Lý thuyết túi nilon: Khi sự nhường nhịn trở thành gánh nặng trong tình yêu

Nhiều người có xu hướng thích mẫu bạn đời dễ tính, sẵn sàng chiều theo mọi lựa chọn. Tuy nhiên, các chuyên gia tâm lý cho biết sự nhường nhịn này lâu dần sẽ biến thành gánh nặng.

Hiện tượng này được gọi là lý thuyết túi nilon (plastic bag theory), mô tả những người thụ động, dồn việc ra quyết định cho người kia. Thuật ngữ "túi nilon" mượn hình ảnh một chiếc túi rỗng bay vô định, không có cấu trúc tự thân và hoàn toàn bị cuốn đi theo chiều gió. Trong các mối quan hệ tình cảm, kiểu người này không có định hướng, thiếu sức nặng của sự chủ động và chỉ "trôi lơ lửng" dựa vào các quyết định, kế hoạch của đối phương để duy trì mối quan hệ.

Khảo sát của Viện Nghiên cứu Gia đình (IFS) tại Mỹ cho thấy 29% nam giới độ tuổi 25-35 chưa từng chủ động lên kế hoạch cho một buổi hẹn, phần lớn do thiếu tự tin và né tránh đưa ra quyết định.

Dữ liệu từ 40.000 người tham gia trắc nghiệm của tổ chức tư vấn tâm lý Empathi (Mỹ) cũng chỉ ra nhóm người thường xuyên phải gánh vác việc lên kế hoạch và điều tiết cảm xúc luôn ở trạng thái căng thẳng kéo dài.

Ông Alessandro Frosali, người sáng lập cộng đồng Mallorca Men's Club (Italy), cho biết nhiều nam giới không chủ động trong các quyết định từ ăn uống, du lịch đến xem phim. Họ chờ đối phương quyết định rồi làm theo.

Sự thụ động này không chỉ tồn tại ở nam giới. Các báo cáo tâm lý học hành vi chỉ ra rằng nhiều nữ giới cũng vướng vào thói quen "sao cũng được", nhưng thường xuất phát từ hội chứng muốn làm hài lòng người khác (people-pleasing). Họ che giấu nhu cầu cá nhân, giao toàn quyền quyết định cho đối phương để xây dựng hình ảnh một người dễ chịu, ngoan ngoãn và tránh các xung đột không đáng có trong quá trình hẹn hò.

Bà Sera Bozza, chuyên gia tư vấn hẹn hò tại Australia, cho biết khi một người né tránh lựa chọn, người còn lại sẽ phải trở thành người tổ chức, ra quyết định và điều tiết cảm xúc. Việc này khiến sức hút của mối quan hệ giảm sút.

Tuy nhiên, bà Bozza cho rằng thói quen chiều theo đối phương thường xuất phát từ mong muốn giữ hòa khí, tránh xung đột. Họ thu nhỏ bản thân để dễ được chấp nhận. Cách hành xử này tạo ra vòng lặp phụ thuộc, khi một người càng nhường nhịn, người kia càng phải đứng ra dẫn dắt.

Để khắc phục, người trong cuộc cần nói rõ mong muốn thay vì để đối phương quyết định. Với những người đang chịu áp lực gánh vác, bà Bozza khuyên nên đối thoại thẳng thắn nhưng không đổ lỗi.

"Bạn có thể nói: 'Em đang kiệt sức vì phải lên kế hoạch và ra quyết định giữa hai người'", bà Bozza nói. Cách diễn đạt này giúp đối phương không cảm thấy bị buộc tội, từ đó dễ tiếp nhận và chủ động chia sẻ trách nhiệm hơn. Mục tiêu của cuộc đối thoại là thúc đẩy hai bên cùng vun đắp mối quan hệ.