Planował realny zamach. To w tej grze stworzył makietę swojej szkoły

NASK, czyli Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa - Państwowy Instytut Badawczy, to jednostka nadzorowana przez Ministerstwo Cyfryzacji. Zajmuje się m.in. cyberbezpieczeństwem i edukacją cyfrową. Instytut już w maju opublikował raport na temat popularnej gry komputerowej, o której mówił dziś Komendant Główny Policji gen. insp. Marek Boroń na specjalnym posiedzeniu zwołanym przez premiera Donalda Tuska. Było ono pokołosiem tragicznych incydentów z użyciem noży, do których doszło lub miało dojść w szkołach głównie na Mazowszu.

W wyniku akcji służb w piątek 9 października, kiedy to pojawiły się pogłoski o rzekomej kumulacji ataków nastoletnich nożowników w Polsce, policja zatrzymała 117 osób w związku np. z groźbami w internecie czy posiadaniem niebezpiecznych narzędzi. To osoby głównie w wieku od 13 do 17 lat, ale były też młodsze. Postępowania karne zostały wszczęte w 105 przypadkach. Nastolatkami zajmie się teraz sąd rodzinny lub prokuratura. Generał Marek Boroń poinformował dziś, że wśród nich był chłopak, który stworzył w grze komputerowej Roblox makietę swojej szkoły i zafascynowany fabułą, na jej podstawie planował zamach, który miał zamiar przeprowadzić w rzeczywistości. Posiadał broń, amunicję, noże i szkice noży - dodał Komendant Główny Policji. Nie udzielił natomiast informacji, z jakiej szkoły, miasta lub województwa jest nastolatek.

Zasadniczo Roblox to nie konkretna gra, ale ogromna platforma, na której dzieci swobodnie wchodzą do tysięcy różnych, wirtualnych światów. NASK nazwała Roblox „cyfrowym podwórkiem”. Dziecko ma tam „kontakt” online z innymi graczami. Gra staje się miejscem spotkań nie tylko ze znajomymi, ale i z nieznajomymi ludźmi. Dziecko samo może tam tworzyć, projektować różne światy. Na początku wygląda jak zwykła zabawa. Po chwili okazuje się, że klimat jest zupełnie inny - ekran przygasa, pojawia się korytarz, zaczyna grać niepokojąca muzyka, coś nagle wyskakuje na ekranie. Jak podaje NASK, postacie poruszają się szybciej, dźwięki są głośniejsze, a „żarty” zamieniają się w serię nagłych straszaków i scen, które dla młodszego dziecka mogą być realnie przerażające.

W 2026 roku platforma osiągnęła pozycję lidera w branży z liczbą nawet 150 milionów graczy dziennie. Użytkownicy spędzają tu ponad 10 miliardów godzin miesięcznie - więcej niż łącznie na Steamie, PlayStation i w grze Fortnite. Co ważniejsze, ponad połowa graczy to osoby poniżej 16. roku życia - informuje NASK w raporcie na temat Roblox.

NASK podaje dalej, że są tam też gry, które opierają się na przemocy. Zdarzały się przypadki oparte bezpośrednio na prawdziwych tragediach. Tak było w przypadku gry, która wzbudziła kontrowersje w Norwegii - „Utøya, norwegian back story”. Gracze trafiali na wyspę i uciekali przed napastnikiem przebranym za policjanta, w scenariuszu inspirowanym krwawym zamachem z 22 lipca 2011 roku - czytamy w raporcie.

NASK informuje dalej, że w 2023 i 2024 roku wielokrotnie opisywano przypadki tzw. „condo games” - nieoficjalnych, ukrywanych gier zawierających treści seksualne. Jak podaje instytut, twórcy obchodzą moderację, zmieniając nazwy, używając kodów i przenosząc użytkowników między serwerami. Użytkownicy na żywo rozmawiają ze sobą na czacie, a - jak informuje instytut - w wielu przypadkach rozmowy bardzo szybko przenoszą się poza platformę: na Discord, WhatsApp lub inne komunikatory.

Jak dalej podaje NASK, podczas rejestracji najniższa możliwa data urodzenia to 1 stycznia 2021 roku. W praktyce oznacza to, że platforma dopuszcza tworzenie kont przez bardzo małe dzieci. Wystarczy kilka kliknięć, by uzyskać dostęp. Aby korzystać z czatu i funkcji społecznościowych, użytkownik musi przejść weryfikację wieku. Roblox wykorzystuje w tym celu rozwiązania oparte na analizie obrazu i uczeniu maszynowym. System prosi o selfie lub krótkie nagranie wideo. Algorytm analizuje cechy twarzy, proporcje, strukturę skóry, oznaki starzenia – i porównuje je z wzorcami wyuczonymi na dużych zbiorach danych. Na tej podstawie przypisuje użytkownika do jednej z kategorii wiekowych, które następnie ograniczają dostęp do funkcji komunikacyjnych - czytamy w raporcie. NASK wymienia jednak różne sposoby, w jaki młodzi użytkownicy skutecznie oszukują system. Można to zrobić choćby przez makijaż czy dorobienie zarostu.

Roblox sam w sobie nie jest zagrożeniem. Jest narzędziem. Zagrożenie pojawia się wtedy, gdy to narzędzie trafia do środowiska, którego nie rozumiemy - i którego nie kontrolujemy. A w przypadku dzieci to właśnie brak tej świadomości jest największym problemem - informuje NASK.