Ratko Mladic'in cesedi Belgrad'a getirildi, devlet töreni planı Balkan liderlerinden tepki çekti

Sağlık sorunları yaşayan 84 yaşındaki Mladic'in, insanlığa karşı suçlar nedeniyle müebbet hapis cezası çektiği Hollanda'nın Lahey kentindeki cezaevinde ölmesinin ardından, cesedi Sırbistan'ın başkenti Belgrad'a getirildi.

Mladic'in cesedinin törenle karşılanması ve devlet töreniyle gömülecek olması Balkanlar'daki birçok ülke lideri tarafından tepkiyle karşılandı.

Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı ve Boşnak Üyesi Denis Becirovic, Devlet Başkanlığı Konseyinin internet sitesinden yaptığı açıklamada, Mladic'in tarihin gördüğü en acımasız suçlulardan biri olduğunu ve devlet töreniyle gömülecek olmasının suçluları yüceltmek anlamına geldiğini belirtti.

Mladic'e devlet töreni yapılacak olmasının bölgenin geleceği için öngörülemeyen sonuçlara yol açacağını vurgulayan Becirovic, şunları kaydetti:

"Boşnaklara yönelik soykırımın sorumlusu olan bir savaş suçlusuna yönelik bu tutum, soykırım kurbanlarına karşı yapılmış en acımasız kışkırtma ve hakarettir. Hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunan savaş suçlusu Ratko Mladic'in yüceltilmesi, bu caniyi nihai hükümle mahkum eden mahkemenin bağlı olduğu Birleşmiş Milletlerin (BM) değerlerine doğrudan bir darbedir. Avrupa Birliği'ni, Avrupa Konseyi'ni, BM'yi ve diğer uluslararası aktörleri, kesin hüküm giymiş savaş suçlularını kurumsal düzeyde yüceltenleri açıkça kınamaya ve bunlara karşı somut adımlar atmaya çağırıyorum."

Slovenya ve Hırvatistan'dan tepki

Slovenya Dışişleri Bakanı Tone Kajzer, başkent Lübliyana'da Hırvat mevkidaşı Gordan Grlic Radman ile görüştü.

Kajzer, gazetecilere yaptığı açıklamada, Mladic'in Sırbistan'da "yüceltildiğini" ifade ederek, bunun doğru bir yol olmadığını söyledi.

Mladic'in işlediği suçlar nedeniyle cezalandırıldığını dile getiren Kajzer, "Bu şahısların herhangi bir şekilde yüceltilmesi ya da öne çıkarılması, somut olarak ne Sırbistan'ın ilerlemesine ne de komşular arasında ve bölgedeki karşılıklı anlayışın gelişmesine elbette katkı sağlamayacaktır." dedi.

Radman ise Mladic için devlet töreni düzenlenecek olmasının Balkanlar'ın batısında istikrar ve güvenlik yönündeki adımları baltaladığını, bölünmeleri derinleştirdiğini dile getirdi.

Mladic'in Hırvatistan'da da savaş suçları işlediğini dile getiren Radman, bunlardan ceza almamış olmasından dolayı da üzgün olduğunu sözlerine ekledi.

Kosova'dan tepki

Kosova Başbakanı Albin Kurti, Kosova’nın başkenti Priştine’de katıldığı etkinlikte, Mladic'in insanlığa karşı suçlar nedeniyle savaş suçlusu olarak müebbet hapis cezası çektiği Hollanda'nın Lahey kentindeki cezaevinde ölmesinin ardından cesedinin Sırbistan'ın başkenti Belgrad'a getirilmesiyle ilgili konuştu.

Sırbistan’da büyük bir paradoxun olduğuna dikkati çeken Kurti, "Soykırım ve savaş suçlarından hüküm giymiş suçlu Ratko Mladic'in cesedi, (Slobodan) Milosevic'in eski bakanı, şimdi ise Sırbistan Cumhurbaşkanı olan Aleksandar Vucic tarafından üst düzey devlet töreniyle karşılanıyor." dedi.

Kurti, Mladic'in Srebrenitsa Soykırımı’ndan yalnızca bir hafta sonra, "Öldürülen her Sırp için 100 Bosnalı Müslüman öldürülecek" dediğini anımsattı.

Mladic'in, üst düzey törenle karşılanmasının, Bosna Savaşı'ndaki en ağır suçların başlıca sorumlularından birinin Sırbistan'da nasıl yüceltildiğinin açık bir örneğini teşkil ettiğini belirten Kurti, "Bir toplum soykırımdan hüküm giymiş bir kişiyi kamuoyu önünde onurlandırdığında, geçmişle yüzleşmekten, pişmanlıktan veya bu suçları üreten politikadan uzaklaşmaktan söz etmek zordur." değerlendirmesini yaptı.

Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic, cenaze törenine katılmayacak

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, gazetecilere yaptığı açıklamada, Mladic'in gömüleceği yer ve törenle ilgili kararların ailesi tarafından alındığını savundu.

Vucic, daha önceden planlanan Özbekistan ziyareti nedeniyle Mladic'in cenaze töreninde yer almayacağını da belirtti.

Mladic için yarın Belgrad'da anma töreni yapılacak. Pazartesi günü de cesedi kilisede ziyarete açılacak ve ardından Belgrad'da kortej eşliğinde götürüleceği Topcider Mezarlığı'na gömülecek.

16 yıl saklanan savaş crimineli Mladic kimdir?

Ratko Mladic, 1942 yılında Bosna Hersek'in doğusundaki Kalinovik yakınlarındaki Bozanovici köyünde doğdu. Askeri eğitimini Belgrad'da aldı ve Yugoslav Halk Ordusu'nda (JNA) aktif görev yaptı.

Mayıs 1992'de Bosna Hersek'te yeni kurulan Sırp Cumhuriyeti Ordusu Genelkurmay Başkanlığına getirildi ve 1996'ya kadar bu görevde kaldı.

Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından ilk kez 24 Temmuz 1995'te hakkında iddianame hazırlanan Mladic, Bosna Hersek'teki savaşın ardından Sırbistan'a kaçarak yaklaşık 16 yıl saklandı.

Sırbistan makamlarının Mladic'i bulamadıkları yönündeki açıklamalarına karşın, onun yıllarca devlet kurumlarındaki bazı kişiler tarafından korunduğu iddiaları gündeme geldi.

Yerel bir televizyon programındaki görüntülerde, Mladic'in arandığı dönemde kalabalık ortamlarda insanlarla görüştüğü, eğlendiği ve fotoğraf çektirdiği görüldü.

Mladic, 26 Mayıs 2011'de Sırbistan'ın Zrenjanin kenti yakınlarındaki Lazarevo köyünde yakalandı ve 31 Mayıs 2011'de Lahey'e gönderildi.

Yargılaması 16 Mayıs 2012'de başlayan Mladic, hakkındaki suçlamaları kabul etmedi.

Mladic, özellikle Temmuz 1995'te 8 bin 372 Boşnak sivilin katledildiği Srebrenitsa Soykırımı'nın baş sorumlusu ve azmettiricisi olarak kabul ediliyordu.