık. Khan çevresine hayranlıkla bakarken kendisine İstanbul'u nasıl bulduğunu sordum.
Cevabı hem diplomatik hem de son derece espriliydi: "Bana göre İstanbul dünyanın en güzel ikinci şehri. Birincisi elbette Londra! Ama ikincisi kesinlikle İstanbul." Bunu söylerken yüzündeki gülümseme, İstanbul'dan gerçekten etkilendiğini anlatmaya yetiyordu.
