Madımak Katliamı Davası Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde

Sivas’ta 33 aydın ve iki otel görevlisinin katledildiği Madımak Katliamı (2 Temmuz 1993) davasında, yerel mahkemeler zamanaşımı kararı vermişti.

Ana davada mahkeme, yakalanamayan firari sanıklar yönünden kamu davasını 2012’de, ana davadan dosyası ayrılan son firari sanıklar Murat Sonkur, Eren Ceylan ve Murat Karataş hakkında da Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi Eylül 2023’te zamanaşımı gerekçesiyle davaları düşürdü.

AYM BAŞVURUDAN 12 YIL SONRA DEĞERLENDİRMEYE BAŞLADI

Yakınlarını katliamda yitiren aileler, 2012’deki zamanaşımından düşürme kararını 2014’te Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşıdı. AYM ise 2014’teki başvuruyu ilk kez 2021’de gündemine alsa da incelemesini erteledi.

Ardından dosya 25 Ocak 2024’te AYM Genel Kurulu’na sevk edildi. Genel Kurul dosyayı 15 Şubat 2024’te görüştü. Heyet, dosya üzerindeki incelemelerini tamamlamak ve zamanaşımı itirazlarını daha derinlemesine değerlendirmek adına ek rapor hazırlanmasına karar verdi. Son aşamada dosya ek raporun tamamlanmaması nedeniyle hâlâ bekletiliyor.

‘ADALET ARAYIŞIMIZI ULUSLARARASI YARGIYA TAŞIYORUZ’

AYM’deki bu bekletilme nedeniyle Metin Altıok’ın kızı Zeynep Altıok, Behçet Aysan’ın kızı Eren Aysan, Nesimi Çimen’in oğlu Mazlum Çimen adına avukatlar Av. Dr. Günal Kurşun, Av. Zahide Beydağ Tıraş Öneri ve Av. Deniz Özbilgin dosyayı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) taşıdı. Konuya ilişkin avukatlardan yapılan yazılı açıklamada; “Tarihimizin en ağır insanlık trajedilerinden biri olan Sivas Katliamı davasında, ulusal yargı mekanizmalarının adaleti tesis etmekte tamamen yetersiz kalması ve yargısal sürecin bir oyalama aracına dönüşmesi üzerine, adalet arayışımızı uluslararası yargı zeminine taşıyoruz. Sivas davası dosyası, yaşanan yapısal hak ihlallerinin tespiti ve evrensel hukukun gereğinin yapılması amacıyla AİHM’e götürülmektedir” denildi.

‘CEZASIZLIK POLİTİKASI UYGULANIYOR’

Dosyanın 33 yıldır derdest (görülmeye devam eden) durumda olduğu belirtilen açıklamada; “Otuz yılı aşan bu süre zarfında faillerin korunması, firari sanıkların yakalanmaması ve yargılamanın bilinçli bir şekilde sürüncemede bırakılması, cezasızlık politikasının sistematik bir şekilde uygulandığını açıkça ortaya koymuştur. Türk yargısı, toplumun vicdanında kanayan bu açık yarayı kapatmak yerine zamanaşımı kararlarıyla adaletin önüne set çekmiştir. Ulusal düzeyde adalet umudunu bağladığımız AYM süreci ise Türk hukuk tarihi adına bir başka mağduriyet ve gecikme vesikası haline gelmiştir. AYM’nin bu kabul edilemez suskunluğu ve dosyayı karara bağlamaktan imtina etmesi, iç hukuk yollarının artık fiilen tüketildiğinin ve etkisizleştiğinin en somut kanıtıdır” ifadeleri kullanıldı.

‘İNSANLIĞA KARŞI SUÇTUR’

“Sivas Katliamı, örgütlü bir biçimde yürütülen, belli bir toplumsal grubu, Cumhuriyet rejimini ve demokrasiyi hedef alan ve insanlığın ortak vicdanına karşı işlenmiş bir ‘İnsanlığa Karşı Suç’tur” denilen açıklamada; şunlar kaydedildi:

"Devletin kendi vatandaşlarının yaşam hakkını koruma ve katliamın arkasındaki gerçek sorumluları açığa çıkarma yükümlülüğü zamanın geçmesiyle ortadan kalkmaz. 33 yıldır süregelen bu hukuksuzluğa ve adalet saraylarının koridorlarında inşa edilen cezasızlık zırhına karşı teslim olmayacağız.

Anayasa Mahkemesi’nin karar veremediği ve adaleti askıya aldığı bu noktada, AİHM’e yapacağımız başvuru; sadece geçmişin faillerini yargılatma mücadelesi değil, aynı zamanda Türkiye’de insan haklarının, hukukun üstünlüğünün ve evrensel adalet ilkelerinin yeniden tesisi için atılmış tarihi bir adımdır. İnsanlığa karşı işlenen bu suçun unutturulmasına ve hukuken örtbas edilmesine izin vermeyeceğimizi, adalet yürüyüşümüzü uluslararası alanda da aynı kararlılıkla sürdüreceğimizi tüm kamuoyuna saygıyla duyururuz."