Onkolojide ezber bozan keşif: Prostat kanserini 7 yıl önceden engelleyen bağışıklık kalkanı saptandı

Erkeklerde en sık görülen kanser türü olan prostat kanserine karşı tıp dünyasında çığır açan bir araştırma yayımlandı. Oxford Üniversitesi bilim insanları, kandaki özel bağışıklık proteinlerinin tümör oluşumunu teşhisten 7 yıl önce engellediğini saptadı. Keşif, hastalığı ortaya çıkmadan durduracak koruyucu aşı ve tedavilerin önünü açıyor.

On binlerce erkeğin kan örnekleri ve genetik verileri üzerinde gerçekleştirilen bu kapsamlı araştırma, prostat kanserinin "bağışıklık sistemine duyarsız" olduğu yönündeki asırlık tıp kabulünü de tamamen çürüttü.

Araştırma ekibi, kanser teşhisi konulmadan ortalama 10 yıl önce alınan kan örneklerini inceleyerek 368 farklı bağışıklık ve enflamasyon proteinini haritalandırdı. Yapılan analizlerde, vücudun kanserle savaşan "doğal katil" (NK) ve "katil T" hücrelerini besleyen "İnterlökin-15" (IL-15) proteininin koruyucu gücü belgelendi.

Kanında yüksek seviyede IL-15 proteini bulunan erkeklerde, 7 yıl sonra prostat kanserine yakalanma riskinin yüzde 14, ileri evre agresif prostat kanserine yakalanma riskinin ise yüzde 26 oranında daha düşük olduğu saptandı. Ayrıca FLT3LG, BCL2L11 ve PGF gibi bağışıklık destekleyici diğer proteinlerin de kanser oluşumunu yıllar öncesinden engellediği doğrulandı.

Çalışmanın başyazarı Dr. Mahboubeh Parsaeian, bugüne kadar bağışıklık sisteminin her zaman tümör oluştuktan sonra incelendiğini, bu nedenle erken biyolojik mekanizmaların gözden kaçırıldığını belirtti. Parsaeian, "En güçlü bağışıklık sinyallerini teşhisten 7 yıldan daha uzun bir süre önce tespit ettik. Bu durum, bağışıklık sistemimizin anormal hücreleri henüz tümöre dönüşmeden temizlediğini kanıtlıyor" dedi.

Uzmanlar, bu protein yolaklarını aktifleştiren mevcut tıbbi moleküller sayesinde erkeklerin henüz sağlıklıyken korunabileceğini ve prostat kanseri aşısı veya koruyucu ilaç protokollerinin geliştirilebileceğini ifade ediyor.

Araştırmada ortaya çıkarılan bir diğer kritik bulgu ise DNA onarımında görev alan "PARP1" proteini üzerine oldu. Genetik olarak yüksek PARP1 seviyelerine yatkın olan erkeklerde prostat kanseri riskinin arttığı tespit edildi.

Günümüzde olaparib gibi PARP inhibitörü ilaçlar yalnızca ileri evre kanser hastalarında kullanılırken, yeni keşif bu ilaçların kanser henüz oluşmadan koruyucu amaçla da kullanılabileceğini gösterdi. Bilim insanları, Prostat Kanseri Etiyolojisi ve Önlenmesi (PCAP) programı kapsamında bağışıklık kalkanını güçlendirecek klinik önleme denemelerini başlatmayı hedefliyor.