ABD'de teknoloji devi Meta için istenen ceza miktarı gündeme bomba gibi düştü. New Mexico eyaleti, Facebook kullanıcılarının kişisel verilerinin gizliliği konusunda yanıltıldığına hükmeden jüri kararının ardından şirketin 35 ila 40 milyar dolar arasında ceza ödemesini talep etti, son sözü ise davayı gören hakim söyleyecek.
'43 MİLYONDAN FAZLA KEZ İHLAL EDİLDİ'
The News’ün haberine göre Santa Fe'de görülen davada jüri, 25 Eylül'de Meta'nın Facebook'taki veri gizliliği uygulamaları konusunda tüketicileri yanılttığı sonucuna vardı. Jürinin değerlendirdiği 29 açıklamanın 26'sı yanıltıcı bulunurken, bu açıklamalar nedeniyle New Mexico'nun tüketiciyi koruma yasalarının 43 milyondan fazla kez ihlal edildiği tespit edildi. New Mexico Adalet Bakanlığı, ihlal sayısını 43 milyon 899 bin 725 olarak açıkladı.
VERİ SIZDIRMA SKANDALI DOSYANIN MERKEZİNDE
Davanın temelinde 2018'de ortaya çıkan Cambridge Analytica skandalı bulunuyor. İngiliz siyasi danışmanlık şirketinin, üçüncü taraf bir uygulama üzerinden yaklaşık 87 milyon Facebook kullanıcısının verilerine rızaları olmadan eriştiği ve bu verilerin hedefli reklamlar için kullanıldığı iddiaları, yıllar sonra New Mexico'daki davanın da merkezine taşındı.
New Mexico'nun 2021'de açtığı dava ise yalnızca Cambridge Analytica olayına odaklanmadı. Eyalet, Meta'nın kullanıcılarına kişisel verilerine kimlerin erişebildiği ve şirketin bu verileri nasıl yönettiği konusunda yanıltıcı açıklamalar yaptığını, ayrıca platformdaki nefret söylemi ve dezenformasyonla mücadele politikaları hakkında da gerçeği yansıtmayan beyanlarda bulunduğunu savundu.
Jüri ayrıca Meta'nın Cambridge Analytica skandalının ardından büyük miktarda kullanıcı verisine erişen üçüncü taraf uygulamaları soruşturacağı, adli incelemeler yapacağı, verileri kötüye kullanan geliştiricileri platformdan uzaklaştıracağı ve bilgilerinin etkilenmiş olabileceği kullanıcıları bilgilendireceği yönündeki açıklamalarını da yanıltıcı buldu.
‘ASTRONOMİK BİR CEZA’
Ceza miktarı konusu ise tarafları mahkemede karşı karşıya getirdi. Meta avukatı Matt Nicholson, New Mexico'nun talebini “aşırı ve astronomik bir ceza” olarak nitelendirerek bunun anayasal güvencelerle bağdaşmayacağını savundu. Şirket, cezanın 3.45 milyar dolarla sınırlandırılmasını istedi.
Meta ayrıca New Mexico'nun davada herhangi bir tüketicinin gerçekten yanıltıldığına dair yeterli kanıt sunamadığını ileri sürdü. Şirket, kullanıcı verilerini satmadığını da savunarak eyaletin talep ettiği cezanın davada ele alınan davranışlarla orantılı olmadığını belirtti.
YASAL SINIR 219 MİLYAR DOLARI AŞABİLİYOR
New Mexico yasalarına göre hakim, her bir ihlal için 5 bin dolara kadar ceza uygulayabiliyor. Jürinin tespit ettiği 43 milyondan fazla ihlal üzerinden hesaplandığında teorik üst sınır 200 milyar doların üzerine çıkabiliyor; ancak eyalet, anayasal “adil yargılanma” ve ölçülülük ilkeleri bakımından sorun yaşanmaması için 35-40 milyar dolarlık bir rakam talep ediyor. Reuters'a göre bu miktar, yasada öngörülebilecek azami toplam cezanın yaklaşık yüzde 20'sine denk geliyor.
‘İLERLEYEN GÜNLERDE AÇIKLANACAK’
Davanın hakimi Francis Mathew ise duruşmada tarafların mahkemeye gitme kararının sonuçlarını da kabul etmesi gerektiğine dikkat çekti. Hakim, cezanın miktarına ilişkin kararını ekim ayının ilerleyen günlerinde açıklamayı beklediğini belirtti.
Böylece 2021'de başlayan ve Cambridge Analytica skandalının gölgesinde ilerleyen dava, Meta açısından milyarlarca dolarlık bir ceza ihtimaliyle yeni bir aşamaya girdi. Hakimin vereceği karar, şirketin karşı karşıya kalacağı mali yaptırımın boyutunu belirleyecek.
