Meta bị chỉ trích sau khi đạt thỏa thuận trả 18 tỷ USD để giải quyết vụ kiện liên quan đến sự an toàn của trẻ em trên Facebook, Instagram.
Ngày 26/8, Meta chấp thuận bồi thường 18 tỷ USD để giải quyết khiếu nại từ 29 bang của Mỹ, đồng thời thay đổi chính sách của nền tảng nhằm giới hạn người trong độ tuổi vị thành niên khi sử dụng mạng xã hội.
Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers đã phê duyệt thỏa thuận, gọi đây là "một bước tiến tốt". CNBC cho biết cổ phiếu Meta tăng 4,1% sau khi thông tin được công bố. Tuy nhiên, công ty hiện vấp phải nhiều phản ứng tiêu cực.
"Cảm giác như chỉ chặt một cái cây trong cả một khu rừng vậy", Nicole Noble, mẹ của hai đứa con 8 và 3 tuổi, thở dài nói với NYPost về vụ dàn xếp của Meta. "Trong thế giới công nghệ và mạng xã hội, dường như chúng ta luôn xây dựng, quan sát và ban hành luật lệ theo cách ngược đời".
"Chưa đủ", Ruthie Friedlander, nhà sáng lập At Large và có con ba tuổi, nói. "Instagram chưa xây dựng rào chắn đủ an toàn để bảo vệ con cái chúng ta".
Bà cho biết đã chứng kiến mạng xã hội ảnh hưởng đến bản thân theo nhiều cách khác nhau. "Ngay cả với một bộ não trưởng thành, phát triển hoàn thiện vẫn bị mạng xã hội tác động xấu. Một đứa trẻ 10 hay 11 tuổi có thể hiểu được ngữ cảnh của một nền tảng mạng xã hội không, tôi nghĩ không thể nào", Friedlander cho hay.
Meta dự kiến đưa vào loạt quy tắc mới trên Facebook và Instagram để hạn chế thanh thiếu niên sử dụng, như siết thời gian dùng xuống còn hai tiếng mỗi ngày, chặn hoàn toàn từ nửa đêm đến 6h hôm sau nếu không có sự đồng ý của phụ huynh. Công ty của Mark Zuckerberg cũng vô hiệu hóa hầu hết thông báo đẩy cho người dùng tuổi teen trong giờ học (8-15h), tăng biện pháp để ngăn trẻ truy cập nội dung giới hạn độ tuổi.
Phil, có con trai 10 tuổi ở Westchester, New York, hoan nghênh những biện pháp bảo vệ của Meta, nhưng vẫn băn khoăn. "Vấn đề không chỉ là trẻ nên được phép dành bao nhiêu giờ, mà tại sao các nền tảng được thiết kế bởi một số công ty tinh vi nhất thế giới lại đòi hỏi trẻ phải tự kiềm chế ngay từ đầu", ông nêu quan điểm. "Cha mẹ có trách nhiệm giúp con cái xây dựng mối quan hệ lành mạnh với công nghệ, nhưng các công ty công nghệ cũng có trách nhiệm tạo ra môi trường không lợi dụng những điểm yếu dễ nhận thấy trong quá trình phát triển não bộ của trẻ".
Giới chuyên gia cũng đưa ra đánh giá tương tự, rằng các tiêu chuẩn toàn ngành có thể là bước tiếp theo trong việc siết quy định. "Các hạn chế hay ràng buộc nghe có vẻ tuyệt vời, nhưng giống như tô son cho con lợn vậy", TS Michaeleen Doucleff, chuyên gia về nuôi dạy con cái và tác giả hai cuốn sách Dopamine Kids và Hunt, Gather, Parent, viết trên X. "Trẻ em đặc biệt giỏi trong việc vượt qua những hạn chế đó. Các giới hạn trước đây không có tác dụng gì với chúng".
Arturo Béjar, cựu giám đốc Meta, một trong những nhân chứng tại phiên tòa, nói thỏa thuận là "cột mốc quan trọng", nhưng phụ huynh không nên nghĩ Instagram đột nhiên trở nên an toàn.
"Thỏa thuận có một vấn đề lớn, là cho phép Meta định nghĩa lại về tác hại", Béjar nói với AP. "Giả sử nói: 'Ừ, bạn nên chỉ uống rượu hoặc hút thuốc khoảng hai tiếng mỗi ngày', thì bạn cũng vẫn đã nạp những chất kích thích vào cơ thể".
Josh Golin, Giám đốc tổ chức phi lợi nhuận về an toàn trực tuyến Fairplay, đánh giá thỏa thuận quá tập trung vào cung cấp công cụ kiểm soát cho phụ huynh thay vì buộc mạng xã hội phải hạn chế tính năng gây hại. "Chúng tôi thất vọng vì vụ dàn xếp không tự động tắt thuật toán đề xuất kết nối trẻ em với những kẻ săn mồi và đẩy giới trẻ vào những cạm bẫy nguy hiểm", Golin nói.
Theo nhà tâm lý học lâm sàng Julie Kupfer, người mẹ có ba con đang độ tuổi vị thành niên, nội dung mà trẻ em tiếp xúc thường lan truyền khắp các nền tảng, từ Facebook, Instagram đến YouTube, Snapchat, TikTok. "Biện pháp bảo vệ hiệu quả nhất là cần giải quyết toàn bộ hệ sinh thái kỹ thuật số rộng lớn, không chỉ riêng một ứng dụng", Kupfer nhấn mạnh.
Meta cũng muốn những nền tảng khác thực hiện theo. Trong thỏa thuận, công ty "đảm bảo" thanh toán 12,7 tỷ USD, còn hơn 5 tỷ USD tùy thuộc việc Snapchat, TikTok, YouTube có áp dụng biện pháp bảo vệ tương tự với trẻ em hay không.
"Liệu YouTube và TikTok có làm theo? Có thể, vì họ nghĩ rằng họ không mất đi quá nhiều", GS Danielle Citron tại Đại học Virginia nhận xét.
Vụ kiện nhắm vào Meta bắt đầu từ tháng 10/2023 với liên minh 42 tổng chưởng lý, nhưng sau quá trình tố tụng còn 29. Nguyên đơn cáo buộc công ty của Mark Zuckerberg đã thiết kế Facebook và Instagram theo hướng gây nghiện đối với trẻ em, nói dối công chúng về rủi ro sức khỏe để thu về lợi nhuận khổng lồ. Meta tự ước tính phải bồi thường tới 1.400 tỷ USD trong trường hợp thua kiện, gần bằng toàn bộ giá trị vốn hóa thị trường của công ty. NYPost gọi đây là "phiên tòa nghìn tỷ USD" nếu Meta bị xử thua.
Bảo Lâm tổng hợp
