Phát hiện ung thư phổi và dị tật bẩm sinh ở người phụ nữ 54 tuổi

TP HCMBà Thị, 54 tuổi, không có triệu chứng bất thường, bất ngờ khi bác sĩ chẩn đoán dị tật bẩm sinh ở phổi và ung thư phổi.

Kết quả chụp CT của bà Thị ghi nhận nốt đặc bất thường kích thước 1,2 cm ở phân thùy S3, thùy trên phổi phải. PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết người bệnh không có thùy giữa phổi phải, phổi phải chỉ có hai thay vì ba thùy như cấu trúc thông thường.

"Đây là lần đầu tiên tôi gặp trường hợp này", phó giáo sư Vĩnh nói, thêm rằng y văn hiện chỉ ghi nhận vài ca bệnh đơn lẻ. Một số trường hợp bị mờ hoặc khuyết rãnh liên thùy phổi phải, dẫn đến thùy giữa và thùy trên nhập làm một nhưng vẫn đầy đủ mạch máu và phế quản, tỷ lệ mắc khoảng 11-35%, khác với tình trạng hoàn toàn không có thùy giữa phổi phải như bà Thị. Bất thường cấu trúc phổi của người bệnh nhiều khả năng là dị tật bẩm sinh.

Phó giáo sư Vĩnh giải thích khi phổi bị khuyết một thùy, hai thùy còn lại sẽ hoạt động bù trừ chức năng trong nhiều năm nên người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường, không phát hiện bệnh. Tuy nhiên, khi phổi làm việc quá tải trong thời gian dài có thể khiến các thùy này dễ tổn thương, thúc đẩy hình thành khối u ác tính.

Êkíp đánh giá thách thức lớn nhất của ca mổ là cấu trúc giải phẫu bất thường. Cấu trúc phổi của người bệnh khuyết hoàn toàn thùy giữa, hệ thống mạch máu và phế quản thay đổi vị trí, chằng chịt và không có khe ngăn cách rõ ràng.

Nếu phẫu thuật nội soi truyền thống, tầm nhìn hạn chế trong không gian hẹp, khó định vị, dễ dẫn đến nguy cơ bóc tách nhầm hoặc tổn thương các cấu trúc mạch máu quan trọng. Trong khi đó, mổ mở có thể quan sát dễ dàng hơn nhưng lại gây sang chấn lớn, mất nhiều máu, ảnh hưởng quá trình hồi phục.

Sau hội chẩn, êkíp quyết định phẫu thuật nội soi có sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi. Các bác sĩ dựa vào hình ảnh dựng từ CT trước mổ song song đánh giá trực tiếp qua hình ảnh phóng đại của hệ thống camera 3D, dùng cánh tay robot tiếp cận tổn thương, lấy mẫu bệnh phẩm để sinh thiết.

Kết quả sinh thiết lạnh xác định khối u ác tính, giai đoạn T1b, không hạch, không di căn. Êkíp cắt bỏ phân thùy S3 chứa u để triệt căn ung thư và bảo tồn mô phổi lành, đảm bảo chức năng hô hấp cho người bệnh.

Bà Thị hồi phục nhanh sau phẫu thuật, chức năng hô hấp được bảo tồn tốt, có thể vận động nhẹ nhàng và xuất viện sau ba ngày. Do phát hiện u ở giai đoạn sớm và diện cắt sạch tế bào ác tính, người bệnh không cần điều trị bổ sung sau mổ.

Ung thư phổi giai đoạn đầu không có triệu chứng rõ ràng nên thường phát hiện muộn hoặc dễ bị bỏ sót. Phó giáo sư Vĩnh khuyên người lớn tuổi, đang hút thuốc hoặc từng hút thuốc, làm việc trong môi trường khói bụi hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi nên khám sức khỏe, tầm soát định kỳ theo tư vấn của bác sĩ. Những trường hợp có dị dạng hoặc bất thường cấu trúc phổi bẩm sinh cũng cần được theo dõi định kỳ để phát hiện sớm tổn thương và can thiệp phù hợp.

Bảo Anh

* Tên người bệnh đã được thay đổi