Peynirde ‘hile’yi engelleyen tebliğ

İSMAİL ŞAHİN - Bakanlık tarafından hazırlanan “Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girerken 2015 tarihli tebliğ yürürlükten kaldırıldı. Tebliğ kapsamında peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinler, nişasta ve nişasta bazlı ürünler, jelatin, soya ürünleri ile süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağların kullanılması yasaklandı. Yalnızca çeşnili taze peynirlerde, stabilizör amacıyla teknolojinin izin verdiği miktarda nişasta kullanılabilecek. Çiğ sütten veya hafif bir ısıl işlem uygulanmış sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin, en az 4 ay olgunlaştırılmadan piyasaya arz edilmesine izin verilmeyecek.

Etikette görülecek

Düzenlemeyle, peynir etiketlerine ilişkin kurallar da değişti. Ürünlerin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, etiketlerde ürün adıyla birlikte belirtilecek. Olgunlaştırılarak piyasaya arz edilen peynirlerde üretim tarihi de gün, ay ve yıl şeklinde yer alacak. Ayrıca olgunlaştırma süresinin, etikette belirtilmesi zorunlu olacak. Etiketlerde “köy peyniri”, “geleneksel peynir”, “doğal peynir” ve “çiftlik peyniri” gibi nitelemeler kullanılamayacak. Farklı hayvan türlerinden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde ise kullanılan süt türleri, miktarlarına göre çoktan aza doğru sıralanarak belirtilecek.

Peynirlerin muhafazası, taşınması ve piyasaya arzı sırasında 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu hale getirildi. Eritme peynirinin dökme olarak piyasaya arz edilmesi ve telemenin doğrudan tüketiciye sunulması da yasaklandı. Yeni hükümlere uyum için 30 Nisan 2027’ye kadar süre tanındı.

‘Daha sağlıklı olacak’

Ezine Kahraman Peynircilik’ten Ali Kahraman, yeni tebliğin tağşiş üretimin önüne geçeceğini ifade etti. Vatandaşın artık daha sağlıklı peynir yiyebileceğine işaret eden Kahraman, “Peynirin bir üretim maliyeti var. Artık ucuz diye milleti kandıramayacaklar” dedi. 4 ay olgunlaştırma şartının da önemli olduğuna işaret eden Kahraman, “Bizim bölgede köylüler çok peynir yapar. Bugün yapar yarın pazarda satar. Ama bu peynirlerde hayvandan insana geçen ve karaciğerde büyük tahribata neden olan Brusella hastalığı olabilir. Bu hastalık 4-5 ayda salamura suyunda ölüyor” dedi. Altınkılıç peynircilikten Mehmet Altınkılıç da bu yasakların daha önceden de var olduğuna dikkat çekerek, “Muhtemelen denetlemeler sıklaştırılacak. Klasik peynirde zaten 6-7 ay olgunlaştırma var. Süt ürünleri 10 derece üzerinde taşınırsa zincir bozulur, bakteri üretir” diye konuştu.

Türkiye Tarımsal Süt Üreticileri Merkez Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Tevfik Keskin, yeni kuralları desteklediklerini dile getirerek, “Peynirin içindeki yağ-süt oranı düşükse buna peynir diyemezsiniz. Güvenilir gıda anlamında atılmış adım. Tüketici için önemi daha da büyük” dedi.

Vatandaşı kandırmaya son

Peynir üreticileri, peynir üretimindeki yeni kuralların üreticiyi ve vatandaşı korumaya yönelik olduğunu ifade etti. Sancak Süt Yönetim Kurulu Başkanı Halim Egi, söz konusu tebliğin peynir üretiminde katkının önüne geçeceğine dikkat çekerek şunları söyledi: “Peynir diyorsak süt protieni ile olmalı. Mesela taze kaşarı süt yağından kilosu 500 TL’ye mal edip satıyoruz. Ama katkı maddesi koyan taze kaşarı 350’TL’den satıyor. Bu tebliğ sayesinde artık hileye başvurarak peynirin fiyatını düşürmek ve vatandaşı kandırmak son bulacak. Bu tarz üretim yapanlar ya fiyatını benim sattığım fiyata çekmek zorunda kalacak yada peynir üretimini bırakacak. Piyasada katkı konulmamış ürünün fiyatı değişmeyecek.”

Peynir üretimini çiğ sütten doğal şırdan mayası kullanarak yaptıklarını ifade eden Egi, “Kötü bakteriler ölüp iyi bayteriler oluşması için minimum 4 ay dinlendirilmesi gerekiyor. Yine vatandaş korunuyor” dedi.