Son on yılda İsrail, ABD'den toplam 33 milyar dolarlık yardım aldı. Bu destek, İran ve Hizbullah'a karşı güçlü bir ordu oluşturulmasını sağladı. Mevcut yardım anlaşması 2028'de sona erecek ve yerine yenisi imzalanacak.
Netanyahu, ABD'li yetkililerin aynı kapsamda yeni bir on yıllık anlaşmaya sıcak baktığı bir dönemde sürpriz bir karar aldı. Netanyahu, İsrail'in mevcut yardımın yalnızca yarısını kabul edeceğini açıklayarak ABD'li yetkilileri şaşırttı. Karar, İsrail'in gelecekteki savunma bütçesini doğrudan etkileyecek.
İsrail ordusu, Gazze'de sivillere yönelik saldırılarını sürdürüyor. Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, Gazze'de her 80 dakikada bir kişi öldürülüyor ya da yaralanıyor.
'ANLAŞILMAZ BİR KARAR'
Netanyahu, Trump yönetimiyle yürütülen görüşmelerde İsrail'in yardım anlaşmasının yarısıyla yetineceğini duyurdu. İsrailli yetkililer, ABD'nin aynı kapsamda on yıllık bir yardım paketini onaylamaya istekli olduğuna inanıyordu.
Maariv gazetesinin haberinde, İsrail Başbakanı'nın hamlesi, "ordunun mevcut ihtiyaçları göz önüne alındığında anlaşılmaz bir karar" diye nitelendi. Aradaki bütçe farkının İsrail tarafından karşılanması gerekecek.
Netanyahu, ABD yardımını geri çevirme kararını İsrail Hava Kuvvetleri'nin yoğun operasyonları nedeniyle bütçesini zorladığı bir dönemde aldı. İsrail Hava Kuvvetleri, son üç yılda dokuz yıllık rutin uçuşta kullandığı miktarda uçak uçurdu. Tanklar ve zırhlı personel taşıyıcılar binlerce motoru tüketirken, ordunun kullandığı mühimmat miktarı savaş öncesi 30 yılda ateşlenen mühimmat miktarına yaklaştı.
İSRAİL ORDUSU ZOR DURUMDA
İsrail Savunma Kuvvetleri, diğer güvenlik kuruluşları hariç 1138 askerini kaybetti, 11 bin 730 personel yaralandı. Savaşta psikolojik sorunlar yaşayan binlerce askerin de rakamlara eklenmesi bekleniyor. İsrail basınına göre askerler üzerindeki baskı giderek artıyor.
Orduda görev yapanların eşleri arasında yapılan bir ankete göre, ailelerin yüzde 75'inde yaşam rutinleri değişti. Ailelerin yalnızca yüzde 10'u eşlerinin ya da çocuklarının orduda görev yapmasından olumlu etkilendiğini belirtti.
Yedioth Ahronot'un analizine göre bu durum, ordunun çok sayıda personelini kaybetmek üzere olduğunu gösteriyor.
YEDEK ASKERLERİN MALİYETİ
İsrail Savunma Kuvvetleri şu anda günde ortalama 53 bin yedek asker bulunduruyor. Geçen yıl bir aylık yedek asker maliyeti yaklaşık 2,1 milyar şekel olarak hesaplanmıştı. Bu miktar, yedi adet F-35 savaş uçağına veya 70 Merkava tankına eşdeğer. İsrail ordusu şu anda Gazze, Lübnan ve Suriye'de saldırılar düzenliyor.
Gazze'de, toprakların yaklaşık yüzde 60'ını kapsayan Sarı Hat'ta beş tugay ve sınır boyunca iki takviyeli tugay daha bulunuyor. Lübnan sınırında da benzer bir yoğunluk söz konusu. İsrail basını, işgal bölgelerine konuşlandırılan birliklerin büyüklüğüne dikkat çekerek, savaşın İsraillilere giderek artan bir ekonomik yük getirdiğini belirtti.
BÜTÇE SORUNU
Netanyahu'nun yardımı yarı yarıya azaltma kararı, ordunun yeniden yapılanma çabalarını daha da zorlaştırabilir. İsrail medyası, ordunun kaynak tasarrufu sağlamak ve askerlerini korumak için güçlerini azaltması gerektiğini kaydetti. Ancak işgal bölgelerindeki konuşlanmanın devam etmesi, bütçe ve personel açısından ciddi bir yük oluşturuyor.
