ABD'den Çin'e petrol tankeri kiralama maliyeti 80 milyon dolara ulaşarak SpaceX roket fırlatmasını geride bıraktı.
AI-generated summary
Süpertanker navlun oranları, Orta Doğu'daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalar nedeniyle 1960'lardan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Petrol taşımacılığında maliyetler yeni rekor seviyeleri test ediyor.
Bloomberg'in haberine göre, ABD'den Çin'i hedefleyen bir tankeri kiralamak artık uzaya bir roket fırlatmaktan daha pahalı hale geldi.
Gemi komisyonculuğu firması Gibson'ın bu hafta aktardığı bilgilere göre, söz konusu rota için yapılan bir yolculuk yaklaşık 80 milyon dolara mal olurken, standart bir SpaceX Falcon 9 fırlatması 74 milyon dolara gerçekleştiriliyor.
Aynı miktardaki para ile bu yılın başlarında neredeyse aynı niteliklere sahip bir tanker doğrudan satın alınabiliyordu.
Göz kamaştırıcı bu fiyatlar, Hürmüz Boğazı'ndan geçen her ilave petrol varili ile daha da kötüleşen küresel bir tanker kıtlığının sonucu olarak öne çıkıyor.
Haftalardır süren bu süreçte süpertanker piyasaları, sektör emektarlarının daha önce hiç tanık olmadığı türden bir patlamanın tam ortasında bulunuyor.
Brokerlik firması SSY, enflasyona göre ayarlandıktan sonra bile navlun oranlarının 1960'larda ilk süpertankerların dünya okyanuslarına açılmasından bu yana en yüksek seviyede bulunduğunu ve İran ile Irak'ın Basra Körfezi'ndeki ticari taşımacılığa saldırdığı 1980'lerdeki "tanker savaşlarını" bile geride bıraktığını belirtiyor.
Dünyanın en büyük bağımsız petrol tüccarı Vitol Group'un İcra Kurulu Başkanı Russell Hardy bu hafta katıldığı bir konferansta, "Piyasada yetecek kadar gemi gerçekten yok, oldukça parabolik bir fiyatlamayla karşı karşıyayız" değerlendirmesini yaptı.
Fiyatlarda ABD-İsrail'in başlattığı savaşın olumsuz etkisi görülüyor
Fiyatlardaki bu sıçrama, İran savaşının yol açtığı tarihi aksamalara aylardır uyum sağlamaya çalışan petrol piyasası için yeni bir karmaşa yaratıyor.
Yükselen taşıma maliyetleri ham petrolü alıcılar için daha pahalı hale getirirken, rafineri marjlarını eritiyor ve enerji piyasalarındaki enflasyonist baskıları artırıyor.
Bu patlamanın merkezinde basit bir sorun yatıyor: Taşınması gereken tüm varilleri verimli bir şekilde taşıyacak yeterli sayıda tanker bulunmuyor.
Orta Doğulu üreticiler, İran savaşının bölgenin ticaret akışlarını yeniden şekillendirmesiyle birlikte petrolü Hürmüz'den çıkarıp diğer gemilere aktarma operasyonlarına giderek daha fazla bağımlı hale geldi.
Sektör yöneticilerine göre, Hürmüz üzerinden yapılan sevkiyatların savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 80'ine ulaşmasıyla etkisi artan bu aktarma yolculukları, her bir sefere bazen yaklaşık bir hafta ekleyerek küresel filoyu iyice zorluyor.
Ticaret akışlarının kesintili yapısı bu kıtlığı daha da akut hale getirdi. Hürmüz'deki trafik çöktüğünde tankerler, iş bulmak amacıyla Orta Doğu'dan dünyanın diğer bölgelerine haftalarca boş seyretti.
Körfez sevkiyatlarının yeniden toparlanmasıyla birlikte gemilerin kendilerini yeniden konumlandırması gerekiyor ve bu süreç haftalar alabiliyor.
İran'ın Çin'e yaptığı ihracatın fiilen durması da bu baskıyı artırarak Çinli alıcıları ana pazarda faaliyet gösteren tankerlere olan talebi yükseltecek şekilde başka yerlerden ham petrol tedarik etmeye zorladı.
Gemileri onarım için hizmet dışı bırakan İran saldırıları kapasiteyi daha da daraltırken, bazı gemiler de Husi saldırılarından kaçınmak için Afrika etrafındaki yolculuklarına binlerce mil ekliyor. Gemi komisyoncusu MJLF & Associates'in iş zekası başkanı Lauren Gallinari, "Daha önce de olağanüstü navlun piyasaları gördük, ancak bu yükselişin hızı, büyüklüğü ve genişliği gerçekten kayda değer," ifadelerini kullandı.
Navlun sıkışması ve petrol fiyatlarına yansıması
Bir zamanlar küçük bir orta ölçekli maliyet kalemi olan navlun, genel ham petrol fiyatlarına oranla ölçüldüğünde artık devasa bir boyuta ulaştı.
Bu hafta ABD'den yapılan bir rezervasyon, taşıma maliyeti varil başına 41 dolara denk gelen bir oran üzerinden kabul edildi; oysa geçen yıl aynı rota için ortalama taşıma maliyeti 4,50 dolar seviyesindeydi.
Bu tutar, cuma günü varil başına 91 dolar civarında işlem gören West Texas Intermediate (WTI) vadeli işlemlerinin fiyatının yaklaşık yüzde 45'ine denk geliyor.
AI outlook — possibilities, not facts
Navlun oranları yüksek seviyede kalmaya devam edecek
Likely · Within weeks
While the liter price of diesel was increased by 6.39 TL, a 96 kurus discount was applied per liter of gasoline. New fuel prices were reflected in pump sales prices on Saturday, October 10.

With the decision of EMRA, advance payments of some electricity distribution and supply companies have been postponed until the invoice due date and default interest will not be applied.
Due to the cost pressure in the international diesel market, the liter price of diesel was increased by 6.36 TL, while the liter price of gasoline was reduced by 96 kuruş.
EMRA decided to postpone the advance payments of some electricity distribution and supply companies until the invoice payment deadline. The decision, which will enter into force on January 1, 2027, will be valid until December 31, 2027, and no default interest will be applied during this period.

Boğaziçi Electricity Distribution Inc. (BEDAŞ) announced the power outage program dated October 10. While 15 districts on the European Side are affected, the outages will last for 8 hours in some areas. Citizens question the program to find out the cutoff hours.

Former US President Donald Trump said that he had a successful meeting with Russian President Vladimir Putin and announced that Russia will supply 300 thousand tons of diesel to the US and the global market, 500 thousand tons in November and then 1 million more tons of fuel, and an additional 3 million tons of diesel can be supplied depending on the diesel refinery situation. The Kremlin confirmed that the conversation was recorded and that Russia was prepared to supply oil and products. Ukrainian President Zelenskiy criticized that this situation could lead to prolonging the war.